Προειδοποίηση: αν ήρθατε εδώ για να διαβάσετε κάτι σχετικό ας πούμε με Βαλεντίνους, Βαλεντίνες κλπ, κάνατε λάθος!
Εδώ γράφουμε για τον καιρό!
Και συγκεκριμένα για την καταιγίδα που είχαμε στη Λευκωσία το απόγευμα της Δευτέρας.
Η ένταση ήταν μεγάλη, αλλά η διάρκεια σχετικά μικρή, και έτσι η συγκομιδή στον μετεωρολογικό μου σταθμό ήταν μόνο 8 περίπου χιλιοστά υετού.
Το τέλος της καταιγίδας βρήκε τον ήλιο στη δύση του, και έτσι το φως του κτυπούσε τα σύννεφα από κάτω.
Αυτό έδωσε όμορφες εικόνες, και τόνισε τα σύννεφα mammatus που εμφανίστηκαν εκείνη την ώρα.
Ας δούμε τις φωτογραφίες:
1.
Mammatus 1
2.
Mammatus 2
3.
Mammatus 3
4.
Mammatus 4
5.
Mammatus 5
Τα «μαστικά» σύννεφα είναι πολλών ειδών. Το όνομα τους τόσο στα λατινικά, όσο και στα ελληνικά προέρχεται από το «μαστό» και νομίζω μπορείτε εύκολα να διαπιστώσετε την ομοιότητα.
Μαστικά σύννεφα μπορεί να είναι εντελώς άνομβρα και να εμφανιστούν πολύ ψηλά στην ατμόσφαιρα σε περιόδους ψηλής πίεσης, αλλά μπορεί να εμφανιστούν και ως ιδιαιτέρως ενεργά, με προτίμηση στην χαλαζόπτωση σε περιπτώσεις καταιγίδων.
Δεν είναι τα πιο συνηθισμένα σύννεφα, αλλά ούτε και τα πιο σπάνια. Η ομορφιά τους την περασμένη Δευτέρα ήταν ο φωτισμός που τους είχε δώσει ο δύων ήλιος.
Ένας ήλιος που φώτισε και ένα αεροπλάνο που περνούσε εκείνη την ώρα.
Προφανώς άργησε να ψεκάσει, γι’ αυτό έβρεξε (απελπισμένο χιούμορ).
6.
Αεροπλανάκι
Φεύγοντας, η καταιγίδα έδωσε δραματικό τόνο στον ουρανό:
7.
Φεύγει η καταιγίδα 1
8.
Φεύγει η καταιγίδα 2
Την αποχαιρέτησε και το αιωνόβιο κυπαρίσσι της γειτονιάς:
9.
Το κυπαρίσσι
Άντε, και από σήμερα μπαίνουμε σε πρώιμη άνοιξη οπότε να μην ανησυχείτε για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας.
Για τις επόμενες δέκα τουλάχιστον μέρες θα έχουμε σίγουρα θερμοκρασίες πάνω από τις κλιματικές τιμές, αρκετή συννεφιά κατά διαστήματα, νοτιάδες, αλλά ελάχιστες πιθανότητες βροχής.
Η είδηση ξεφύτρωσε σχεδόν ξαφνικά πριν λίγες μέρες: φεύγει η ΕΔΕΚ από την κυβέρνηση.
Από εκείνη τη στιγμή περίπου όλοι το θεωρούσαν ως δεδομένο, ακόμα και οι λίγοι διαφωνούντες εντός του κόμματος.
Εκ πρώτης όψεως, η απόφαση είναι παράδοξη. Αν η ΕΔΕΚ είχε τόσο σημαντικούς λόγους διαφωνίας για το Κυπριακό, τότε θα ήταν λογικό να έπαιρνε μια τέτοια απόφαση αν και όταν οδηγούμασταν σε λύση με προδιαγραφές που δε θα ήταν αρεστές στο κόμμα.
Αντίθετα, βρισκόμαστε τώρα σε μια περίοδο που δεν φαίνεται να έχουμε σοβαρή και σύντομη προοπτική λύσης, και για να αντιγράψω τον κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους, αν στο βορρά εκλεγεί ο Έρογλου τότε πάμε μάλλον για αδιέξοδο, συνεπώς για ποιο λόγο η βιασύνη;
Μήπως ο λόγος δεν αφορούσε το Κυπριακό, αλλά υπήρχαν άλλοι, πιο ευτελείς λόγοι; Έχει ήδη γραφτεί πως ο κ. Ομήρου πήρε πολύ προσωπικά την ατάκα που του είχε ρίξει ο πρόεδρος Χριστόφιας για την «κονιορτοποίηση». Μια ατάκα, η οποία κατά την άποψη μου ήταν απόλυτα δικαιολογημένη: μια ζωή προσπαθεί ο κ. Ομήρου να αρθρώσει πολιτικό, αλλά και κοινό λόγο στα πρότυπα του μέντορα του, Βάσου Λυσσαρίδη, αλλά ο άνθρωπος ΔΕΝ μπορεί. Απλώς, δεν μπορεί.
Τι κάνει τότε; Βάζει το μυαλό του να σκεφτεί τις πλέον ασυνήθιστες πολυσύλλαβες λέξεις, τις χρησιμοποιεί ακόμα και σε περιστάσεις που δεν τις δικαιολογούν, και νομίζει πως η ποιότητα του λόγου του ανεβαίνει. Ε, τι να κάνει ο πρόεδρος; Λίγη υπομονή του έμεινε!
Άλλοι λένε πως η γραμμή δόθηκε από τον … επικοινωνιολόγο του κόμματος! Να φύγουμε λέει, πριν να είναι πολύ αργά να κάνουμε κάτι τέτοιο (αν σημειωνόταν αδιέξοδο στις συνομιλίες ας πούμε), και βεβαίως να φύγουμε πριν από το ΔΗΚΟ, για να δείξουμε ηρωισμό.
Όσο και αν είναι εξόχως γελοίο να παίρνει ένα κόμμα μια τόσο σοβαρή απόφαση βασισμένο στις επικοινωνιακές συμβουλές κάποιου ο οποίος του χρόνου μπορεί να συμβουλεύει τον ίδιο τον Πρόεδρο, φαίνεται πως αυτή η εξήγηση έχει κάποια βάση.
Οι λόγοι που παρέθεσε ο κ. Ομήρου ο κ. Μαυρονικόλας, ο κ. Κουταλιανός, μόνο βλίτα μπορούν να πείσουν. Ακόμα και αν θεωρήσουμε τις διαφωνίες της ΕΔΕΚ επί της ουσίας ως βάσιμες, η στιγμή που επιλέγηκε για την έξοδο ήταν εντελώς ανεξήγητη. Ακούς εκεί: «ηθικά ανεπίτρεπτη η παραμονή της ΕΔΕΚ στην κυβέρνηση!» Τώρα το θυμηθήκατε;
Μια έξοδος που αφορά βεβαίως πολύ λίγα πράγματα: ένα αποτυχημένο υπουργό, ένα πιο σοβαρό υπουργό, με πολλή όμως προσοχή στο δικό του πολιτικό μέλλον.
Αυτά!
Γιατί βλέπετε, οι προεδρίες και τα μέλη στους ημικρατικούς ΔΕΝ θα δοθούν πίσω! Καλά πιασμένα εκείνα, το κόμμα αρχών, θεωρεί πως μπορεί να συνεργαστεί ακόμη με μια κυβέρνηση που πλέον, και επίσημα, θα φτύνει.
Γράφω επίσημα, γιατί σε καμιά περίπτωση αυτά τα δυο χρόνια δεν στήριξε η ΕΔΕΚ την κυβέρνηση. Σε καμία περίπτωση δεν συμπαραστάθηκε στην πολιτική προσπάθεια του πρόεδρου. Ήταν μια συνεχής υπονόμευση.
Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να νιώθει πολύ άβολα ο πρόεδρος Χριστόφιας που τους ανέχτηκε, τους σιαμάλιζε, και ίσως, λέω ίσως, θυσίασε την ευκαιρία λύσης του Κυπριακού για αυτούς τους θλιβερούς ψευδοπατριώτες.
Και κάτι άλλο για τον Πρόεδρο: δεν ξέρω πως θα κινηθεί το άλλο «πατριωτικό» κόμμα, το ΔΗΚΟ, αλλά ο Πρόεδρος Χριστόφιας ΕΧΕΙ σοβαρό πρόβλημα: η προοπτική λύσης είναι πλέον θαμπή, η ΕΔΕΚ πάει, το ΔΗΚΟ έτσι κι’ αλλιώς μια ζωή τον υπονομεύει επίσης, έχασε όμως και την ευκαιρία να κτίσει γέφυρες με τον ΔΗΣΥ. Ένας ΔΗΣΥ, ή μάλλον ένας Αναστασιάδης που φαίνεται να έχει χάσει την υπομονή του με τον Χριστόφια, έχει χάσει κάθε κίνητρο να τον στηρίζει στην προσπάθεια για το Κυπριακό, αφού αυτή η στήριξη δεν αναγνωρίστηκε ποτέ.
Τι θα κάνεις πρόεδρε τα επόμενα τρία χρόνια;
Στον ένα σχεδόν χρόνο που διατηρώ αυτό το ιστολόγιο έχω αναρτήσει δεκάδες δικά μου κείμενα. Πολλά από αυτά αφορούν πολιτικά ζητήματα και το Κυπριακό.
Κατά καιρούς έχω αναρτήσει και ενδιαφέροντα κείμενα άλλων, αλλά αυτά ήταν η μειοψηφία.
Το κείμενο που ακολουθεί είναι το τρίτο στη σειρά «ξένο» κείμενο, και αφορά συνέντευξη του ΤΚ ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ στον Ανδρέα Παράσχο της Καθημερινής της 7ης Φεβρουαρίου 2010.
Μέσα από το κείμενο επιβεβαιώνω για μια ακόμη φορά τη συμπάθεια μου προς το πρόσωπο του κ. Ταλάτ. Μια συμπάθεια που πάει πίσω πολύ καιρό, κάπου στο 2003. Ως στέλεχος τότε των Οικολόγων, είχα εισηγηθεί και χειρίστηκα την πρόσκληση που του είχαμε απευθύνει τότε, ως ηγέτη της αντιπολίτευσης, για να μας μιλήσει σε ένα πολιτικό δείπνο.
Είναι γνωστή η ιδεολογία που κατευθύνει την πλειοψηφία των στελεχών του κόμματος εκείνου, και έτσι η ίδια η πρόσκληση είχε δεχθεί πολλή κριτική, αλλά το δείπνο έγινε τελικά, αν θυμάμαι καλά στο «Ναβαρίνο».
Ο κ. Ταλάτ είχε μιλήσει ειλικρινά. Με τη γλώσσα της ειρήνης των Τκ που είχαν περίπου εξεγερθεί σε βάρος του Ραούφ Ντενκτάς, ο οποίος τους είχε οδηγήσει στην απομόνωση και την ανυποληψία (στην ίδια ακριβώς θέση που οδήγησαν κατά καιρούς και τους Εκς οι πολιτικοί μας, ομοϊδεάτες του Ντενκτάς.)
Το λάθος του είναι πως δεν μίλησε με ελληνοκυπριακή γλώσσα. Και αυτό τότε, και τώρα κάποιοι δεν δύνανται να το κατανοήσουν. Θεωρούν πως «καλός Τουρκοκύπριος, είναι εκείνος που μιλά σαν εμάς».
Αυτό είναι και λυπηρό, αλλά και εντελώς αδιέξοδο, για τον απλούστατο λόγο πως ό,τι και να πούμε, ό,τι και να κάνουμε, οι Τκ σκέφτονται διαφορετικά, έχουν διαφορετικές προτεραιότητες, διαφορετικές ανασφάλειες, διαφορετική λογική.
Αυτή η κατάσταση πραγμάτων είναι εξόχως ενοχλητική στους νεοεθνικιστές και λυσοφοβικούς της δικής μας πλευράς, οι οποίοι ακριβώς δεν αναγνωρίζουν αυτή την διαφορετικότητα στους Τκς, και το μόνο που τους ζητούν είναι η αποδοχή των δικών μας απόψεων και τρόπου σκέψης.
Μέσα στην πιο κάτω συνέντευξη λοιπόν, βγαίνει αυτή η διαφορετικότητα, υπάρχει ας πούμε μια απόλυτα κατανοητή δικαιολογία γιατί ο Ταλάτ δεν προκρίνει την συζήτηση του εδαφικού ή του ζητήματος των εγγυήσεων κατά προτεραιότητα.
Υπάρχουν όμως και τα φαιδρά και τα παράλογα, όπως οι εξηγήσεις για το κτίριο του προεδρικού και εκείνο της επίσημης κατοικίας…
Υπάρχουν όμως και πράγματα που επιτείνουν την απαισιοδοξία μου, η οποία κορυφώθηκε κατά και μετά την επίσκεψη του κ. Μπαν Κι Μουν στην Κύπρο. Μια απαισιοδοξία που με έκανε να σκέφτομαι περισσότερο και να γράφω λιγότερο αυτές τις μέρες, μια απαισιοδοξία που αυτή τη φορά φατσάρει τελική.
Γιατί αν δεν (που φαίνεται πως δεν) καταλήξουν σε λύση Χριστόφιας – Ταλάτ, δε θα είναι μόνο για την αριστερά η αποτυχία. Θα είναι για όλους που θέλουν λύση, θα είναι αποτυχία για την Κύπρο, για το μέλλον της.
Μπορεί να φταίει περισσότερο ο Χριστόφιας, που δεν αναλήφθηκε τη σημασία των χρονοδιαγραμμάτων ούτε και τους εσωτερικούς μηχανισμούς της Τκς κοινότητας.
Αυτό δεν έχει σημασία όμως. Το αν αποτύχουν ΚΑΙ αυτή τη φορά κάτω από ΑΥΤΕΣ τις συνθήκες είναι το σημαντικό.
Σημαντικό γιατί αυτό θα είναι μέγιστη ήττα για το μέλλον το δικό μου και της οικογένειας μου, και όσους είχαν ελπίδες να ζήσουν σε μια Κύπρο απαλλαγμένη από το μεγάλο άλλοθι.
Θα είναι μεγάλη νίκη για τους διχοτομικούς, τους εθνικιστές παλιούς και νέους, ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους, νίκη για την οπισθοδρόμηση και το φόβο.
Με όλα αυτά θα ζήσουμε.
Δυστυχώς.
