Skip to content

Τα σκουλούτζια της Τέρας

Μαΐου 12, 2009

Η Τέρα είναι ένα μικρό χωριό στο κεντρο – βόρειο κομμάτι της επαρχίας Πάφου, στο ύψος περίπου της Δρούσιας, 20 περίπου λεπτά μακριά από την Πόλη Χρυσοχούς. Πολλοί το συγχύζουν με την Κρήτου Τέρα που βρίσκεται εκεί κοντά. Τα δυο χωριά έχουν σχέση: Στην Κρήτου Τέρα υπήρχαν και Τουρκοκύπριοι μέχρι την περίοδο των συγκρούσεων 1963-64. Τότε εξεδιώχθησαν και στάλθηκαν στην Τέρα, ενώ σε κάποια μεταγενέστερη περίοδο τα τουρκοκυπριακά σπίτια στην Κρήτου Τέρα κατεδαφίστηκαν.

Οι Τουρκοκύπριοι παρέμεναν στην Τέρα μέχρι το καλοκαίρι του 1975. Η απ’ ευθείας επαφή τους με την κατεχόμενη Κύπρο ήταν δύσκολη λόγω της θέσης του χωριού, και έτσι «μετακόμισαν» με την ησυχία τους όταν τα πράγματα είχαν ηρεμήσει. Μεταφέρθηκαν σε χωριά της ορεινής επαρχίας Κερύνειας, οι πλείστοι στον Λάρνακα της Λαπήθου.

Αποψη του χωριού από τα βόρεια

Τα σπίτια του χωριού έφθιναν εξαιρουμένων μόνο 2-3 που είχαν δοθεί σε πρόσφυγες, αφού η σχετικά απομονωμένη θέση του χωριού δεν το έκαναν ελκυστικό σε πολύ κόσμο. Επί προεδρίας Βασιλείου ξεκίνησε η διαδικασία ενοικίασης εγκαταλειμμένων τουρκοκυπριακών σπιτιών και σε μη πρόσφυγες. Νοουμένου ότι θα τα επιδιόρθωναν βάσει προδιαγραφών της πολεοδομίας. Αυτό δεν το τήρησε κανείς. Μέσα σε αυτή τη διαδικασία ενοικίασα και εγώ ένα σπίτι που έγινε κατοικήσιμο γύρω στο 1996.

Στην προ των κοπελλουθκιών εποχή, το μέρος αυτό ήταν η κατοικία μας για τα 50 από τα 52 σαββατοκύριακα του χρόνου. Τα τελευταία 5 χρόνια τα πράγματα άλλαξαν.

Γνώρισα πολύ καλά την περιοχή, και γνώρισα και πολλά πράγματα που αφορούν την κυπριακή φύση. Στη Τέρα κάποτε χιονίζει:

Εντάξει, δεν γίναμε και Άλπεις!

Εντάξει, δεν γίναμε και Άλπεις!

Στην περιοχή εκρήγνυνται πολύ τακτικά το καλοκαίρι πυρκαγιές, οι οποίες ναι μεν καίνε τα πάντα, αλλά το είδος της χλωρίδας είναι τέτοιο, που επιτρέπει αναγέννηση μέσα σε ένα χρόνο.

Στο πιο πάνω σημείο είχαμε φωτιά δυο χρόνια πριν να βγάλω αυτή την φωτογραφία.

Στο πιο πάνω σημείο είχαμε φωτιά δυο χρόνια πριν να βγάλω αυτή την φωτογραφία.

Ένα δέντρο που δεσπόζει στην περιοχή είναι η τρεμιθιά. Η τρεμιθιά είναι ένα δέντρο εξόχως ανθεκτικό και στη φωτιά, αλλά και σε πιο συνηθισμένα γεγονότα όπως η ανομβρία. ΟΙ ρίζες της πάνε πολύ βαθιά, και ίσως αυτός να είναι ο λόγος της μεγάλης της ανθεκτικότητας. Προκειται περί φυλλοβόλου δέντρου, κάτι που σημαίνει πως την Άνοιξη γεμίζει με φρεσκότατους νέους βλαστούς, που έχω κάποτε φάει στο Φτερικούδι, με αυγά, η με το λάδι θα σας γελάσω.

Με προβλημάτιζε για καιρό πως κάποιες από τις τρεμιθιές της αυλής εμφανίζονταν τα ανοιξιάτικα – πασχαλιάτικα πρωινά με μεγάλες απώλειες σε φύλλα. Έψαχνα με πολλή προσοχή να βρω τον ένοχο ή τους ενόχους, αλλά τίποτα. Κατά τη διάρκεια της μέρας δεν φαινόταν τίποτα! Η επιμονή μου με οδήγησε να το ψάξω και στο σκοτάδι, και είδα αυτό:

Όλοι αυτοί οι κουμπάροι ροκανίζουν τα φύλλα της τρεμιθιάς με πολλή λαιμαργία.

(Απολογίες για την ποιότητα των φωτογραφιών)

Το πρωί ξύπνησα ευχαριστημένος και πήγα να ψάξω να δω μέχρι που είχαν φτάσει. Και πάλι, φυσικά, δεν βρήκα τίποτα! Μόνο πολύ λιγότερα φύλλα.

Η υπόθεση μου έγινε έμμονη ιδέα. Από πού έρχονταν, που κρύβονταν αυτά τα ζωντανά κατά τη διάρκεια της μέρας; Φτερά δεν είχα δει πάντως.

Την επόμενη νύκτα έβγαλα σκοπιά, και σε κάποια στιγμή βλέπω το εξής:

IMG_1616

Τα πρόλαβα όταν ήδη ανέβαιναν τον κορμό, και με πολλή αποφασιστικότητα κατευθύνθηκαν στην στοχευμένη θέση όπου είχαν ήδη αρχίσει να ροκανίζουν τα φύλλα. Είναι χαρακτηριστικό πως στον δρόμο τους είχε πολλά άλλα εξ ίσου φρέσκα φύλλα τα οποία αγνόησαν και πήγαν εκεί  όπου είχαν προσχεδιάσει.

Την επόμενη μέρα, νωρίτερα,  και με μια πιο προσεκτική έρευνα λύθηκε το «μυστήριο». Τα σκουλούτζια της Τέρας κατά τη διάρκεια της μέρας κατεβαίνουν πολύ χαμηλά, στη βάση του κορμού, ασφαλισμένα από τη αυξανόμενη λιακάδα αλλά σίγουρα και από τους φτερωτούς τους εχθρούς:

Μόλις σκοτεινιάσει ξεκινούν σίγα σιγά την ανοδική τους πορεία, μακελεύουν τα φρέσκα φύλλα, και με την ησυχία τους αποσύρονται  στην ασφάλεια της βάσης, μακριά από εχθρούς και περίεργα βλέμματα.

Η έρευνα που έκανα ψηλά πάνω στο δέντρο ήταν άσκοπη, αφού έψαχνα σε λάθος μέρος!

Δε γνωρίζω τον πλήρη κύκλο της ζωής αυτών των ζωντανών, ξέρω όμως πως οι τρεμιθιές επιβιώνουν της όλης διαδικασίας με ελάχιστη ζημιά, αφού όταν κλείσει η περίοδος του κουρσέματος, επαναρχίζουν την κανονική τους ανάπτυξη, και μέχρι το καλοκαίρι ούτε καταλαβαίνεις την περιπέτεια που πέρασαν. Ένα εξαίρετο παράδειγμα αρμονικής συμβίωσης στο περιβάλλον όπου κανείς δεν ζει σε βάρος του άλλου.

Η τρεμιθιά έχει και άλλα παράξενα. Το φθινόπωρο κάποια φύλλα κάποιων τρεμιθιών παθαίνουν κάτι. Μεταλλάσσονται σε περίεργα παχιά κουκούλια που μοιάζουν σαν καρπός:

Αυτό ήταν κάποτε  φύλλο! Οι καρποί της τρεμιθιάς δεν μοιάζουν καθόλου, άσε που αυτό το πράγμα γίνεται και σε αρσενικά δέντρα – ελπίζω να μην κάνω λάθος εδώ, αλλά υπάρχουν αρσενικές – θηλυκές τρεμιθιές.