Το ποιος φταίει και γιατί, θα αφορά τους ιστορικούς, και τους παγαπόντηδες πολιτικούς.
Όχι εμένα πλέον.
Ημερομηνία: 07.02.2010 | 11:52
Ταλάτ: Τα λάθη του Χριστόφια
”Ως Αριστερά χάσαμε μοναδική ευκαιρία λύσης”
O Mεχμέτ Αλι Ταλάτ μιλά στην Κ
Συνέντευξη στον Ανδρέα Παράσχο
«Υπάρχουν ακόμα εκκρεμούντα ζητήματα στο κεφάλαιο της διακυβέρνησης, στα οποία δεν απέχουμε πολύ από μια συμφωνία, όπως το ζήτημα του FIR και το αδιαίρετο της κυριαρχίας», δηλώνει στην «Κ», ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ.
Τον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ τον συναντήσαμε στο περιβόητο πλέον «προεδρικό γραφείο», μερικές ώρες μετά τη συνάντησή του εκεί με τον Μπαν Κι Μουν. Ήταν πρωί της περασμένης Τρίτης, λίγο μετά που ο γ.γ. του ΟΗΕ είχε αναχωρήσει από την Κύπρο, αφήνοντας πίσω του θύελλα διαμαρτυριών στην ελληνοκυπριακή πλευρά και τη συμφωνία των δύο ηγετών για συνέχιση των συνομιλιών τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Ο κ. Ταλάτ θα αναχωρούσε από την Κύπρο την Τετάρτη, το πρόγραμμα επαφών του ήταν πλήρες και έτσι είχαμε στη διάθεσή μας ένα μόνο ημίωρο για τη συνέντευξη.
-Ώστε θα συνεχίσετε με τον κ. Χριστόφια και τον Φεβρουάριο;
Ναι θα συνεχίσουμε, διότι δεν θέλουμε να χάσουμε το μομέντουμ. Αν το χάσουμε, θα είναι δύσκολο να ξεκινήσουμε ξανά. Έτσι θα συνεχίσουμε. Ενδεχομένως να αναπροσαρμόσουμε τη συχνότητα και την πυκνότητα των συνομιλιών, δεν ξέρω ακόμα πώς. Θα διευθετηθεί από τους συμβούλους μας.
-Από τα λεγόμενά σας συνάγεται ότι πιστεύετε πως θα κερδίσετε την ψηφοφορία τον Απρίλη.
Για να είμαι ειλικρινής, επειδή δεν εξήγγειλα υποψηφιότητα, δεν μπορώ να απαντήσω στην ερώτησή σας. Σε σχέση με τις συνομιλίες, όμως, αυτή είναι η θέση μου.
-Μήπως θέλετε να εξαγγείλετε υποψηφιότητα σ’ αυτήν τη συνέντευξη;
Όχι. Δεν άνοιξα ακόμα το κεφάλαιο «εκλογές στον βορρά».
-Δεν έχετε αργήσει;
Όχι.
-Όπως προτιμάτε!
Ξέρετε, οι εκλογικές απαγορεύσεις αρχίζουν δύο μήνες πριν τις εκλογές και περαιτέρω η προεκλογική εκστρατεία αρχίζει με βάση τις σχετικές πρόνοιες ενάμιση μήνα πριν την ψηφοφορία.
-Ποιος εισηγήθηκε να συνεχίσετε τις συνομιλίες τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο; Ο Μπαν Κι Μουν, ο Χριστόφιας ή εσείς;
Για να είμαστε ειλικρινείς, ήταν δική μου εισήγηση και ο κ. Χριστόφιας συγκατατέθηκε.
-Κάποιες πληροφορίες από την έδρα των Ηνωμένων Εθνών έλεγαν ότι επρόκειτο για ιδέα των Βρετανών.
Δεν άκουσα κάτι τέτοιο, αλλά ίσως να είχαν και οι Βρετανοί την ίδια ιδέα. Πάντως μου το ζήτησαν και πολλοί άνθρωποι από τις δύο πλευρές και οργανώσεις που επιθυμούν την ειρήνη στην Κύπρο.
-Είναι αλήθεια ότι ο κ. Χριστόφιας είχε ενδοιασμούς ως προς τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων το διάστημα μέχρι τον Απρίλη;
Θεωρεί και το είχε πει ότι, όντας εγώ υποψήφιος πρόεδρος, δεν θα μπορέσω να λειτουργώ ελεύθερα και να είμαι ευέλικτος κατά τις διαπραγματεύσεις. Αυτό όμως δεν είναι σωστό, διότι είμαι ο ηγέτης λύσης για τους Τουρκοκυπρίους. Γι’ αυτό και η ευελιξία θα πρέπει να είναι βασικό στοιχείο της συμπεριφοράς μου. Διαφορετικά δεν θα εκπροσωπώ τους Τ/κ που θέλουν λύση.
-Ποια ήταν η σημαντική πρόοδος που επιτεύχθηκε και που προβλήθηκε ως η αιτία που έφερε τον Μπαν Κι Μουν στην Κύπρο;
Στην πραγματικότητα κατά τη διάρκεια των εντατικών συνομιλιών σημειώσαμε πρόοδο. Δεν είμαι σε θέση να ανακοινώσω τι συμφωνήσαμε, όμως, πέραν των συμφωνηθέντων, φτάσαμε σε πολύ συγκεκριμένες συγκλίσεις.
-Όπως;
Εννοώ ότι η κατάσταση είναι πλέον ώριμη και με πολύ λίγη προσπάθεια μπορούμε να φτάσουμε σε συμφωνία επί διαφόρων ζητημάτων… Περισσότερα δεν μπορώ να πω.
-Ο κ. Χριστόφιας κατηγορείται συχνά ότι σας δίνει την ευκαιρία να διαπραγματεύεστε μόνο στα εύκολα κεφάλαια, όπως η οικονομία, η Ε.Ε. και η διακυβέρνηση και αφήνει σε δεύτερη μοίρα περιουσιακό, εγγυήσεις, ασφάλεια, εποίκους.
Ίσως να ισχύει μια τέτοια θεώρηση για τον κ. Χριστόφια. Εγώ έχω το δικό μου επιχείρημα. Ότι, δηλαδή, αν δεν μπορούμε να επιτύχουμε πρόοδο σε βασικά ζητήματα όπως είναι η διακυβέρνηση, ο καταμερισμός εξουσιών, οι ευρωπαϊκές σχέσεις και η οικονομία, τότε ποια χρησιμότητα θα έχει να προχωρήσουμε σε ζητήματα όπως για παράδειγμα το εδαφικό, το οποίο θα ενοχλήσει άμεσα πολύ κόσμο.
-Πώς δηλαδή θα ενοχλήσει πολύ κόσμο;
Αν η ε/κ πλευρά παρουσιάσει, ας πούμε, χάρτη με τις περιοχές που θα επιστραφούν, οι άνθρωποι που τώρα ζουν εκεί θα ενοχληθούν πάρα πολύ. Ποιος λόγος υπάρχει να κάνουμε κάτι τέτοιο, αν δεν διαπιστώσουμε προηγουμένως ότι κάναμε πρόοδο σε κεφάλαια που δεν επηρεάζουν άμεσα τη ζωή του κόσμου. Είναι αλήθεια ότι δεν είμαι υπέρ της συζήτησης ενός τέτοιου ζητήματος, χωρίς να βλέπουμε και τη γενική εικόνα, ώστε να είμαι βέβαιος ότι θα λύσουμε συνολικά το πρόβλημα. Διότι το εδαφικό είναι ένα πολύ ευαίσθητο ζήτημα.
-Ενώ τα άλλα θεωρείτε ότι δεν είναι;
Θεωρούμε ότι δεν είναι τόσο ευαίσθητα ζητήματα. Για το περιουσιακό είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε. Έχουμε μάλιστα ετοιμάσει προτάσεις και δηλώσαμε πολλές φορές ότι είμαστε έτοιμοι να το συζητήσουμε.
-Και η ε/κ πλευρά αρνήθηκε;
Στην αρχή η ε/κ πλευρά ήταν πολύ πρόθυμη να συζητήσει το περιουσιακό, στη συνέχεια, μάλλον λόγω κριτικής που δέχεται ο κ. Χριστόφιας στην πλευρά του, δεν είναι τόσο πρόθυμη.
-Για τις εγγυήσεις και την ασφάλεια;
Είμαστε έτοιμοι και ήδη διαπραγματευόμαστε. Όπως για παράδειγμα επί των εσωτερικών διευθετήσεων στην ασφάλεια. Για τη διεθνή πτυχή της ασφάλειας – δηλαδή για τις εγγυήσεις και το σύμφωνο συμμαχίας – χρειάζονται και οι εγγυήτριες δυνάμεις. Όμως η ε/κ πλευρά είναι εναντίον μιας πενταμερούς διάσκεψης. Άρα δεν ευθυνόμαστε εμείς. Αντίθετα, εμείς είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε άμεσα.
-Λογικά αυτό το κεφάλαιο θα μείνει για το τέλος;
Υπάρχει κι ένα άλλο ζήτημα που συνηγορεί επ’ αυτού. Αν κοιτάξει κανείς στο περιεχόμενο της συνθήκης εγγυήσεων, θα δει ότι οι εγγυήτριες δυνάμεις θα εγγυηθούν και τη νέα κατάσταση πραγμάτων. Στην ουσία, λοιπόν, για να εγγυηθεί κάποιος μια νέα κατάσταση πραγμάτων, θα πρέπει να έχει μπροστά του μια απεικόνιση τουλάχιστον της λύσης που επεξεργαζόμαστε. Ωστόσο κι αυτό δεν είναι μέγα πρόβλημα. Πρόβλημα είναι μόνο το εδαφικό, λόγω του ότι δεν θέλω να ανησυχήσω τον λαό μου από τώρα.
-Μέχρι ποιου σημείου θα προχωρήσετε ενόψει «εκλογών»;
Υπάρχουν ακόμα εκκρεμούντα ζητήματα στο κεφάλαιο διακυβέρνηση-καταμερισμός εξουσιών, στα οποία δεν απέχουμε πολύ από μια συμφωνία.
-Ποια είναι αυτά;
Το ζήτημα του FIR. Στην κυριαρχία, τι σημαίνει non divisibility (αδιαίρετο). Αυτά είναι σημαντικά ζητήματα και πρέπει να τα συζητήσουμε. Ωστόσο μπορούμε και να τα προσπεράσουμε προσωρινά και μέχρι τις εκλογές να προχωρήσουμε με την οικονομία και τα ευρωπαϊκά.
-Στο έγγραφό σας της 4ης Ιανουαρίου 2010 κατηγορείστε ότι έχετε περιλάβει στοιχεία που παραπέμπουν σε συνομοσπονδία, όπως τα δύο FIR.
Εκείνοι οι Ε/κ που είναι εναντίον της λύσης, είναι εναντίον της λύσης. Γι’ αυτό λένε ότι οι προτάσεις μας παραπέμπουν σε συνομοσπονδία. Είναι εκείνοι που οποιαδήποτε πρόταση και να τους παρουσιάσεις, θα την απορρίψουν, πριν καν τελειώσουν την ανάγνωσή της και θα προσπαθήσουν να δαιμονοποιήσουν το έγγραφο, ανεξάρτητα αν αυτό έχει σχέση με τη διακυβέρνηση ή όχι και θα φωνάζουν: «Α! Και πάλι θέλει συνομοσπονδία ο Ταλάτ».
-Δώστε μας ένα παράδειγμα.
Παραδείγματα πολλά. Αν, ας πούμε, ζητήσουμε μεταβατική περίοδο από την τουρκική λίρα στο ευρώ, αμέσως υπάρχει αντίδραση: «Α! θέλουν συνομοσπονδία». Ποια σχέση μπορεί να έχει αυτό με τη συνομοσπονδία; Θα χρειαστούμε μεταβατικές περιόδους για πολλά ζητήματα. Δεν το διαπραγματευτήκαμε ακόμα, αλλά ξέρουμε ότι αυτό είναι μια αδήριτη ανάγκη.
-Καλά, τα δύο FIR δεν παραπέμπουν σε συνομοσπονδία;
Το ζήτημα των δύο FIR μπορεί και να υποδηλοί δύο κράτη, το καταλαβαίνω, όμως είναι επιφανειακό. Τα περισσότερα του ενός FIR τίποτα δεν έχουν να κάνουν με δύο κράτη ούτε και με την κυριαρχία. FIR θα πει Flying Information Region και πολλές χώρες, παρόλο που είναι ενιαία κράτη, έχουν περισσότερα του ενός FIR. Η Βουλγαρία έχει δύο, η Τουρκία δύο, η Γερμανία οκτώ. Κάποιες χώρες έχουν ένα FIR και δύο ή και τρία κέντρα ελέγχου, όπως η Ιαπωνία. Κι εμείς εδώ, τώρα, ντε φάκτο έχουμε δύο FIR. Πώς κάποιος μπορεί να επιχειρηματολογεί ότι με αυτό εξυπακούεται διπλή κυριαρχία ή δύο κράτη ή συνομοσπονδία; Είναι τελείως ακατανόητο. Πρέπει να διευκρινίσω κάτι σημαντικό, ώστε να γίνει κατανοητό από όλους: Οι προτάσσεις μας δεν είναι «take it or leave it». Είναι προτάσσεις για διαπραγμάτευση. Κι αν κοιτάξετε προσεκτικά στην αρχή του εγγράφου μας, θα δείτε ότι υπογραμμίζουμε ότι αυτές οι προτάσεις δεν είναι τελικές.
-Όλες οι πολιτικές δυνάμεις και ο Πρόεδρος Χριστόφιας μαζί χαρακτήρισαν τις προτάσεις σας απαράδεκτες. Τι σας είπε στις συνομιλίες;
Ο Χριστόφιας το είπε, διότι στην ε/κ πλευρά για άλλη μια φορά ενεργοποιήθηκε η διαδικασία δαιμονοποίησης των προτάσεων. Βεβαίως δεν τις καταθέσαμε στο τραπέζι, αλλά δεν παύουν να είναι οι ιδέες μας και όταν συζητούμε τα ζητήματα, χρησιμοποιούμε αυτές τις ιδέες. Διότι, όπως είπα, η προσέγγισή μας δεν είναι «take it or leave it».