Το κουκούλι μένει μέχρι και μετά την πτώση των φύλλων, μετά ξεραίνεται, ανοίγει, και αν δεν κάνω λάθος αφήνει να φύγουν κάτι μικρά πολύ μικρά έντομα, που δεν γνωρίζω που καταλήγουν.

Μέχρι να γίνει αυτό, μέσα στο κουκούλι υπάρχει ένας μικρόκοσμός σε οργασμό:

Αυτά τα μικροπράγματα κινούνται! Και λίγο μετά που εκτίθενται στον ήλιο όμως, πεθαίνουν.

Τρεμιθιά!

Advertisements
12 Σχόλια leave one →
  1. Μαΐου 12, 2009 22:06

    Έκαμες με να αγωνιώ να μάθω και εγώ το μυστήριο των σκουλικιών.
    Πριν λίγες μέρες με πήραν στην «Εξω Βρύση» στην Πάφο και γνώρισα από κοντά τους τρέμιθους που ετοιμάζονται διάφοροι να τους ξεριζώσουν … Κατά τα άλλα αύριο μιλώ σε διεθνές συνέδριο με ένα περίεργο τίτλο για μας, Sustainable Developmend and Planning !
    Αυτά …

    Μου αρέσει!

  2. Viky Charalambous permalink
    Μαΐου 12, 2009 22:17

    Wow, I am astonished dearest Yiannos.
    You solved my questions too.. (all these years.. I can’t believe it)

    The information you gave us are really remarkable (I mean it)..

    And by the way, I missed us all sitting under the sky, watching the stars, listening to music and having such a nice time…

    (Not missing the mosquitoes though… 🙂 )

    I can’t say more

    V.Ch.

    I can’t say more
    V.Ch.

    Μου αρέσει!

  3. Ανώνυμος permalink
    Μαΐου 13, 2009 05:31

    Haras tin orexin sou! Polla kalon omos!
    Original pafitis

    Μου αρέσει!

  4. Maria permalink
    Μαΐου 13, 2009 09:58

    excellent!

    Μου αρέσει!

  5. Ανώνυμος permalink
    Μαρτίου 18, 2010 12:48

    Τα σκουλουτζια της Τερρας ειναι προνυμφες λεπιδοπτερων-καμπιες, οταν ενηλικιωθουν θα γινουν πεταλουδες (κατι οπως τον μεταξοσκωληκα που μετατρεπεται σε πεταλουδα). Στο σταδιο της προνυμφης τρωνε ασταματητα για να μαζεψουν ενεργεια για την μεταμορφωση…
    Τα πρισμενα φυλλα της τρεμυθιας ειναι στην πραγματικοτητα σακουλι που αναγκαζεται να κανει το φυτο, αφου οι αφιδες (μικρα εντομα) τρυπουν τα φυλλα της τρεμυθιας, αφηνουν τα αβγα τους και οταν τα μικρα εκκολαφθουν τρεφονται με τους χυμους του δεντρου μεχρι να ειναι ετοιμα να αφησουν το σακουλακι τους.

    Αθηνα

    Μου αρέσει!

    • strovoliotis permalink*
      Μαρτίου 18, 2010 13:37

      Ευχαριστώ πολύ Αθηνά. Προφανώς γνωρίζεις!

      Και αφού γνωρίζεις ολοκλήρωσε μου τον κύκλο αν μπορείς: οι προνύμφες αυτές όταν φάνε και χορτάσουν κάνουν κουκούλι, αλλά που; Δεν θυμάμαι να είδα ποτέ κουκούλια επί των δέντρων.

      Επίσης, προφανώς οι αφίδες είναι άλλο πράγμα από τις προνύμφες. Ποιός ο δικός τους κύκλος ζωής;

      Μου αρέσει!