Γελοιότητες τα περί παγίδευσης του γ.γ. του ΟΗΕ
-Παγιδεύσατε τα Η.Ε. και βάλατε τον γ.γ. του ΟΗΕ στο λεγόμενο «προεδρικό» σας μέγαρο, παρά τη συμφωνία ότι η συνάντηση θα γινόταν στη λεγόμενη προεδρική κατοικία. Αυτό έγινε, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Νίκος Αναστασιάδης ότι του είπαν οι κύριοι Ντάουνερ και Ζεριχούν, όταν το ίδιο βράδυ τούς ζήτησε εξηγήσεις στη διάρκεια της δεξίωσης στο Λήδρα Πάλας. Υπήρξε συμφωνία και την παραβιάσατε;
Εφόσον οι Ε/κ ηγέτες είναι εναντίον της επίσκεψης του κ. Μπαν σε μη αναγνωρισμένο κράτος, δεν κάνει καμιά διαφορά αν με επισκεφτεί σε αυτό το κτήριο ή στο διπλανό. Και τα δύο βρίσκονται σε μη αναγνωρισμένο κράτος.
-Γι’ αυτήν του την κίνηση και ο Μπαν Κι Μουν κατηγορείται ότι αναβάθμισε το μη αναγνωρισμένο κράτος όπως εσείς το λέτε, το μη νόμιμο όπως λένε τα ψηφίσματα 541 και 550 του ΟΗΕ.
Δηλαδή Ε/κ ηγέτες λένε ότι ο γ.γ. των Η.Ε. με την επίσκεψή του εδώ αναβάθμισε την Τουρκική Δημοκρατία Βορείου Κύπρου; Αν είναι έτσι, έπρεπε τότε να του απαγόρευαν να περάσει στον βορρά.
-Βλέπω ότι δεν θεωρείτε ότι η επίσκεψη του Μπαν Κι Μουν στο «προεδρικό» σας ήταν αναβάθμιση…
Ο γ.γ. του ΟΗΕ ήρθε στην Κύπρο για προώθηση των συνομιλιών. Και τα μέρη που διαπραγματεύονται είναι οι Ε/κ και οι Τ/κ και οι ηγέτες τους. Έτσι ο γ.γ. έπρεπε να επισκεφθεί και τις δύο πλευρές, διαφορετικά η επίσκεψή του δεν θα είχε νόημα.
-Είναι όμως η πρώτη φορά που μπαίνει γ.γ. στο «προεδρικό» σας.
Μέχρι τώρα οι γ.γ. που έρχονταν στην Κύπρο, πάντοτε επισκέπτονταν τον Τ/κ ηγέτη στο γραφείο του.
-Ο κ. Ανάν πήγε μόνο στην κατοικία και όχι στο μέγαρο.
Τότε το μέγαρο ήταν όλο υπό επιδιόρθωση. Οι άλλες επισκέψεις γ.γ., από τον Κουρτ Βαλντχάιμ και μετά, έγιναν στο προεδρικό. Όμως θα ήθελα να πω και το εξής. Για κάποιον που μπορεί να χρησιμοποιεί τη λογική του, αυτό το κτήριο, το προεδρικό δηλαδή, θα έπρεπε να είναι πιο αποδεκτό για τους Ε/κ από το άλλο, καθότι παλαιότερα, επί αγγλοκρατίας, υπήρξε κατοικία του αναπληρωτή κυβερνήτη και στη συνέχεια κατοικία και γραφείο του αντιπροέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, δρος Φαζίλ Κιουτσιούκ.
-Έχει σήμερα οποιαδήποτε σημασία αυτό;
Με τη λογική αυτών που τα λένε όλα αυτά, παράνομη θα έπρεπε να θεωρούσαν τη διπλανή κατοικία που κτίστηκε πολύ αργότερα από τον κ. Ντενκτάς και οι συναντήσεις εκεί θα έπρεπε να θεωρούνται παράνομες. Όλα αυτά είναι γελοιότητες. Είναι αστεία πράγματα, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς με τους εαυτούς μας. Δυστυχώς.
-Δεν θεωρείτε ότι στη διεθνή πολιτική η σημειολογία έχει τη σημασία της;
Η ουσία της συνάντησής μας με τον γ.γ. του ΟΗΕ ήταν σημαντική και όχι ο χώρος που έγινε. Απλά χρειαζόταν ένας κατάλληλα διαμορφωμένος για τη συνάντηση χώρος και τέτοιος στην κατοικία δεν υπάρχει.
-Πώς σχολιάζετε τη δήλωση Ντάουνερ της ίδιας μέρας;
Τα Η.Ε., στη δήλωσή τους, δεν συμφωνούν με τις ε/κ τοποθετήσεις στο συγκεκριμένο ζήτημα. Φυσικά ο γ.γ. με επισκέφθηκε ως τον ηγέτη των Τ/κ. Στο πλαίσιο των αναφορών τους για τις συνομιλίες, τα Η.Ε. αναφέρονται σε μας ως τους ηγέτες των δύο πλευρών. Αυτό το ξέρουμε. Τα Η.Ε. συμφωνούν και με τη δική μου τοποθέτηση, ότι ο χώρος της συνάντησης δεν έχει σημασία. Κανένα πρόβλημα λοιπόν. Δεν είπαμε οτιδήποτε το αντίθετο. Απλώς εκείνοι που δεν θέλουν λύση και στις δύο πλευρές προσπαθούν να βρουν αφορμές να τα χαλούν. Λύση δεν βρίσκεις όταν χαλάς, αλλά μόνο όταν χτίζεις.
Τέλος του μύθου της Αριστεράς στο Κυπριακό
-Αν χάσετε τον Απρίλη, τότε μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι το επιχείρημα που ήθελε την Αριστερά στην Κύπρο να είναι η μοναδική δύναμη που μπορεί να λύσει το Κυπριακό ήταν μύθος που κατέρρευσε;
Ας το θέσουμε διαφορετικά. Ίσως θα ήταν πιο δόκιμο να πούμε ότι δεν είναι το τέλος του μύθου που θέλει τις δυνατότητες επίλυσης του Κυπριακού να είναι πολύ πιο αυξημένες, αν το διαπραγματεύονται δύο ηγέτες που έχουν φιλικές σχέσεις. Διαφορετικά μπορεί να μην είναι το τέλος του μύθου, αλλά η λύση θα γίνει πολύ πιο δύσκολη. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε τι έγινε το 2004, αν και τώρα αυτό δεν το λαμβάνουμε υπόψη κατά τη διαπραγμάτευση. Είναι λοιπόν μεγάλη ευκαιρία που τις διαπραγματεύσεις τώρα τις κάνουν δύο ηγέτες που θέλουν λύση. Γι’ αυτό δεν πρέπει να χάσουμε αυτήν τη σημαντική ευκαιρία. Υπό αυτήν την έννοια, πιστεύω ότι είναι ο κατάλληλος χρόνος να συνεχίσουμε τις συνομιλίες και να καταλήξουμε. Κι αυτός είναι ο λόγος που επέμενα να βρούμε λύση και να καταλήξουμε μέχρι το τέλος της θητείας μου.
-Αυτό είναι παράπονο ή μομφή;
Ούτε το ένα ούτε το άλλο. Ένας από τους πολλούς λόγους που ο Δημήτρης διαφωνούσε μαζί μου, σε ό,τι αφορά τη σημαντικότητα της εξεύρεσης λύσης στο διάστημα μέχρι το τέλος της θητείας μου, ήταν ότι θεωρούσε ότι θα κερδίσω τις εκλογές, επειδή με υποστήριζε, όπως εκτιμούσε, η Τουρκία. Δεν μπορούσε να αντιληφθεί ότι οι Τ/κ έχουμε ανεξάρτητη δημοκρατία, ίσως όχι πλήρη, αλλά έχουμε. Και βεβαίως η Τουρκία επηρεάζει τους Τ/κ, αλλά αυτό είναι ένα γεγονός που δεν έχει να κάνει με τη δημοκρατία. Όμως δεν έχει καμιά σχέση με το επιχείρημα που κάποιοι χρησιμοποιούν, ότι η Τουρκία αποφασίζει για το αποτέλεσμα των εκλογών. Αυτά είναι ανοησίες.
-Λέτε ότι ο κ. Χριστόφιας δεν εκτίμησε σωστά την κατάσταση.
Αυτό, κατά την αντίληψή μου, ήταν το λάθος του Δημήτρη ως επί το πλείστον. Φυσικά ο ίδιος μπορεί να ερμηνεύει τα πράγματα διαφορετικά, διότι ήταν βαθύτατα δεσμευμένος με τη γνώμη των Ε/κ ότι το οποιοδήποτε χρονοδιάγραμμα θα επέβαλλε επιδιαιτησία σε κάποια φάση – λόγω της πικρής εμπειρίας του παρελθόντος – κι αυτό έγινε εμμονή στην ε/κ πλευρά και κατέληξε να γίνει εμπόδιο στη διαδικασία. Και δυστυχώς ούτε ο Χριστόφιας δεν μπορούσε να απαλλαγεί από αυτήν την εμμονή, κυρίως λόγω του ότι ανησυχούσε για τη συμπεριφορά των εταίρων του στην κυβέρνηση και της αντιπολίτευσης έναντί του. Έτσι δεν αποδέχθηκε ως πραγματικά κάποια χρονοδιαγράμματα, ώστε να προχωρήσουμε προς τη λύση. Δεν τον επικρίνω και δεν τον κατηγορώ, απλά είναι γεγονός. Υπό αυτήν την έννοια, έχετε δίκαιο ότι η Αριστερά στην Κύπρο έχασε μια μοναδική ευκαιρία…
-Ξέρετε ότι ο Χριστόφιας έχει κατηγορηθεί από τους επικριτές του ότι αποδέχθηκε να έρθει στην Κύπρο ο γ.γ. του ΟΗΕ σε μια προσπάθεια να σας βοηθήσει ενόψει ψηφοφορίας.
Δεν ξέρω ποιες ήταν οι σκέψεις του σχετικά με αυτό το ζήτημα. Όπως είπα, κάποιες φορές στα μυαλά κάποιων ανθρώπων γυροφέρνουν 40 αλεπούδες, χωρίς οι ουρές τους να αγγίζουν η μια την άλλη. Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι άνθρωποι στην ε/κ πλευρά που αρέσκονται να φτιάχνουν παραμύθια. Εγώ θέλω να είμαι πραγματιστής. Όλα τα κρίνω απλά. Δεν ξέρω ο ηγέτης της διεθνούς κοινότητας να ήρθε στην Κύπρο για να με υποστηρίξει στις εκλογές. Ακούσατε να πει οτιδήποτε προς υποστήριξή μου; Υπάρχουν και στην τ/κ πλευρά οι αντίστοιχοι που επιχειρηματολογούν εναντίον μου, χρησιμοποιώντας τα ίδια επιχειρήματα. Αν τους κοιτάξεις έναν-έναν, θα δεις ότι ουδείς υποστηρίζει λύση. Όλοι ανεξαιρέτως υποστηρίζουν τη συνέχιση του παρόντος στάτους κβο. Είναι οι ίδιοι και με τα ίδια επιχειρήματα και στις δύο πλευρές. Ψάχνουν οποιοδήποτε επιχείρημα που θα πλήξει την όποια προσπάθεια λύσης.
www.kathimerini.com.cy
Η σπουδή μου στο πανεπιστήμιο είναι πλέον χωρίς νόημα. Έχει παρέλθει πολύς χρόνος από τότε, και – κυρίως – δεν ασχολήθηκα ποτέ αποκλειστικά με το θέμα που σπούδασα: πολιτική οικονομία.
Ίσως το μόνο που έμεινε από τότε και με τα χρόνια αναγιώθηκε και έγινε κατευθυντήρια μέθοδος είναι ο ορθολογισμός.
Οφείλω να παραδεχτώ πως οι πρώτοι σπόροι μπήκαν εκείνη την εποχή.
Μεγαλώνοντας, και ασχολούμενος με τα κοινά, βαριόμουν για πολλά χρόνια τα οικονομικά. Ασχολούμουν με πιο «ενδιαφέροντα» ζητήματα όπως τα οικολογικά και το Κυπριακό.
Τώρα πια, εξ ανάγκης ίσως, παρακολουθώ πολύ πιο λεπτομερώς τα οικονομικά, και για πολλά ζητήματα έχω έντονη άποψη, την οποία κατά καιρούς γράφω και δημοσιεύω.
Πολλές από τις απόψεις μου τις έχω διαμορφώσει διαβάζοντας τα καθημερινά σχεδόν άρθρα του Δημήτρη του Γεωργιάδη στον Πολίτη, αλλά κατά καιρούς και του Σωφρόνη Κληρίδη στην ίδια εφημερίδα.
Στην Καθημερινή παρακολουθώ επίσης με πολύ ενδιαφέρον τον Μιχάλη Περσιάνη ο οποίος είναι άξιος συγχαρητηρίων αφού σχεδόν με κάθε του άρθρο τολμά και ασχολείται με θέματα ταμπού περί των οικονομικών, αλλά και των πολιτικών.
Για τον Κληρίδη και τον Περσιάνη μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στα δικά τους ιστολόγια, στους «Περί Οικονομικών» συνδέσμους των οποίων μπορείτε να βρείτε στα δεξιά σας, ενώ ο Δημήτρης Γεωργιάδης πήρε από τον Πρόεδρο του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Σμύρνης κ. Εκρέμ Ντεμιρτάς αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που ακολουθεί.
Οι Ε/Κ και οι Τ/Κ επιχειρηματίες μαζί θα πετύχουν περισσότερα, τονίζει ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Σμύρνης
Κάντε επιχειρήσεις, όχι πόλεμο
Εμείς θέλουμε να ακούμε τις φωνές των γλάρων αντί των μαχητικών αεροσκαφών. Και η μοίρα μας δεν πρέπει να κρέμεται από τα δάκτυλα ενός νεαρού πιλότου που πετάει πάνω από το Αιγαίο
Αυτή ήταν η πρώτη φορά που θα έπαιρνα συνέντευξη από έναν Τούρκο. Δεν ήξερα τι να περιμένω. Αν και θέλω να πιστεύω ότι δεν έχω προκαταλήψεις – γενικώς – περνούσαν διάφορες σκέψεις στο μυαλό μου, ακόμη και αρνητικές. Γρήγορα όμως χάθηκαν. Μόλις τον προσέγγισα, ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Σμύρνης, Εκρέμ Ντεμιρτάς, σηκώθηκε, μου έδειξε τη διπλανή του (όχι την απέναντι) καρέκλα και με άγγιξε στον ώμο καλωσορίζοντάς με. Ήταν προφανές ότι επρόκειτο για έναν ανοικτόμυαλο άνθρωπο, που ανοίγεται εύκολα, γιατί δεν είχε τίποτα να κρύψει και πολύ περισσότερο δεν είχε μυστικά σχέδια. Πριν καν τον ρωτήσω οτιδήποτε, άρχισε να μιλά για ελληνοτουρκική φιλία, τη σημασία της και τις προσπάθειες του ίδιου προς αυτή την κατεύθυνση. Ένιωσα άσχημα. Φαίνεται, ήταν τόσο σίγουρος ότι εγώ θα ήμουν ο προκατειλημμένος, που προσπαθούσε να με πείσει για το αντίθετο.
Εμπόριο κατά των συγκρούσεων
Το Τουρκικό Εμπορικό Επιμελητήριο, που ιδρύθηκε το 1885, ήταν το αποτέλεσμα μιας κοινής πρωτοβουλίας Ελλήνων, Τούρκων και Εβραίων. Ο πληθυσμός της περιοχής της Σμύρνης είναι κάπου 4 εκατ.. Το Επιμελητήριο της Σμύρνης τώρα έχει 70.000 μέλη και 40 από αυτά είναι Έλληνες. “Αλλά θα ήθελα να είναι 400 ή 4.000″ πρόσθεσε ο κ. Ντεμιρτάς. “Κάθε χρόνο κάνουμε συναντήσεις, επαφές, οικονομικές συνόδους με τους Έλληνες. Καλέσαμε τους πολιτικούς ηγέτες, τους υπουργούς, τους επιχειρηματίες από τις δυο πλευρές και κάναμε πολλά σημαντικά ανοίγματα μαζί. Το μόνο που ζητούμε από τους πολιτικούς είναι να μας ανοίξουν τις πόρτες”.
Λένε ότι οι καλές εμπορικές σχέσεις μπορούν να σβήσουν τις διαφορές. Όταν πάνε καλά οι οικονομίες, τότε σιγά – σιγά και ο κόσμος θα αλλάξει, επεσήμανα στον κ. Ντεμιρτάς. “Το ίδιο πράγμα λέμε κι εμείς. Έχουμε την ίδια φιλοσοφία. Και η αφορμή που κάνουμε αυτή την επίσκεψη βασίζεται σε αυτή τη φιλοσοφία. Όσο έχουμε βελτιωμένες εμπορικές σχέσεις, μπορούμε να αφήσουμε στο παρελθόν τα εχθρικά συναισθήματά μας. Εδώ και πέντε χρόνια, ως επιμελητήριο, μαζί με τα ελληνικά επιμελητήρια τρέχουμε μια καμπάνια για να φύγουν τα μαχητικά αεροπλάνα πάνω από το Αιγαίο, γιατί εμείς θέλουμε να ακούμε τις φωνές των γλάρων αντί των μαχητικών αεροσκαφών. Και η μοίρα μας δεν πρέπει να κρέμεται από τα δάκτυλα ενός νεαρού πιλότου που πετάει πάνω από το Αιγαίο”, απάντησε.
Πόσο εύκολο θα είναι για έναν Ελληνοκύπριο να έρθει να δραστηριοποιηθεί στη Σμύρνη; “Είμαστε έτοιμοι”, ανέφερε, “και είναι εύκολο, γιατί θα υπάρχει βοήθεια από εμάς (έδειξε τον εαυτό του). Η πόρτα μας είναι ανοιχτή για εσάς. Τα λεφτά δεν έχουν χρώμα και οι επενδύσεις δεν έχουν εθνικότητα. Αν θέλετε να κάνετε επενδύσεις στη χώρα μας, οι δικοί μου εργάτες θα δουλέψουν εκεί. Αν θέλετε, μπορείτε να έρθετε στην ελεύθερη ζώνη, στη δική μου περιοχή, όπου εκεί υπάρχουν πολλά πλεονεκτήματα για τις επενδύσεις”, συνέχισε.
Σε ποιους τομείς της οικονομίας προσφέρεται να γίνονται επενδύσεις; “Νομίζω ο πιο ισχυρός τομέας σας είναι ο τραπεζικός. Καλά εκπαιδευμένοι άνθρωποι και σύμβουλοι, όπως και υποστηρικτικές υπηρεσίες. Άλλος τομέας που υπάρχουν ευκαιρίες για επενδύσεις είναι ο τουριστικός. Μπορείτε να δημιουργήσετε μια αλυσίδα ξενοδοχείων στην Τουρκία. Με ένα ξενοδοχείο, δεν γίνεται τίποτα. Έχει μεγάλη σημασία αυτό”, προσδιορίζοντας με αυτό τον έμμεσο τρόπο ένα από τα βασικά προβλήματα της κυπριακής ξενοδοχειακής βιομηχανίας, όπου λειτουργούν πολλές μικρές μονάδες. “Ακόμη ένας τομέας που κερδίζει έδαφος στην περιοχή της Σμύρνης και γενικά στη δυτική Τουρκία είναι ο τουρισμός με κρουαζιερόπλοια. Το 2004 πολύ λίγοι τουρίστες είχαν έρθει στη Σμύρνη με κρουαζιερόπλοια. Είδα μια ευκαιρία και κάλεσα τις μεγάλες εταιρείες με κρουαζιερόπλοια να έρθουν, αλλά μου είπαν ότι υπάρχουν εμπόδια. Εμείς τους είπαμε ότι θα τους βοηθήσουμε. Ο φόρος επιβατών για κάθε επιβάτη ήταν 10 δολάρια. Μετά από αίτημα που μεταφέραμε στην κυβέρνηση, ο φόρος μειώθηκε στα 2 δολάρια. Μετά, το επιμελητήριο προσπάθησε να δώσει επιπρόσθετα κίνητρα. Έτσι άρχισε να αυξάνεται ο αριθμός των τουριστών. Σήμερα έχουμε 350.000 τουρίστες που έρχονται στη Σμύρνη, με κρουαζιερόπλοιο μόνο. Ο καθένας ξοδεύει 98 ευρώ κατά μέσο όρο την ημέρα”. Ήταν σαφές ότι ο κ. Ντεμιρτάς ήθελε να δείξει ότι η Τουρκία δεν είναι μια γραφειοκρατική κόλαση. Ότι υπάρχει η βούληση και ο τρόπος να ενθαρρυνθούν οι επιχειρηματικές δραστηριότητες. Τα έργα όμως είναι συνεχή, δεν αφήνει περιθώρια ο ανταγωνισμός. Όπως εξήγησε ο επικεφαλής του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Σμύρνης, “στη Σμύρνη, θα οικοδομηθεί τώρα ένα νέο λιμάνι μόνο για κρουαζιερόπλοια. Προγραμματίζουμε να έχουμε μια γραμμή που θα συνδέει την Ανατολική Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα”.
Πώς θα μπορούσε όμως η Κύπρος να επωφεληθεί από αυτή την εξέλιξη; Σαφέστατος ο κ. Ντεμιρτάς, μας δηλώνει πως “η γεωστρατηγική θέση της Κύπρου είναι τόσο σημαντική και κανένα πλοίο δεν μπορεί να περάσει χωρίς να πλεύσει στα λιμάνια της. Όλοι γνωρίζουμε ότι τα κρουαζιερόπλοια λειτουργούν 12 μήνες τον χρόνο. Ακόμη, το κλίμα στην Κύπρο είναι πολύ κατάλληλο για τα κρουαζιερόπλοια. Κάθε πλοίο έχει χωρητικότητα 3.000 επιβατών. Τα νέα πλοία έχουν χωρητικότητα 4.000 επιβατών. Αυτό ίσως είναι ένα μικρό θέμα συνεργασίας. Πήγα στην Κερύνεια και είδα ότι δεν υπάρχει ούτε μαρίνα, ούτε σκάφη. Τίποτα” επεσήμανε.
Πόσο κοντά στην ΕΕ θέλει να βρεθεί η Τουρκία; Μήπως ως επιχειρηματίες θα προτιμούσατε μια στενή οικονομικά, αντί μια πλήρη ένταξη, που θα ισοδυναμούσε με την τήρηση αυστηρών κανόνων; “Τονίζω ότι η Τουρκία έχει στρατηγική πολιτική μηδενικών προβλημάτων με τις γειτονικές χώρες. Μαζί με τη Ρωσία και γενικά όλες τις γειτονικές χώρες. Θα αρθούν τα προβλήματα και σιγά -σιγά η Τουρκία θα πλησιάζει όλο και πιο κοντά στην ΕΕ. Η Τουρκία θέλει να μπει στην ΕΕ, γιατί θέλει να γίνει μια σύγχρονη χώρα, όπως είναι η ΕΕ. Για αυτό πρέπει να εκσυγχρονιστεί η Τουρκία και να υιοθετήσει όλους τους εσωτερικούς κανονισμούς.
Τα τελευταία χρόνια η τουριστική βιομηχανία της Κύπρου χάνει μερίδια. Σίγουρα δεν φταίει αποκλειστικά η κρίση γι΄ αυτό. Ρωτήσαμε, λοιπόν, τον κ. Ντεμιρτάς. Η Τουρκία κερδίζει συνεχώς έδαφος στην πίτα του τουρισμού. Πώς το πέτυχε και ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για το 2010; “Υπολογίζουμε ότι ο τουρισμός φέτος στην Τουρκία δεν θα μειωθεί. Μάλλον θα αυξηθεί. Η τρέχουσα ετήσια συνεισφορά στην οικονομία είναι 30 δις δολάρια. Στόχος και πρόβλεψή μας είναι να ανεβεί το ποσό αυτό μέχρι το 2023 στα 100 δις δολάρια. Γιατί στην Τουρκία δεν υπάρχει μόνο ο “κλασικός” τουρισμός, θάλασσα και ήλιος. Υπάρχει και ο τουρισμός της υγείας. Πολλοί πολίτες από τη Βόρεια Ευρώπη έρχονται στην Τουρκία για να θεραπευτούν. Επίσης, έρχονται πολλοί και για λόγους εκπαίδευσης, καθώς και πολλοί ηλικιωμένοι από τη Γερμανία, τη Γαλλία και από αλλού. Υπάρχει ακόμη και ο θρησκευτικός τουρισμός, και όπως προανέφερα, ο τουρισμός από τα κρουαζιερόπλοια”.
Ο ανταγωνισμός στον τουρισμό και οι επενδύσεις
Αστειευόμενος, ρώτησα τον κ. Ντεμιρτάς. “Είναι γι’ αυτό τον λόγο που η Σμύρνη μάς έχει πάρει τουρισμό τα τελευταία χρόνια; Ο κ. Ντεμιρτάς απάντησε με έναν έμμεσο τρόπο. “Στην αρχή αυτού του ταξιδιού μου, ήμουν μαζί με την πρόεδρο την Ένωσης Τουριστικών Πρακτόρων της Τουρκίας. Μπήκαμε μαζί στο αεροπλάνο και πήγαμε Ελλάδα, όπου εκεί θα έχει συνάντηση με τον υπουργό Τουρισμού της Ελλάδας. Κάθε χρόνο κάνουμε έκθεση τουρισμού στη Σμύρνη. Η αφορμή της επίσκεψής του στην Ελλάδα ήταν για να προτείνει στον υπουργό Τουρισμού της Ελλάδας, να γίνει μια έκθεση για το Αιγαίο. Κοινή έκθεση. Φυσικά θα λάβουν μέρος και τα κυπριακά τουριστικά πρακτορεία σε αυτή την εκδήλωση. Πριν 10 χρόνια, όταν οι τουρίστες ήθελαν να περάσουν στην Ελλάδα, η Ελλάδα πάντα τους εμπόδιζε. Αλλά τώρα έχουμε αρχίσει μια συνεργασία και θα τη συνεχίσουμε. Γιατί ο τουρισμός στην Ελλάδα μειώνεται. Γιατί τώρα ο κόσμος δεν θέλει να δει μόνο ιστορικές περιοχές. Θέλουν να ζουν στις πόλεις των χωρών. Ο στόχος μας είναι τουρισμός για 12 μήνες. Αυτή είναι η πολιτική μας για τη Σμύρνη”. Έδωσε όμως και απάντηση στο ερώτημά του, υποβάλλοντας μια δική του ερώτηση. “Ποια είναι η τιμή στα ξενοδοχεία σας;”. Αν και του είπα από 60 μέχρι και 300 ευρώ, ήταν προφανές ότι γνώριζε και είχε έτοιμη την απάντηση, “Το κόστος σας είναι πολύ ψηλό”.
Ο ίδιος είναι καλύτερος γνώστης της Ελλάδας. Είναι προφανές ότι η σχέση κόστος/ υπηρεσίας είναι χαμηλή και εξήγησε, καταγράφοντας μάλιστα και κάποιους από τους λόγους “Για τα ξενοδοχεία της, Ελλάδας μιλώ. Τα ξενοδοχεία της είναι πολύ παλιά. Φέτος ο τουρισμός στην Τουρκία δεν μειώθηκε γιατί έχουμε καλές τιμές, κατάλληλες για όλους. Ο αείμνηστος πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Ρόδου, ήταν στενός φίλος μου και είχε πέντε ξενοδοχεία στη Ρόδο. Πριν 10 χρόνια που συναντηθήκαμε, μου είπε ότι κάθε χρόνο ο τουρισμός μειώνεται 5%. Γιατί; Γιατί αγοράζουν σκόρδο από την Αργεντινή είπε (θέλοντας να δείξει ότι οι στρεβλώσεις που δημιουργούν οι πολιτικές κόντρες έχουν κόστος). Ξέρουν ότι είναι πολύ φθηνό στην Τουρκία, αλλά “δεν αγοράζουμε από εκεί”. Κι ακόμα δεν αγοράζουν από την Τουρκία.
Αυτό είναι το πρόβλημα. Έχουμε ένα πρόβλημα στο Αιγαίο. Επειδή δεν υπάρχουν εργαστήρια ελέγχου στα ελληνικά νησιά, δεν μπορούμε να κάνουμε εξαγωγή λαχανικών, φρούτων. Δηλαδή τρόφιμα από τις παραλίες του Αιγαίου στα ελληνικά νησιά. Πρέπει να στείλουμε πρώτα στην Αθήνα για να πάρουμε επιβεβαίωση από την Αθήνα και μετά. Έτσι, το κόστος είναι υψηλό. Αλλά έχουμε την υπομονή και ξέρουμε ότι θα προχωρήσουμε σιγά – σιγά, διότι αυτό θα ωφελήσει και τους δύο. Στην Ελλάδα βρίσκονται μόνο 10 τουρκικές εταιρείες, ενώ στην Τουρκία βρίσκονται 359 ελληνικές εταιρείες. Δεν είμαι λυπημένος για το αριθμό αυτό, αλλά θέλω να έχουμε ακόμα περισσότερες ελληνικές εταιρείες στην Τουρκία. Η μεγάλη εξωτερική επένδυση της Ελλάδας βρίσκεται στην Τουρκία σήμερα”.
Το ζεϊμπέκικο Παπανδρέου – Τζεμ και η ευκαιρία της Κύπρου
Όπως ανάφερα στην αρχή, ο πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Σμύρνης, Εκρέμ Ντεμιρτάς, ήθελε να δείξει ότι η πολιτική των συγκρούσεων δεν βοηθά κανένα. Αντίθετα, η αντιμετώπιση των προβλημάτων με φιλικό πνεύμα δίνει λύσεις και φέρνει αποτελέσματα. Ο κ. Ντεμιρτάς έκανε μια σύντομη αναφορά στο πώς βελτιώθηκαν οι σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας και πώς οι εξελίξεις στο πολιτικό σκηνικό έφεραν απτά αποτελέσματα. “Για παράδειγμα, η συμφωνία αποφυγής της διπλής φορολογίας μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, είχε επιτευχθεί λόγω της βελτίωσης του κλίματος. Για το θέμα της θεώρησης βίζας κάναμε πολλά, για να διευκολυνθούν οι διαδικασίες, υπέρ των Τούρκων και που ξεκίνησε από την περίοδο που ο κ. Παπανδρέου ήταν υπουργός Εξωτερικών και είχε πολύ καλές φιλικές σχέσεις με τον δικό μας υπουργό Εξωτερικών, τον Ισμαήλ Τζεμ. Αυτή την προσέγγιση μεταξύ των δυο υπουργών, την κάναμε μέσα από τη δική μας οργάνωση”.
Πώς χόρεψαν το ζεϊμπέκικο
Ήταν σαφές ότι ο Ντεμιρτάς ήθελε να διηγηθεί μια από τις πιο έντονες στιγμές, τουλάχιστον της επαγγελματικής του καριέρας. “Οι δύο υπουργοί (Παπανδρέου και Τζεμ) βρέθηκαν μετά από τη διοργάνωση μιας δικής μας εκδήλωσης με το Εμπορικό Επιμελητήριο της Σάμου, εκεί που η Τουρκία απέχει λιγότερο από την Ελλάδα. Οι δύο τους, με τις συζύγους τους, συναντήθηκαν σε εστιατόριο. Κάναμε μια εκδήλωση όλοι μαζί. Κατά τη διάρκεια αυτού του δείπνου κάθονταν όλοι πολύ ήσυχα και εγώ πήγα στη γυναίκα του προέδρου του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Σάμου και την ρώτησα αν μπορούσαμε να έχουμε πιο ζωντανή μουσική, για να “σπάσει ο πάγος” μεταξύ των δυο πλευρών…και έτσι έγινε και αρχίσαμε και τραγουδούσαμε και όλοι σηκώθηκαν να χορέψουν.
Εκεί προσέγγισα και τον κ. Παπανδρέου, ο οποίος μου είπε ότι αγαπούσε πολύ τον συγκεκριμένο χορό, όπως και ο πατέρας του, και πως εκείνη τη νύχτα ήταν η επέτειος του θανάτου του και πως ήθελε να σηκωθεί και να χορέψει εις μνήμην του πατέρα του. Και εκείνος σηκώθηκε και χόρεψε. Και αυτό μετατράπηκε σε ένα όμορφο σύμβολο για τις σχέσεις Ελλάδας -Τουρκίας”.
Τότε ο κ. Ντεμιρτάς ανέσυρε τη γνωστή σε όλους φωτογραφία και με κόκκινα σχεδόν δακρυσμένα μάτια μού την έδειξε. Περήφανα μου έδειξε και τον εαυτό σου σε μια γωνία να χειροκροτεί και να συμμετάσχει σε αυτό το σύμβολο φιλίας.
Ελιά φιλίας
Η φιλία των δύο, Παπανδρέου και Τζεμ, δεν τέλειωσε εκεί. Όπως ανέφερε ο κ. Ντεμιρτάς, μια μέρα μετά από αυτό το δείπνο, οι δυο υπουργοί φύτεψαν ένα δέντρο ελιάς στη Σάμο. Αυτό έγινε το 2003. Το 2009 ο κ. Παπανδρέου εκλέχθηκε ως πρωθυπουργός. Ο κ. Ισμαήλ Τζεμ δυστυχώς απεβίωσε. Ο κ. Παπανδρέου ήρθε στην Ινσταμπουλ (Κωνσταντινούπολη) την τρίτη μέρα που έγινε πρωθυπουργός και έφερε αυτό το δέντρο που είχαν φυτέψει μαζί στη Σάμο και το έβαλε στον τάφο του Ισμαήλ Τζεμ”, συνέχισε φανερά συγκινημένος.
Παράδειγμα προς μίμηση
Φορτισμένος ο κ. Ντεμιρτάς συνέχισε “Είμαστε δυο γείτονες λαοί που βρισκόμαστε μακριά. Κατά τη διάρκεια του ηλιοβασιλέματος το βράδυ, οι Έλληνες βλέπουν τον ήλιο, πάνω στην Τουρκία. Για χίλια χρόνια ζούσαμε μαζί στα ίδια γεωγραφικά όρια μαζί με τους Έλληνες. Φυσικά οι κοινότητες είχαν και περιόδους πολέμου, αλλά και συνεργασίας. Αλλά σε όλο το διάστημα αυτό, τα χίλια χρόνια, μόνο 8 χρόνια πολεμήσαμε. Είναι κακό πράγμα ο πόλεμος, αλλά αυτά τα κακά πράγματα πρέπει να τα αφήσουμε στο παρελθόν. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η Γερμανία βομβάρδισε τη Γαλλία. Έκανε εισβολή στο Παρίσι. Χιλιάδες άτομα σκοτώθηκαν τότε, αλλά τώρα είναι όλοι μαζί κάτω από την ίδια σημαία”.
Η ευκαιρία της Κύπρου
Ο ίδιος ο κ. Ντεμιρτάς βλέπει τώρα μια άλλη συγκυρία, μια άλλη ευκαιρία και για την Κύπρο “Ο κ. Παπανδρέου είναι πρωθυπουργός και πάντα λέει ότι το Αιγαίο δεν μας χωρίζει αλλά μας ενώνει. Αυτό το μήνυμα μας έστειλε ο κ. Παπανδρέου κατά την οικονομική μας συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη. Έχουμε τον Τούρκο πρωθυπουργό, το κ. Ερντογάν, που και αυτός ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να ακολουθεί την πολιτική μηδενικών προβλημάτων με τις γειτονικές χώρες. Ο υπουργός Εξωτερικών προσπαθεί πραγματικά σε αυτό το θέμα και ο ίδιος αξιολογεί αυτή την περίοδο ως μεγάλη ευκαιρία. Γιατί είναι υπέρ της λύσης, όπως και ο κ. Χριστόφιας. Σε αυτό το σημείο πρέπει να λύσουμε το Κυπριακό. Και είπα στον εξοχότατο κ. Χριστόφια (είχε συνάντηση μαζί του λίγες ώρες πριν την συνέντευξη), ότι εγώ γεννήθηκα στις 10 Αυγούστου του 1946, ενώ εσείς γεννηθήκατε 29 Αυγούστου του ίδιου χρόνου. Άρα, είμαι 12 μέρες μεγαλύτερος. Να μπείτε σε ένα δωμάτιο μαζί με τον Ταλάτ, του είπα, και να μην βγείτε μέχρι να έχετε μια συμφωνία. Ακριβώς όπως κάνουν στο Βατικανό για την εκλογή του Πάπα” είπε και χαμογέλασε.
“Απόλαυσα τη συνάντησή μου με τον κ. Χριστόφια” συνέχισε. “Χάρηκα πολύ που τον γνώρισα. Έχει πολύ σωστές θέσεις για τους ανθρώπους και είναι αδύνατο να μην έχουμε την ίδια γνώμη. Τελικά, πρέπει να μην χάσουμε αυτή την ευκαιρία. Αυτή τη χρυσή συγκυρία/ ευκαιρία”. Δεν έχασε ευκαιρία και απευθύνθηκε και σε μένα, δίνοντάς μου μια συμβουλή. “Ο Τύπος είναι πολύ σημαντικός σε αυτή τη διαδικασία. Αν έχετε και στείλετε κι εσείς μηνύματα ως Τύπος, που μπορούν να συμβάλουν στην επαναπροσέγγιση και στην ένωση των δυο κοινοτήτων, τότε αυτή η διαδικασία θα είναι πολύ πετυχημένη. Ως Τύπος έχετε μεγάλο ρόλο και μπορείτε να επηρεάσετε πολύ θετικά την κοινή γνώμη” υπέδειξε ο κ. Ντεμιρτάς. “Το 1923, έγινε η ανταλλαγή πληθυσμού μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και οι Έλληνες έφυγαν από τη Σμύρνη. Μόλις 8 χρόνια μετά, το 1931, 300 Έλληνες επιχειρηματίες ήρθαν στη Σμύρνη για να κάνουν εμπορικές επαφές μαζί με τους Τούρκους. Το 1928, ο Κεμάλ Ατατούρκ και ο Ελευθέριος Βενιζέλος έκαναν προσπάθειες για να βελτιώσουν τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Εδώ τα κακά συμβάντα των ανθρώπων έγιναν πριν 40 χρόνια και ανήκουν στο παρελθόν. Πρέπει να βλέπουμε μπροστά και να φτάσουμε στο κοινό μας μέλλον”, ανέφερε.
Θέληση και στον βορρά
Ο κ. Ντεμιρτάς είχε πραγματοποιήσει επίσκεψη τον περασμένο Δεκέμβριο και βρέθηκε με τους Τουρκοκύπριους επιχειρηματίες και με τον πρόεδρο του τουρκοκυπριακού ”εμπορικού επιμελητηρίου”.”Σχημάτισα την εντύπωση, ότι αυτό το πρόβλημα πρέπει να λυθεί. Να μην συνεχιστεί. Και έχω την εντύπωση ότι και ο κ. Έρογλου είναι υπέρ της λύσης. Και αυτή η λύση φυσικά και είναι ωφέλιμη και για τις δυο πλευρές εδώ στην Κύπρο. Φυσικά οι Τουρκοκύπριοι, επειδή δεν είναι τόσο πλούσιοι όσο οι Ελληνοκύπριοι επιχειρηματίες, φοβούνται και έχουν δίκιο να φοβούνται. Φοβούνται την οικονομική δύναμη των Ελληνοκυπρίων. Εκεί δώσαμε το μήνυμα ότι μια ενωμένη οικονομία θα ενεργήσει θετικά και για τις δυο κοινότητες. Η φιλοσοφία τού να είναι μικρό και να είναι δικό μου, δεν είναι σωστή. Μιλάμε για ένα νησί με ένα εκατ. πληθυσμό. Και στις δυο πλευρές υπάρχουν επιτυχημένοι επιχειρηματίες και ο τουρισμός είναι πολύ σημαντικός τομέας και οι επενδυτικές ευκαιρίες είναι πολύ υψηλές. Εφόσον έχουμε συρματοπλέγματα που χωρίζουν τις δυο κοινότητες, τότε η οικονομία τους δεν μπορεί να αναπτυχθεί όσο θα μπορούσε σύντομα”, κατέληξε.
Συνάντηση με ΚΕΒΕ
Ο επικεφαλής του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Σμύρνης ήταν προσκεκλημένος του ΚΕΒΕ μετά από πρωτοβουλία του προέδρου του κ. Μάνθου Μαυρομμάτη. “Είμαστε απόλυτα σύμφωνοι” επεσήμανε. “Ως επιχειρηματίες, σκεφτόμαστε τα ίδια πράγματα. Αρκεί οι πολιτικοί να ανοίξουν τις πόρτες και θα λυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε ως επιχειρηματίες. Ποτέ δεν νίκησε ο πόλεμος. Πάντα η συνεργασία νικά”, κατέληξε.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ
Κωδικός άρθρου: 927522
ΠΟΛΙΤΗΣ – 07/02/2010, Σελίδα: 58
Το βράδυ της Τετάρτης 3 Φεβρουαρίου 2010 παρουσιάστηκε στη Δημοσιογραφική Εστία στη Λευκωσία το βιβλίο του δημοσιογράφου και φιλόλογου Θέμη Πολυβίου: « Ο Αντιχουντικός Αγώνας στην Κύπρο – Η Επιτροπή Αποκατάστασης της Δημοκρατίας στην Ελλάδα.»
Το βιβλίο παρουσίασε ο Υπουργός Παιδείας κ. Ανδρέας Δημητρίου, αλλά το ενδιαφέρον ήταν άλλο: χαιρετισμούς στην εκδήλωση θα έκαναν ένας εκ των πρωτεργατών της Επιτροπής ο Τάκης Χατζηδημητρίου, και ο Βάσος Λυσσαρίδης.
Η πορεία των δυο ανδρών είναι γνωστή. 40 χρόνια αργότερα ο πρώτος παραμένει στην πρωτοπορία του αγώνα, ενός αγώνα που δεν αφορά τώρα τη χούντα, αφορά τη λύση του Κυπριακού, ενώ ο δεύτερος παγιδευμένος μέσα σε μια στείρα πολιτική σκέψη, βλέπει μόνο προς το παρελθόν και έχει γίνει το είδωλο εκείνων που πολεμούσε τότε …
Δυστυχώς δεν μπόρεσα να παρευρεθώ και να ακούσω τους δυο χαιρετισμούς δια ζώσης.
Έχω όμως λάβει την ομιλία του Τάκη Χατζηδημητρίου στην εκδήλωση, και πιστεύω είναι καλή ιδέα να την αναρτήσω.
Στο χώρο των ιστολογίων, όπου πολλοί θα έχουν διαβάσει περί της αισχρής «Επιτροπής Αποκατάστασης της Δημοκρατίας στην Κύπρο» που διαχειρίζεται το πατριωτικότερο όλων των πατριωτικών μπλοκς, καλό θα είναι να μάθουν περί τίνος επρόκειτο η επιτροπή ορίτζιναλ.
Βιβλίο Θέμη Πολυβίου 3.2.2010
Το πολιτικό και ιδεολογικό υπόβαθρο της ΕΑΔΕ
Του Τάκη Χατζηδημητρίου
Η έκδοση του βιβλίου του Θέμη Πολυβίου, για την ιστορία της Επιτροπής Αποκατάστασης της Δημοκρατίας στην Ελλάδα, ανοίγει ένα μεγάλο κεφάλαιο της Κυπριακής ιστορίας, αυτό της αναγκαιότητας της γνώσης όσων συμβαίνουν στην Ελλάδα και της διασύνδεσης τους με τις κυπριακές εξελίξεις.
Η είδηση του πραξικοπήματος στην Κύπρο συνοδεύτηκε, για αρκετά μακρύ διάστημα, από την απόλυτη σιωπή της επίσημης πλευράς, κάτι που δε δυσαρέστησε τη χούντα, αντίθετα την ικανοποίησε, γιατί την απάλλασσε από αρνητικές εκτιμήσεις τις οποίες φοβόταν. Δεν έλειψαν και ανεπίσημα ευνοϊκά σχόλια από υψηλά ιστάμενους πως η χούντα δεν θα ασχολείτο με το Κυπριακό, γιατί θα είχε να αντιμετωπίσει εσωτερικούς περισπασμούς. Αντίδραση εκδηλώθηκε από αρκετές εφημερίδες που όμως κι αυτή σύντομα ατόνησε σε μεγάλο βαθμό. Σε λαϊκό επίπεδο εντοπίστηκε σε συνειδητές ιδεολογικά πολιτικές δυνάμεις. Τελευταίο επίσημο σημάδι αντίδρασης υπήρξε η εγγραφή θέματος στη Βουλή για τις απειλές που, τον Ιούνιο του 1967, η χούντα εξαπέλυσε εναντίον της κυπριακής ηγεσίας. Αντί για καταδίκη της χούντας η συζήτηση κατέληξε σε έγκριση ψηφίσματος για την Ένωση. Η κυπριακή Βουλή έδινε εξετάσεις πατριωτισμού στη χούντα. Τον επόμενο μήνα, τον Αύγουστο του 1967, η επίσημη Κύπρος, εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων υποδεχόταν με τιμές τον δικτάτορα Παπαδόπουλο. Η υπόθεση είχε κιόλας κριθεί. Η χούντα επέβαλλε αρκετά νωρίς την παρουσία της και τις επιλογές της στην Κύπρο.
Αυτό δεν ήταν τυχαίο. Δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για τη σωστή αξιολόγηση της κατάστασης. Δεν έγινε αντιληπτό ότι κανένα άλλο γεγονός δεν έκανε τόσο φανερό το χάσμα μεταξύ ελληνικών και κυπριακών εξελίξεων όπως το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967.
Η Κύπρος βυθισμένη στην αντίληψη ότι όλες οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα είναι οι ίδιες και ότι το δόγμα της συνεργασίας μαζί τους είναι αδιατάρακτο και αναλλοίωτο συνόδεψε και την κυβέρνηση που η χούντα εγκαθίδρυσε.
Κι αν ακόμη υποτεθεί ότι όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις ήταν οι ίδιες, η κυβέρνηση της χούντας δεν ήταν μια ακόμη ελληνική κυβέρνηση. Στην πραγματικότητα δεν ήταν κυβέρνηση. Ήταν προσωπείο. Πίσω της ενεργούσε μια χούντα που ακόμη δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί ο ρόλος , τα τεχνάσματα και οι συνωμοσίες της, οι εξαρτήσεις, οι εσωτερικές της αντιπαραθέσεις, οι σκοποί και οι μέθοδοι δράσης της. Ο Φάκελος της Κύπρου της ελληνικής Βουλής λίγα απέδωσε προς αυτή την κατεύθυνση και πολλά άλλα συσκότισε.
Στην Κύπρο παραδοσιακά η έννοια της Ελλάδας περιστρεφόταν γύρω από ιστορικές παρακαταθήκες και σύμβολα και ταυτιζόταν με την κρατούσα κατάσταση, τα ανάκτορα, το στρατό και τις κυβερνήσεις, εφόσον συμφωνούσαν με τα ανάκτορα. Αυτή η εθνικά δογματική θεώρηση της Ελλάδας, δεν επέτρεψε στην ηγεσία να συλλάβει την πραγματική έννοια των γεγονότων. Να δει την Ελλάδα ως κοινωνία, που περνούσε μια περίοδο εσωτερικών αναμετρήσεων μεταξύ συντήρησης και αλλαγής, μεταξύ μέτρων καταπίεσης και δημοκρατικής ανασυγκρότησης, μεταξύ ξένης εξάρτησης και Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Να αντιληφθεί τους προβληματισμούς, τους αγώνες, τις θυσίες, τα οράματα του ελληνικού λαού, ακόμα και τις τραγωδίες όπως αυτή του εμφύλιου πολέμου.
Και φυσικά πολύ λίγοι Κύπριοι κατανόησαν ότι το πραξικόπημα ήταν η τελική φάση του εμφύλιου και μια βίαιη προσπάθεια, εσωτερικών και διεθνών κύκλων, για να ανακόψουν ένα ανανεωτικό κοινωνικό και πολιτικό κίνημα που σάρωνε τη χώρα και γινόταν πια η πλειοψηφία.
Αυτό άλλωστε ήταν και το νόημα του πραξικοπήματος. Η αντιμετώπιση του αντίπαλου δέους της αριστεράς, που αναδύονταν μετά τον εμφύλιο δυναμικά στο προσκήνιο, ιδιαίτερα μετά την εκλογική επιτυχία της ΕΔΑ το 1958 που κέρδισε το 25% των ψήφων. Κι επειδή δεν χωρούσαν όλοι στον κομμουνιστικό κίνδυνο για να περιθωριοποιηθούν, είτε με φυλακίσεις είτε με τα πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων, η πολεμική της εμφυλιοπολεμικής δεξιάς επεκτεινόταν συνολικά εναντίον της δημοκρατικής αντιπολίτευσης και χαρακτήριζε τους οπαδούς της συνοδοιπόρους. Η τύφλωση των δεξιών αυτών καταστάσεων ήταν τόσο μεγάλη που κήρυξαν εθνικό κίνδυνο το νέο κοινωνικό και πολιτικό ρεύμα που ο ριζοσπαστισμός του δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μια μετριοπαθής σοσιαλδημοκρατία. Το πραξικόπημα ήρθε για να καταστρέψει το όραμα που φούντωνε ανάμεσα στους Έλληνες, ότι, ύστερα από τον εμφύλιο, ύστερα από τα ξερονήσια, τις φυλακές και τις εκτελέσεις, ήταν δυνατή η εκδημοκρατικοποίηση της χώρας και πραγματοποιήσιμη η ελπίδα να πάρει επί τέλους η Ελλάδα την τιμητική θέση που της ταίριαζε στο σύγχρονο κόσμο.
Η Επιτροπή Αποκατάστασης της Δημοκρατίας στην Ελλάδα βρισκόταν σε αναμέτρηση με τη χούντα από αλληλεγγύη προς τον ελληνικό λαό, αλλά και γιατί κατάστρεφε το κύρος της Ελλάδας, απομόνωνε κι εκμηδένιζε τη χώρα διεθνώς. Και βρισκόταν η Επιτροπή σε αναμέτρηση με τη χούντα, τα όργανα και τους μηχανισμούς της στην Κύπρο, γιατί ανενόχλητα διάβρωναν τον στρατό, τη διοίκηση και την κοινωνία. Έγκαιρα επισήμανε τη παράνομη δράση της στην Κύπρο και προειδοποίησε σχετικά τον Μακάριο. Ήταν συνειδητή απόφαση η έμπρακτη αντιπαράθεση με την εκδήλωση της 21ης Απριλίου 1971. Γνώριζε η Επιτροπή ότι θα αντιμετωπίζαμε την ΕΣΑ και γι’ αυτό βγήκε στους δρόμους με το σύνθημα «Δημοκρατία στην Ελλάδα». Κι όταν ακολούθησαν συλλήψεις μετά την κυκλοφορία του αυτοκόλλητου «Έξω η χούντα από την Κύπρο» δεν παραξενεύτηκε. Εκείνο όμως που ήταν απαράδεκτο ήταν η ενορχηστρωμένη εκστρατεία του τύπου, ακόμη και εφημερίδας που δεν έπρεπε, ότι το σύνθημα ήταν της Ιντέλιτζενς Σέρβις και σήμαινε « Έξω η Ελλάδα από την Κύπρο».
Η εκδήλωση μιας μείζονος κρίσης ιδιαίτερα μετά την εμφάνιση της ΕΟΚΑ-Β΄ ήταν μόνο ζήτημα χρόνου. Αυτό δεν γινόταν κατανοητό παρόλες τις προειδοποιήσεις. Οι επισημάνσεις της Επιτροπής ενοχλούσαν, και σε απάντηση εισέπραττε, ακόμη και σε περιόδους έντονης δράσης της παρανομίας, την επίσημη αποδοκιμασία γιατί έθιγε τους αγνούς Έλληνες αξιωματικούς και παρέβλαπτε τις σχέσεις των δύο κυβερνήσεων.
Η ελληνική πολιτική κρίση και η παράλληλη κυπριακή αδυναμία αλληλοτροφοδοτούνταν και οδηγούνταν μοιραία στην κορύφωση της εθνικής τραγωδίας του Ιούλη του 1974 με το πραξικόπημα και την εισβολή. Και τα δύο προβλέψιμα από την 21η Απριλίου 1967. Για την αποτροπή αυτής της αναπόδραστης πορείας αγωνίστηκε η Επιτροπή.
Το δραματικό στοιχείο είναι ότι ο αντιχουντικός αγώνας δεν μπόρεσε να αποτρέψει την καταστροφή της Κύπρου. Γι’ αυτό κανένας στην Κύπρο δε μπορεί να περηφανεύεται για όσα έκαμε. Ούτε η Επιτροπή. Και φαίνεται ότι παρόλα τα παθήματά μας έχουμε ακόμη να μάθουμε πολλά. Κι αυτό είναι που κάνει το βιβλίο του Θέμη σημαντικό και χρήσιμο. Μας βοηθά να ανατρέξουμε στις πηγές, να μελετήσουμε προσεκτικά και να επανεκτιμήσουμε καταστάσεις. Αποτελεί όμως και συμβολή στην ιστορία του αντιχουντικού αγώνα, γιατί βγάζει στην επιφάνεια τα ονόματα και τη δράση πολλών Ελλαδιτών σεμνών και γενναίων αγωνιστών της δημοκρατίας όπως του Κώστα Καλλιγά. Ιδιαίτερα ξεπροβάλλει η φυσιογνωμία του μεγάλου μαχητή της Δημοκρατίας Αλέκου Παναγούλη και η σχέση που είχε με την Κύπρο.
Σήμερα εξακολουθούμε να ζούμε τις τραγικές συνέπειες της περιόδου εκείνης. Τις συνέπειες του πραξικοπήματος που συγκλόνισε όσο τίποτε άλλο, ψυχικά, πνευματικά, και ιδεολογικά τους Έλληνες, και τις συνέπειες της εισβολής και κατοχής που επέφερε δραματική ανατροπή στη μακραίωνη ιστορία της Κύπρου.
Το βιβλίο του Θέμη μας υπενθυμίζει τη πιο δραματική περίοδο της ιστορίας μας. Δε μπορούμε να αλλάξουμε τα γεγονότα, όμως διευρύνει τους πνευματικούς μας ορίζοντες. Αποκαθαίρει την ατμόσφαιρα από την προπαγάνδα και την καπηλεία και αναδεικνύει την έννοια της ευθύνης και της ιδεολογικής σαφήνειας ως κυρίαρχο στοιχείο. Και η ευθύνη στην πολιτική συνδέεται με την ετοιμότητα της άμεσης ανταπόκρισης, της απόφασης και όχι του τακτικισμού, στα συμβάντα. Και η ετοιμότητα στηρίζεται στη γνώση.
Ο Θέμης είναι άξιος επαίνου.
Ίσως να υπερβάλλω, αλλά υπάρχουν πράγματι άνθρωποι στην πλευρά μας που θεωρούν τους ΤΚς συμπατριώτες μας ως ψευδοΚυπραίους, αφού πρόκειται για ΕΚς που μπαστάρτεψαν σε κάποια ιστορική στιγμή, και άρα πρέπει ουσιαστικά να ανανήψουν και να ενταχθούν στην καθαρή μας φυλή.
Είναι ακόμη ψευδοΚυπραίοι οι συμπατριώτες μας, αφού ζουν σε ένα παράνομο καθεστώς, γεννήθηκαν σε παράνομα νοσοκομεία, μορφώθηκαν σε παράνομα σχολεία, έκαναν έρωτα σε παράνομες κρεβατοκάμαρες, σε σπίτια χωρίς άδεια, οδήγησαν σε παράνομους δρόμους με παράνομα εισαχθέντα αυτοκίνητα.
Η παράνοια είναι εντελώς νόμιμη.
Στην Επανένωση λοιπόν, γράφει σήμερα ένα κείμενο ο Turgut Durduran. Είναι νομίζω η πρώτη φορά που γράφει Τουρκοκύπριος σε ένα ιστολόγιο που ξεκίνησε από Ελληνοκυπρίους.
Δεν έχει σημασία αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς μαζί του (και εγώ έχω διαφωνήσει διαχρονικά μαζί του σε άλλους ηλεκτρονικούς χώρους).
Σημασία έχει να υπάρχει επικοινωνία.
Η ουσία είναι να υπάρχει αληθινή συζήτηση και διάλογος.
Χωρίς μαμάδες πατρίδες να κινούν τα νήματα, χωρίς λυσοφοβικές συμμορίες να μποϋκοτάρουν κάθε ελπίδα.
Ο «εκ-ροκισμός» τραγουδιών έχει ποικίλα αποτελέσματα. Ίσως η πιο ιστορική και χαρακτηριστική περίπτωση αφορά το All along the watchtower του Bob Dylan, που το πήρε ο Jimi Hendrix, του άλλαξε τα φώτα, και πραγματικά έφτιαξε ένα άλλο τραγούδι. Προφανώς οι περισσότεροι γνωρίζουν την δεύτερη, την ροκ ερμηνεία παρά την αυθεντική (άσε που ήρθε και στα ελληνικά λόγω Σαββόπουλου, με μια πολύ καλή διασκευή).
Το ομολογουμένως πετυχημένο εγχείρημα του Hendrix όμως, δεν εγγυάται την επιτυχία σε όλα τα παρόμοια εγχειρήματα.
Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε ένας νέος δίσκος με αφετηρία τη μουσική του Θάνου Μικρούτσικου. Περιέχει διασκευές γνωστών τραγουδιών του συνθέτη, που ερμηνεύουν τα Υπόγεια Ρεύματα.
Απ’ όσο άκουσα δεν τον απορρίπτω μεν, αλλά δεν με ενθουσίασε δε. Δε θα μπω σε λεπτομέρειες, θα αναφερθώ όμως ιδιαιτέρως στο τραγούδι που περιέχει τον στίχο που κακοποίησα στον τίτλο αυτής της ανάρτησης.
Αν η μισή μου καρδιά.
«Αν η μισή μου καρδιά βρίσκεται, γιατρέ, εδώ πέρα
η άλλη μισή στην Κίνα βρίσκεται
με τη στρατιά που κατεβαίνει προς το κίτρινο ποτάμι
Η άλλη μισή στην Κίνα βρίσκεται.
Κι ύστερα, γιατρέ, την κάθε αυγή
την κάθε αυγή, γιατρέ, με τα χαράματα
πάντα η καρδιά μου στην Ελλάδα τουφεκίζεται.
Κι ύστερα, δέκα χρόνια τώρα, να γιατρέ,
που τίποτα δεν έχω μες στα χέρια μου
να δώσω στο φτωχό λαό μου,
τίποτα πάρεξ ένα μήλο
Ένα κόκκινο μήλο
Την καρδιά μου.»
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος.
Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ (Μετάφραση Γιάνης Ρίτσος).
Πρώτη ερμηνεία: Μαρία Δημητριάδου.
Τα Υπόγεια Ρεύματα και ο Μικρούτσικος έφτιαξαν όντως ένα νέο τραγούδι όσον αφορά την ενορχήστρωση και την παραγωγή, πλην όμως η μελωδική γραμμή παραμένει η ίδια.
Και ενώ ίσως πράγματι αυτό το άσμα να σήκωνε μια πολύ δυναμική ροκ εκτέλεση, αυτό δεν το καταφέρνει η προσπάθεια αυτή.
Μένω πιστός στη λιτή γεματη λυρισμό ερμηνεία της Μαρίας Δημητριάδου.
Όσοι δεν επιθυμούν να νευριάσουν, και αρκούνται σε μισό κείμενο δισκοκριτικής, ας μην προχωρήσουν πιο κάτω.
——————————————————————
«Του έστρωσαν ακόμα και κόκκινο χαλί.»
(ΡΙΚ.)
Νομίζω αυτή η πρόταση αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό την βασική εντύπωση που θα μείνει από την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ κ. Μπαν Κι Μουν στην Κύπρο.
Οφείλω να αναφέρω πως δε με νοιάζουν τα χαλιά.
Δε με νοιάζουν τα χάλια.
Δε με νοιάζει καν ποιος φταίει αυτή τη φορά.
Κατ’ ακρίβειαν ΔΕΝ με νοιάζει.
Αφού η ουσία είναι μια.
Ίσως να φταίει ο ΟΗΕ, που δεν έλαβε υπόψιν σημαντικές ευαισθησίες της πλευράς μας.
Ίσως να φταίνε οι Τούρκοι, που δεν τήρησαν τα υπεσχημένα.
Φαίνεται μάλιστα πως αυτή είναι και η πιθανότερη θεωρία, αφού τα ίδια τα Τουρκικά ΜΜΕ αναφέρουν πως περίπου πήγαν για μαλλί, προσπαθώντας να παραπλανήσουν τον ΟΗΕ και να «κερδίσουν» κάτι (τόση απελπισία πια;), και βγήκαν κουρεμένοι, αφού ο Ντάουνερ έκανε μια χωρίς περιστροφές δήλωση για το ποιον αναγνωρίζουν τα Ηνωμένα Έθνη στην Κύπρο.
Ίσως να φταίμε και εμείς, που δείχνουμε μια ακατανόητη και διαχρονική ανασφάλεια, ξεσηκώνουμε τον κόσμο για μαλακίες, και μετά προσπαθούμε να μαζέψουμε τα σπασμένα.
Α, και βεβαίως μέσα σε όλα αυτά χάνεται εντελώς η μία ουσία.
Και αυτό ΕΙΝΑΙ η ουσία.
Κάποιος κακεντρεχής θα έλεγε μάλιστα πως επίτηδες το έκαναν οι Τούρκοι, γνωρίζοντας τον ερασιτεχνισμό και την απόλυτη έλλειψη αυτοπεποίθησης που έχουμε, για να δρομολογήσουν τις συγκεκριμένες αντιδράσεις.
Δε με νοιάζει αν έγινε πρόοδος ή «πρόοδος» ή άλλα σκατά αυτές τις μέρες.
Έτσι κι’ αλλιώς στοιχειώνει πάλι μέσα μου εκείνο που είχε γράψει κάποιος για την Κύπρο και το Κυπριακό το περασμένο καλοκαίρι: «Το πουλλίν επέτασεν.»
Αφού:
Το ζήτημα είναι πως ΚΑΙ αυτή τη φορά κάτι αρνητικό έγινε.
Το ζήτημα είναι πως πάλι ΚΑΤΙ έγινε.
Το ζήτημα είναι πως συστηματικά συμβαίνουν πράγματα που σκοτώνουν την ελπίδα.
Το ζήτημα είναι πως συνεχώς μας τραβούν το χαλί κάτω από τα πόδια μας.
Το ζήτημα είναι πως το όραμα της επανενωμένης πατρίδας, ελεύθερης από το μεγάλο άλλοθι γίνεται όλο και περισσότερο απόμακρο και ξεφτιλισμένο.
Το ζήτημα είναι πως συνεχώς ντουφεκίζεται η ελπίδα.
Τέλος, όλου.
Τα σπίτια στο συνοικισμό είναι μικρά.
Τα είχαν κτίσει μικρά και γρήγορα.
Έπρεπε να μπει μέσα ο κόσμος.
Οι συνοικισμοί ήταν το αποκορύφωμα του μπαλώματος, της άνετης προσωρινότητας, όπως έλεγε μετά την εισβολή ο Μακάριος.
Ο κόσμος έπρεπε να αποκτήσει στέγη, τα τσιατίρκα άντεξαν για κάποιους τον πρώτο χειμώνα, αλλά ως εκεί.
Κάπου είχα διαβάσει μια άποψη που έλεγε πως το αγωνιστικό φρόνημα του προσφυγοποιημένου μας λαού θα διατηρείτο στα ύψη, αν η διαβίωση συνεχιζόταν μέσα στα τσιατίρκα.
Δε ξέρω αν υπήρχαν τότε εθελοντές να δοκιμάσουν αυτή τη θεωρία, αλλά σίγουρα, εκ των υστέρων δεν υπάρχει τρόπος να αποδειχθεί.
Ο κόσμος μπήκε στους συνοικισμούς, άφησε στους πολιτικούς το μεγάλο έργο της εξεύρεσης λύσης, και προσπάθησε να ξανακτίσει τη ζωή του.
Μόνο αν σκεφτεί κανείς πως στον Λίβανο και στην Ιορδανία υπάρχουν ακόμα πρόσφυγες Παλαιστίνιοι μέσα στα τσιατίρκα, τότε…
Τότε, φαίνεται πως χρειάζεται κάτι περισσότερο από ένα βασανισμένο λαό για να λυθεί ένα πρόβλημα.
Το σπίτι στο συνοικισμό ήταν καθαρό και περιποιημένο, και μυρωδάτο.
Η κυρία Θ. έψηνε αλμυρά για το μνημόσυνο της Κυριακής, και η ευωδία έσπαζε τη μεγάλη μου μύτη.
Κυριακή γεννήθηκε, Κυριακή είχε το μεγάλο ατύχημα, Κυριακή πέθανε, λέει.
Άνευ σημασίας σίγουρα, απλώς έτυχε, αλλά στο μυαλό της για κάποιο λόγο συνδέονταν οι τρεις Κυριακές.
Η κουβέντα πήγε στο χωριό της. Πρέπει να έπαθε ζημιά το χωριό από τις πρόσφατες πλημμύρες, αν ορθά μεταδόθηκαν οι ειδήσεις από τον βορρά, λέω.
Ναι, θα μπορούσε, μου λέει, το σπίτι είναι κοντά στον ποταμό, και μετά εντελώς φυσιολογικά προσέθεσε πως μόλις πρόσφατα πήγε να δει το σπίτι της.
Εφτά σχεδόν χρόνια μετά που άνοιξαν τα καντζέλια, έκανε για πρώτη φορά την κίνηση.
«Να δω ξανά το σπίτι μου πριν πεθάνω» λέει.
Μια απαισιόδοξη δύναμη την έσπρωξε να το κάνει.
Θα ήλπιζε κανείς πως αυτή ειδικά την περίοδο θα το έκανε λόγω της επερχόμενης λύσης;
Όχι, δεν την έσπρωξε να το κάνει η ελπίδα, την έσπρωξε το αίσθημα της αυτοσυντήρησης, η ανάγκη να κλείσει μια εκκρεμότητα, γιατί τα χρόνια περνούν, μεγαλώνουμε, μεγαλώνουμε…
Ο κύριος Γ. κάτι με ρώτησε για πολιτικά. Νομίζω για την εκ περιτροπής προεδρία, για τους φυσιολογικούς φόβους που έχει, για την Τουρτζιάν.
Δε θυμάμαι τι είπα.
Προφανώς απάντησα, προφανώς είπα τα ορθολογιστικά μου επιχειρήματα, για τα οποία είναι περήφανο το έξυπνο μου μυαλό.
Το έξυπνο μου μυαλό, που μετά με βασάνισε, όπως τη «Συνείδηση» του Χατζή.
Αλήθεια, τι νόημα θα έχει η λύση για άτομα που διάγουν την έβδομη ή όγδοη και βάλε δεκαετία της ζωής τους;
Πόσο μπορούν ακόμα να θέλουν μια λύση;
Μπορώ να φανταστώ κάποια άτομα, νικημένα από τις κακουχίες της ζωής, να πουν την κρίσιμη εκείνη μέρα, πως όχι, εγώ δε θέλω τη λύση, γιατί φτάνει πια, δε θέλω ένα ακόμα ξεκίνημα, δε θέλω άλλες φασαρίες.
Τα βιβλία μου, τα κλείνω τώρα.
Προτιμώ να μείνω στο σπίτι, στο συνοικισμό. Εδώ έστησα την οικογένεια μου, εδώ μεγάλωσαν τα παιδιά μου, απ’ εδώ έφυγαν τα παιδιά μου.
Και προσέξτε: δεν το γράφω με κακία, ούτε απαξίωση, ούτε οτιδήποτε σχετικό. Το γράφω γιατί κάτι τέτοιο μπορεί να είναι ένα απόλυτα φυσιολογικό, και ίσως και δικαιολογημένο συναίσθημα που νοιώθουν κάποιοι πρόσφυγες.
Δυο άντρες ογδοντάχρονοι, σε συνοικισμό: οι σύζυγοι έφυγαν, τα παιδιά, τα εγγόνια είναι αλλού, έχουν στήσει τη δική τους ζωή.
Έχουν φύγει όλοι που τους συνέδεαν με το χωρκόν στην Μεσαρκά του ενός και το χωρκόν στην Μόρφου του άλλου.
Τους μένει ο καφές και το τσιγαράκι που απολαμβάνουν στον καφενέ, κάτω από την κληματαριά.
Πως μπορούν να το αλλάξουν αυτό;
Μήπως τελικά δε είναι καλή ιδέα να ψηφίσει ο κόσμος σε ένα δημοψήφισμα για μια λύση;
Μήπως θα έπρεπε να αποφασιστεί η λύση σε ανώτατο επίπεδο, ερήμην του λαού, εγκεφαλικά, στο προσωπικό επίπεδο των δυο συνομιλητών, χρησιμοποιώντας αποκλειστικά και μόνο την κοινή λογική;
Και την έγνοια για το μέλλον.
Γιατί το παρελθόν το κάψαμε.
Μήπως θα έπρεπε απλώς να υπογράψουν ό,τι κρίνουν σωστό, και ο κόσμος να οφείλει να το δεχτεί και να το εφαρμόσει;
Γιατί, άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου.
Όσο μεγαλώνω, φοβάμαι.
Έχω βεβαίως τη γνώση πως ο θάνατος αποτελεί μέρος του κύκλου της ανθρώπινης ύπαρξης.
Δεν πιστεύω σε άλλους κόσμους, δεύτερες ευκαιρίες, παράδεισο με πελάφια ή κόλαση με συνεχές τηγάνισμα, και πιστεύω πως τέλος σημαίνει απλώς, τέλος.
Όμως φοβάμαι.
Λογικά, από τη στιγμή που ξεκινά μια ύπαρξη, γνωρίζουμε πως μέσα στο DNA της κουβαλά και το τέλος της. Άρα αν είμαστε ευγνώμονες που υπάρχουμε, πρέπει να συμφιλιωθούμε και με την ιδέα του τέλους. Το τέλος που αφορά εμάς, ανθρώπους μας, άλλους ανθρώπους, ή ακόμα και ζωντανά δικά μας.
Ναι, χαίρομαι που υπάρχω, χαίρομαι που ζω στο χώρο μου, στην οικογένεια μου γύρω και μέσα σε ανθρώπους που αγαπώ.
Όσο μεγαλώνω όμως φοβάμαι, και ενώ ο ορθολογισμός μου προσπαθεί, το συναίσθημα δε με αφήνει, και πάντα λυπάμαι όταν βλέπω το τέλος. Θυμάμαι πάντα τον καλό φίλο Α. Είχε χάσει τη γυναίκα του, πολύ νωρίς, από λευχαιμία. Γνωστοί και άγνωστοι έτρεξαν να του συμπαρασταθούν, να τον συλλυπηθούν στην κηδεία. Όλοι με ένα μαντήλι στην τσέπη, με πολλά δάκρυα στις κόρες των ματιών.
Εκείνος όμως, αλλού, βράχος. Δεχόταν τα συλλυπητήρια και παρηγορούσε τους πενθούντες. Για εκείνο, η Ε. είχε πάει στον προορισμό της, είχε ανέβει στον παράδεισο που κατασκεύασε η θρησκεία και κατοχύρωσε η βαθιά πίστη του Α.
Για τον Α. το φυσικό τέλος δεν ήταν αρνητικό, ήταν ένας σταθμός στον δρόμο για τον φυσικό προορισμό του ανθρώπου, του ορθόδοξου χριστιανού ανθρώπου.
Μπορεί να ένοιωθε και χαρά μέσα του. Δε ξέρω, δεν τον ρώτησα ποτέ.
Ο δική μου «θρησκεία» ο ορθολογισμός μου, δεν έχει τέτοια δύναμη. Όχι γιατί η πορεία που καθορίζει ο γήινος μου ορθολογισμός έχει κυριολεκτικά φυσικό και οριστικό τέλος, σε αντίθεση με την χριστιανική εκδοχή που προσφέρει συνέχεια, αλλά γιατί διαθέτω και άλλα γήινα χαρακτηριστικά, όπως τα συναισθήματα. Και τα συναισθήματα δίνουν περισσότερη βαρύτητα στην απώλεια, παρά την προοπτική.
Κοντόφθαλμα ίσως, πραγματικά σίγουρα.
Τόσο πραγματικά που είτε πρόκειται για αγαπημένο πρόσωπο, είτε για ένα ανόητο ψάρι, λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο. Με διαφορετική ένταση κάθε φορά, αλλά πιστέψτε με, λυπήθηκα πολύ τις προάλλες όταν έφυγε το χρυσόψαρο.
Δεν ήταν επιλογή μας, ήταν δώρο σε κάποιο παιδικό πάρτι. Ένα μικρούλι, χρυσό ψάρι. Η καλή σύζυγος το τάιζε με την ίδια υπερβολή που ταΐζει την υπόλοιπη οικογένεια, και έτσι μέσα σε λίγα χρόνια πήρε διαστάσεις μικρής φάλαινας.
Πριν λίγες μέρες χάλασε το μηχάνημα οξυγόνωσης. Του πήρα άλλο, αλλά κάτι πήγε λάθος. Άρχισε να παραπαίει, είχε παλινδρομήσεις, και τελικά ένα πρωί το βρήκα έτσι:
R.I.P.
Πηγαίνοντας στη δουλεία λυπόμουν. Λυπόμουν, γιατί λυπόμουν. Σκεφτόμουν πως είναι υποκρισία να λυπάσαι για ένα ανόητο ψάρι, που ούτε συναισθήματα είχε, ούτε μπορούσε να εκφράσει οτιδήποτε, εκτός ίσως από τον λαίμαργο του χορό, όποτε περνούσαμε κοντά στη γυάλα του.
Υποκρισία γιατί το ράδιο αναφερόταν στο σεισμό στην Αιτή. Στις δεκάδες χιλιάδες των θυμάτων, στις ακόμα περισσότερες χιλιάδες των βασανισμένων που θα υποφέρουν για πολλά χρόνια εξ αιτίας του γεγονότος.
Είναι κάποιος σωστός άνθρωπος όταν αφήνει τη ψυχή του να στενοχωριέται για το ψαράκι από τη μια, και να καθαρίζει με ένα «κρίμα», και δέκα ευρώ μπροστά στην τραγωδία μιας ολόκληρης χώρας;
Και καλά, η ψυχή είναι δική μου, και ό,τι θέλω την κάνω. Η υποκρισία όμως είναι κάτι ευρύτερο. Αν γινόταν σεισμός στην Πάφο , και σκοτώνονταν 3 πλάσματα στο Στρουμπί, θα είχαμε το γεγονός ως πρώτη είδηση για μέρες. Η συλλογική «ψυχή» μας ανησυχεί και λυπάται πολύ περισσότερο για τρία πλάσματα κοντά μας παρά χιλιάδες πλάσματα μακριά μας.
Είναι αυτό φυσιολογικό; Πιστεύω πως ναι, γιατί είμαστε άνθρωποι, Είναι αυτό καλό;
Μάλλον όχι.
Γιατί λογικά ο ανθρωπισμός μας έπρεπε να στενοχωριέται για μια τραγωδία, αναλόγως του μεγέθους της, όχι αναλόγως της απόστασης.
Ανκαι ακόμα και αυτό δεν είναι απόλυτο κριτήριο.
Όλοι ακούσαμε για τη γενοκτονία των Εβραίων από τους ναζί.
Είναι ένα πανανθρώπινο γεγονός, είναι το απόλυτο κακό, άρα δύσκολα μπορεί κανείς να το αμφισβητήσει, ή να το δει διαφορετικά.
Όλοι ακούσαμε επίσης για την γενοκτονία των Αρμενίων. Ένα πιο πολύπλοκο ζήτημα από τη γενοκτονία των Εβραίων, αλλά σίγουρα όλοι ακούσαμε, και όλοι έχουμε άποψη.
Πόσοι όμως θυμούνται την γενοκτονία των Τούτσι στη Ρουάντα;
Πόσοι γνωρίζουν πόσοι χάθηκαν;
Και πόσο γρήγορα;
Μια γενοκτονία η οποία, σε αντίθεση με τις άλλες, έγινε εντός λίγων μηνών κατά τη διάρκεια της ζωής των περισσότερων από εμάς. Συνέβηκε ένα χρόνο μετά που έγινε πρόεδρος ο Κληρίδης (τόσο πρόσφατα, θυμάστε πόσο το προέβαλαν οι ειδήσεις;), σκοτώθηκε ίσως και αριθμός ανθρώπων ίσος με τον αριθμό του συνολικού πληθυσμού της Κύπρου – και εδώ περιλαμβάνω και τον ψευδό πληθυσμό των κατεχομένων.
Είμαστε λίγοι;
Δύσκολο πράγμα να είσαι άνθρωπος.
1. «Όπως είπε ο Πρόεδρος του ΕΥΡΩΚΟ ”βεβαίως και επιθυμούμε κορύφωση του ενδιαφέροντος της διεθνούς κοινότητας για το Κυπριακό, όμως θα πρέπει να γνωρίζουμε που αποσκοπεί η επίσκεψη του κ. Μπαν Γκι-μουν”.
Βεβαίως και θα έπρεπε να γνωρίζει ο κύριος Δημήτρης, αφού κατά πάσα πιθανότητα η επίσκεψη αποσκοπεί στην επιβολή της διαγαλαξιακής συνομωσίας σε βάρος μας!
Σε τι άλλο, αλήθεια;
”Έχουν σημειωθεί τέτοιες εξελίξεις στις συνομιλίες, έτσι ώστε να κρίνεται αναγκαία και καταλυτική η παρουσία του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών;
Ποττέ! Πως είναι δυνατόν να σου πέρασε τέθκοιον πράμα που το μυαλόν!
«Διαφαίνεται στο άμεσο μέλλον η προοπτική επίτευξης συμφωνίας και δεν είναι γνωστό;»
Απελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτον!
«Μήπως ο Γενικός Γραμματέας του διεθνούς οργανισμού επιστρατεύεται για να διασώσει τις συνομιλίες που λαθροβιούν, ασκώντας πιέσεις για να επιτευχθεί κάποιου είδους μερική συμφωνία;” διερωτήθηκε.»
Σωστή απορία του κυρίου Δημήτρη, άλλωστε είναι τοις πάσι γνωστό πως ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ το μόνο που κάνει είναι να γυρίζει τον κόσμο και να πίνει καφέν.
2, “Ο κ. Φωτίου ανέφερε ότι όχι μόνο δεν έχει σημειωθεί οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις αλλά υπάρχει και σοβαρό πισωγύρισμα.»
Έχει δίκιο. Στις κακές του ώρες ο Χριστόφιας μου θυμίζει τις τραγικές μέρες του Τάσσου.
«Υπό το φως αυτών των δεδομένων, πρόσθεσε, «θα μπορούσαμε να πούμε ότι προκαλεί έκπληξη η κάθοδος του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο αυτή την περίοδο».
Θα μπορούσαμε επίσης να πούμε πως αποτελεί έκπληξη τεραστίων διαστάσεων το γεγονός και μόνο πως ακόμα ασχολούνται μαζί μας!
«Υπενθύμισε ότι η Γραμματεία του ΟΗΕ μελετούσε κάθοδο του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο σε περίπτωση που θα σημειωνόταν κάποια σημαντική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις.»
Την οποία προσπαθούμε να υπονομεύσουμε μέρα νύχτα!
«Ο κ. Φωτίου είπε ότι μια επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο αυτή την περίοδο και με αυτά τα δεδομένα θα έχει περιεχόμενο και αξία εάν θα στοχεύσει στην κάμψη της τουρκικής αδιαλλαξίας.»
Φυσικά, διαφορετικά το ΔΗΚΟ θα τον στείλει πίσω στην σύνταξη του στην Κορέα.
«Αν παρ’ ελπίδα», ανέφερε, «ο ΓΓ του ΟΗΕ άλλα έχει κατά νου και άλλα σχεδιάζει, εάν δηλαδή σκοπεύει να πιέσει τη δική μας πλευρά, εκτός του ότι θα βρίσκεται εν αδίκω και ουσιαστικά εκτός των όρων εντολής που έχει από το ΣΑ για να προσφέρει τις καλές του υπηρεσίες στα δύο μέρη σε αυτές τις διαπραγματεύσεις, το μόνο που θα κατορθώσει είναι να μειώσει περαιτέρω την αξιοπιστία και την αμεροληψία του ΟΗΕ».
Α, το λέσιην! Δεν γνωρίζει ούτε κάν τα συμφέροντα του ιδίου του ΟΗΕ. Να του στείλουμεν τον Λιλλήκκαν που ήξερεν και υπερασπιζόταν σωστά τις αρχές και την αξιοπιστία της Ευρώπης να του πει θκυο λόγια!
«Συνέχισε λέγοντας ότι εάν ο στόχος του ΓΓ του ΟΗΕ είναι να πιέσει και την ε/κ πλευρά αυτό θα είναι λάθος και δεν πρέπει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να αποδεχθεί αυτή τη διαδικασία.
«Εάν η επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ θα έχει σαν στόχο να πιέσει την άλλη πλευρά, τότε καλώς να ορίσει», είπε ο Εκπρόσωπος Τύπου του ΔΗΚΟ.»
Φυσικά, οι μεσολαβητές καθήκον έχουν να πιέζουν μόνον εκείνους που ορίζει ο κύριος Φώτης!
«Ο κ. Φωτίου ανέφερε ότι το κόμμα του αναμένει ότι ο ΓΓ του ΟΗΕ θα είχε διδαχθεί από «τις εμπειρίες και τα παθήματα των τεσσάρων προκατόχων του που είδαν τις προσπάθειές τους όσον αφορά το Κυπριακό να αχρηστεύονται λόγω της τουρκικής αδιαλλαξίας».
Έχασεν τον λοαρκασμόν ο Φώτης: με τον Ου Θάντ είναι 5 οι προκάτοχοι. (Αλλά εξεχάσαμεν, το Κυπριακόν εξεκίνησεν μιαν ηλιόλουστην μέραν του Ιουλίου του 1974).
«Από την άλλη, αναμένουμε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, παραμένοντας σταθερός στη θέση του ότι δεν θα δεχθεί ούτε ενδιάμεσες συμφωνίες ούτε διαδικασία πάρε – δώσε, θα τονίσει στον ΓΓ του ΟΗΕ τις ευθύνες της τουρκικής πλευράς προς την οποία οφείλει ο ΟΗΕ να απευθυνθεί με τον πιο αποφασιστικό και αυστηρό τρόπο», είπε.» Το ΔΗΚΟ, είπε ο κ. Φωτίου, δεν θα αποδεχθεί ούτε ενδιάμεσες συμφωνίες ούτε διαδικασίες πάρε δώσε θα αποδεχθούμε.”
Το ΔΗΚΟ δεν θα αποδεχθεί; Για τ’ όνομαν του θεού!
Τούτον όμως πράγματι εν σωστόν!
3.«Σύμφωνα με σημερινά τ/κ ΜΜΕ, ο κ. Ερογλου σε συνάντηση του με τα μέλη του «συνδέσμου αλληλεγγύης και πολιτισμού του Ικονίου» ανέφερε ότι η λύση του Κυπριακού θα πρέπει να αναζητηθεί χωρίς να λησμονηθεί το παρελθόν και έχοντας υπόψη «τις σημερινές πραγματικότητες».
Είδετε ταύτισην;
«Ο κ. Ερογλου είπε ακόμα, κατά τη συνάντηση που είχε με τον «πρόεδρο» του λεγόμενου «συνδέσμου ύπαρξης και προβολής του ψευδοκράτους» Χουσεΐν Οζγκιουβέν, ότι θα πρέπει να τερματιστεί η ανάθεση στον Μεχμέτ Αλί Ταλάτ της αποστολής του συνομιλητή ή να εξευρεθεί άλλος τρόπος επίλυσης του Κυπριακού.»
Προσέξτε τι φοβερό όνομα έχει ο λεγόμενός σύνδεσμος! (Όχι, δεν αναφέρομαι στο «ψευδοκράτος», αυτό το πρόσθεσε το Sigmalive.)
Νομίζω ξεπερνά κατά πολύ την «Ελληνική Αντίσταση», το ΕΛΑΜ, ή άλλα δικά μας μπανάλ ονόματα!
Η απαίτηση όμως να παραιτηθεί ο αντίστοιχος συνομιλητής ενώνει όλους τους πατριώτες, ένθεν και ένθεν του συρματοπλέγματος, η ηλιθιότητα βλέπετε όχι μόνο είναι αήττητη, αλλά δεν έχει ούτε σύνορα!
«Ο Οζγκιουβέν υποστήριξε, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ότι σταδιακά η τ/κ πλευρά προβαίνει σε παραχωρήσεις και ότι κανείς δεν είναι ενήμερος για το τι συζητείται.
Πρόσθεσε ότι «οι πρόγονοί μας, μάς άφησαν το νησί στο σύνολό του» και το 1974 κατά την τουρκική εισβολή και «με την ισχύ των ξένων κρατών, αφήσαμε το μισό νησί στους Ε/κ, τουλάχιστον ας προστατεύσουμε το άλλο μισό».»
Ρε κουμπάρε τούτος ξεπερνά σε εξυπνάδαν ακόμα τζιαι τον Ομήρου!
Ναι, τα πιο πολλά σχόλια μου είναι και θυμωμένα και οργισμένα.
Και συνεπώς δεν μπορούν να θεωρηθούν σοβαρά.
Μπορείτε όμως να το χειριστείτε διαφορετικά;
(Πηγή για τα αποσπάσματα: Sigmalive.)