      • Ανώνυμος permalink
        Απρίλιος 7, 2010 00:04

        Δεν γνωρίζω πολλά από εντομολογία…θα προσπαθήσω όμως
        Οι προνύμφες είναι οι κάμπιες (όπως ο μεταξοσκώληκας), έτσι ονομάζονται τα ζώα που βρίσκονται σε εκείνο το στάδιο ζωής (όπως οι άνθρωποι έχουμε τα έμβρυα, παιδιά, εφήβους ενήλικές κτλ). Προνύμφες υπάρχουν σε πολλά έντομα όχι μόνο στις πεταλούδες, πολλά σκαθάρια έχουν στάδιο προνύμφης και τα ελικοπτεράκια που βρίσκουμε κοντά σε ποταμούς.
        Οι προνύμφες των φωτογραφιών θα φάνε θα μαζέψουν ενέργεια και θα κάνουν κουκούλι (ονομάζεται το στάδιο της πούπας). Κάποια έντομα κάνουν κουκούλι σε κλαδιά δέντρων άλλα στο χώμα, κάτω από φύλλα. Γενικά το κάνουν κάπου όπου θα είναι προστατευμένα γιαυτό δεν τα βλέπουμε πολλές φορές.

        Οι αφίδες είναι άλλη κατηγορία εντόμων από τις πεταλόυδες και προσωπικά νομίζω είναι πολυ ενδιαφέροντα ζωάκια. Επειδή τρεφονται χυμούς των δέντρων τα περιττώματα τους είναι ένα γλυκό υγρό που συχνά προσελκύει τα μυρμήγκια για να το πιουν και επειδή τα μυρμήγκια τρέφονται από αυτές τις προστατεύουν από παράσιτα και εχθρούς 🙂
        Ο κύκλος ζωής τους είναι λίγο πολύπλοκος. Αυτά τα σακουλάκια που βλέπουμε στις τρεμυθιές δημιουργήθηκαν από 1 θυληκή αφίδα με φτερά η οποία μπορεί να γεννήσει 50-100 αυγά. Μετά την εκκόλαψη μπορούν να γεννήσουν αυγά μετά από 1 εβδομάδα και συχνά δεν χρειάζονται αρσενικό για να γονιμοποιήσει τα θηλυκά! Αλλά γενιούνται αφίδες χωρίς φτερά οι οποίες αντί αυγά γεννούν απευθείας μικρά. Δεν ξέρω πολλά παραπάνω…

        Μου αρέσει!

      • strovoliotis permalink*
        Απρίλιος 7, 2010 06:41

        Ευχαριστώ ανώνυμε/η. Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες, ειδικά για τις αφίδες.

        Το σακουλάκι, ή την μετάλαξη κάποιου φύλλου σε σακουλάκι πως το πετυχαίνουν όμως;

        Μου αρέσει!

      • Ανώνυμος permalink
        Απρίλιος 7, 2010 11:38

        Η ανώνυμη είναι η Αθηνά, ξέχασα να γράψω το όνομά μου.
        Το σακουλάκι δε το φτιάχνουν οι αφίδες, αναγκάζεται το φυτό να διογκώσει μέρος του κλαδιού του στο σημείο όπου αφήνουν οι αφίδες τα αυγά τους. Μάλλον με κάποιο τρόπο αλλάζουν το DNA του φυτού στο συγκεκριμένο σημείο, αλλά δεν γνωρίζω περισσότερα, κάποιος γεωπόνος ίσως βοηθήσει.

        Μου αρέσει!

      • strovoliotis permalink*
        Απρίλιος 7, 2010 17:03

        Αθηνά,

        Μου γαργαλάς ακόμη περισσότερο την περιέργεια.

        Αυτό τον τρόπο με τον οποίο μεταλλάσσεται το φύλλο του φυτού λόγω των αυγών των αφίδων, θα ψάξω να τον βρω.

        Μου αρέσει!

  6. Απρίλιος 6, 2010 11:39

    Αρκησα να θκιαβασω το ποστ σου τουτο. Πολλά ωραιο! Εμεις τα τρυφερα κλονουθκια της τριμιθκιας τρωμεν τα, οπως το καππαριν

    Μου αρέσει!

Trackbacks

  1. Όταν οι Τερράτες, πήγαν στην Τέρρα. | Στροβολιώτης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: