Skip to content

Οι Αλκυονίδες δε θα έρθουν φέτος.

Ιανουαρίου 7, 2010

 

Σύμφωνα με τον τύπο, αρχίζουν και πάλι οι περικοπές στην παροχή πόσιμου νερού στα αστικά κέντρα. Αυτό θα γίνει παρά την ικανοποιητική ροη νερού στα φράγματα, και τα ακόμα πιο ικανοποιητικά αποθέματα νερού, αφού είχε ήδη μαζευτεί αρκετό νερό κατά τη διάρκεια της περσινής χρονιάς.

 

Οι περικοπές θα ξεκινήσουν σε μια περίοδο που θα κλείσουμε περίπου ένα μήνα ουσιαστικά άνομβρο. Παρά το γεγονός πως οι βροχές του πρώτου 15νθημέρου του Δεκεμβρίου κάλυψαν την κλιματική τιμή υετού για τον μήνα, οι 4 βδομάδες που ακολούθησαν στέγνωσαν τη γη, και  ανέστειλαν την ανάπτυξη των φυτών, αγρίων και καλλιεργημένων. Αυτό δεν είναι καλό, και αποδεικνύει πως η μονοδιάστατη επικέντρωση στους μέσους όρους δεν δίνει σωστή, πλήρη εικόνα.

 

Για μια ακόμη φορά φέτος όμως, μετά από ένα καιρικό μοτίβο που διαρκεί κάποιες βδομάδες, βρισκόμαστε μπροστά σε μια αλλαγή. Η αλλαγή έχει να κάνει κατά κύριο λόγο με την θερμοκρασία. Για όλο σχεδόν τον μήνα που παρήλθε  είχαμε μεν και ανομβρία αλλά το πιο έντονο χαρακτηριστικό ήταν η υψηλή θερμοκρασία. Αυτό φτάνει στο τέλος του. Στις 12 του περασμένου Δεκέμβρη σας είχα προειδοποιήσει να ετοιμάσετε τα κοντομάνικα. Τώρα σας λέω πως από τις 12 περίπου του Γενάρη, να ετοιμάσετε τα παλτά, να ετοιμάσετε τα τζάκια! Δεν προκειται να έχουμε σοβαρό κρύο, στην αρχή τουλάχιστον της περιόδου,  αλλά η θερμοκρασία θα κυμανθεί στις κλιματικές τιμές του Γεννάρη, 13-16 βαθμούς στο εσωτερικό, μια σημαντική διαφορά από τους 20-21 που αναμένεται να έχουμε σήμερα και αύριο.

 

Θα έχουμε και βροχές, και ενώ τα δεδομένα είναι ακόμα ασαφή, φαίνεται πως το γενικότερο πλαίσιο, που έφερε ξηρό και ζεστό καιρό στην κεντρική – ανατολική μεσόγειο, και πολύ κρύο στην βόρεια Ευρώπη, αλλάζει και θα δώσει δυνατότητες δημιουργίας χαμηλών βαρομετρικών στην περιοχή μας.

 

Το μέσο του Γεννάρη ταυτίζεται από πολλούς με ένα μύθο που συντηρείται από τα αρχαία χρόνια, τον μύθο των Αλκυονίδων ημερών. Δεν υπάρχει σαφής μετεωρολογική θεωρία πίσω από αυτό τον μύθο, πλην όμως είναι πιο φυσιολογικό στις περιοχές μας να έχουμε μια ανάσα στον χειμώνα, παρά να έχουμε συνεχείς κακοκαιρίες και κρύα.

 

Από την άλλη, ήταν φυσιολογικό τα παλιότερα χρόνια, χωρίς μάλιστα τεχνολογικά μέσα, να γυρεύουν οι άνθρωποι κάποιο σημάδι πως φεύγει ο χειμώνας και έρχεται η άνοιξη. Όπως κατ’ αναλογία οι άνθρωποι γύρευαν σημάδια για το χειμώνα εν μέσω του πιο σκληρού καλοκαιριού, με αποτέλεσμα να γεννηθούν τα μηναλλάγια ή μερομήνια, έτσι και στην καρδιά του χειμώνα είναι σημαντικό να αρχίσουν να νοιώθουν την αλλαγή προς καλύτερο καιρό.

 

Φέτος, αν κάποιος καταγράφει τις Αλκυονίδες, να θεωρήσει πως τις έχουμε ήδη πάρει, αφού φαίνεται πως τα μέσα του Γεννάρη θα σηματοδοτήσουν την επάνοδο του χειμώνα.

 

Πιο κάτω παραθέτω την «κλασσική» περιγραφή που δίνει η Βικιπαίδεια:

 

Αλκυονίδες ημέρες

 

 

Ως Αλκυονίδες μέρες ονομάζονται από τους Έλληνες συνηθέστερα ημέρες του Ιανουαρίου κατά τις οποίες επικρατεί ωραίος καιρός με ηλιοφάνεια. Η ονομασία αυτή είναι αρχαία ελληνική και προέρχεται από τον Αριστοτέλη.

Οι ημέρες αυτές έλαβαν το όνομά τους («αλκυόνιαι») από το μύθο της ελληνικής μυθολογίας τον σχετικό με το θαλάσσιο πτηνό Αλκυόνη, που αποτελεί την αλληγορική σημασία του ομώνυμου αστέρα Αλκυόνη των Πλειάδων που φέρεται με το όνομα του πτηνού. Ο αστέρας Αλκυόνη κατά την εποχή αυτή μεσουρανεί κατά τις εσπερινές ώρες και επομένως κατά τις ανέφελες νύκτες του Ιανουαρίου είναι ορατός στο σύμπλεγμα των Πλειάδων, ως κορωνίδα της Πούλιας, κατά τη δημώδη έκφραση, που σημαίνεται ως προς το ζενίθ, στην ψηλότερη περιοχή του ουράνιου θόλου. Εξ αυτού του απλού φυσικού γεγονότος όλες οι συνεχόμενες ημέρες που είναι ορατός ο αστέρας Αλκυών ήταν πολύ φυσικό να ονομασθούν Αλκυονίδες.

Από καθαρά μετεωρολογική άποψη οι αλκυονίδες ημέρες ως ημέρες καλοκαιρίας εξηγούνται από το γεγονός ότι στο γεωγραφικό πλάτος που βρίσκεται η Ελλάδα μέχρι το γεωγραφικό πλάτος κυρίως της βορειοανατολικής Ευρώπης, κατά την περίοδο του Χειμώνα παρατηρείται η αυτή βαρομετρική πίεση (εξίσωση πίεσης) με συνέπεια αφενός να μη δημιουργούνται άνεμοι αφετέρου και ο καιρός να είναι μεν ψυχρός αλλά και ηλιόλουστος, λόγω της αντικυκλωνικής κατάστασης.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως κάθε χρόνο υπάρχουν Αλκυονίδες ημέρες. Υπάρχουν και έτη που έλειψαν τελείως όπως το 1947, αλλά και οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης και διάρκεια αυτών δεν είναι σταθερές. Συνηθέστερα όμως καλύπτουν σχεδόν το δεύτερο ήμισυ του Ιανουαρίου. Παρόλα αυτά άλλοι επιμένουν να αποδίδουν την διάρκειά τους σε διάστημα 14 αίθριων ημερών, από τις 15 Δεκεμβρίου έως 15 Φεβρουαρίου στην Ελλάδα, στην καρδιά του χειμώνα.

Οι σχετικοί μύθοι είναι πολλοί και σε όλες τις εκδοχές τους μιλούν για τους θεούς, που προσέφεραν τις μέρες αυτές στο πουλί Αλκυόνη, στο οποίο μεταμόρφωσε ο Δίας την Αλκυόνη, κόρη του θεού των ανέμων Αιόλου, μετά το θάνατό της, ώστε να μπορεί να γεννά τα αυγά του στα βράχια των αλκυονίδων νήσων χειμώνα κι όχι άνοιξη.

 

 

Όπως πάντα βεβαίως, είναι καλό να διασταυρώνουμε τον μύθο με την επιστήμη. Να τη λέει για την Αλκυόνη ο φίλος και ειδικός Μιχάλης Δρετάκης στην Hellasweather:

 

 

«Εγώ απλά θα επαναλάβω ότι η Αλκυόνη, το όμορφο αυτό πουλί των
υγροτόπων και των ακτών, έχει παρεξηγηθεί εντελώς από τους λαογράφους
και τους μετεωρολόγους και φυσικά ούτε γεννάει το καταχείμωνο, ούτε
κάνει τα αυγά της στις ακτές τις θάλασσας στο χύμα-κύμα… Απίστευτες
ανακρίβειες γράφονται του τύπου ότι φεύγει το Μάρτιο από την Ελλάδα
αφού γεννήσει τα αυγά της… Η αλήθεια είναι ότι γεννάει τον Απρίλη-Μάη
φτιάχνοντας φωλιά σε όχθες ποταμών και λιμνών-λιμνοθαλασσών, μακριά
από …κύματα και όσα ζευγάρια αναπαράγονται ζουν όλο το χρόνο στη χώρα
μας.»

 

 

Όπως πάντα, για ζωντανά μετεωρολογικά στοιχεία στο Στρόβολο, εδώ.

 

 

 

 

 

Advertisements
8 Σχόλια leave one →
  1. Ανώνυμος permalink
    Ιανουαρίου 7, 2010 11:19

    Πολύ ωραίο!
    Myth is more potent than history…

    Μου αρέσει!

  2. Ιανουαρίου 7, 2010 15:40

    Γιάννο, να χαίρεσαι τη γιορτή σου και κάθε καλό σε σένα και την οικογένειά σου.

    Μου αρέσει!

    • strovoliotis permalink*
      Ιανουαρίου 7, 2010 22:06

      Ευχαριστώ Φοίβο! καλή χρονιά και σε σας!
      Δύσκολη η επαφή στην μεγαλούπολη τη Λευκωσία 🙂

      Μου αρέσει!

  3. Ιανουαρίου 7, 2010 21:48

    Χρόνια πολλά κι εύχομαι να έρθουν οι αλκυονίδες….

    Μου αρέσει!

  4. Ιανουαρίου 9, 2010 09:28

    ενδιαφέρον το άρθρο σου περί απουσίας των Αλκυονίδων. Δύο ερωτήματα: α)Επειδή διάβασα κάπως επιγραμματικά όλο το άρθρο, δεν πρόσεξα αν αναφέρεις κάπου τις πηγές σου για τη μετεωρολογική σου πρόβλεψη για να ξέρω ότι είναι έγκυρη. β)πέρυσι κατά την περίοδο των Αλκυονίδων τι καιρό έκανε, αν θυμάσαι; Είχαμε παρόμοιο φαινόμενο χαμηλών θερμοκρασιών;
    Αααα, και κάτι άλλο. Δεν είναι πιθανόν να έχει μετακινηθεί η περίοδος που καλύπτουν οι Αλκυονίδες μερες μετά από από τόσα χρόνιά ή και λόγω της παγκόσμιας μερικής μετατόπισης των εποχών προς τα πίσω κατά περίπου 20 μέρες, με την παράλληλη διεύρυνση του φάσματος καλοκαιρίας (υψηλή θερμοκρασία) και του φάσματος χειμερίας (χαμηλές θερμοκρασίες και ακραία καιρικά φαινόμενα;
    Δεν ξέρω πολλά από καιρό, απλά άκουσα αυτά που σου γράφω κάπου, και ήθελα να συνεισφέρω κι εγώ στη συζήτηση.

    Μου αρέσει!

    • strovoliotis permalink*
      Ιανουαρίου 9, 2010 18:13

      Αγαπητέ tsialisworld,

      Να αναφέρω πως ασχολούμαι για τον καιρό εδώ και πάααρα πολύ καιρό, ως ερασιτέχνης, και μόνον. Με τον ερχομό του διαδικτύου υπάρχει πολύ μεγάλος αριθμός πρωτογενών πηγών που μπορεί να χρησιμοποιήσει κάποιος μαζί με την πείρα του και τις συσσωρευμένες γνώσεις δεκαετιών και να βγάλει κάποια συμπεράσματα. Ισως ανεβάσω ένα κείμενο με σχετικό «οδηγό» για την χρήση των πιο βασικών πηγών.
      Αν ψάξεις λίγο το ιστολόγιο, θα δεις πως έγραψα και άλλα περί καιρού κείμενα και έδωσα και σχετικά πετυχημένες προγνώσεις. Δοκίμασε στις ετικέτες «καιρός και «βροχή».
      Τώρα, οι Αλκυονίδες, όπως γράφω και στο κείμενο, δεν είναι ένα φαινόμενο που εγγυημένα έρχεται κάθε χρόνο. Είναι μια φυσιολογική θάλεγα πτυχή του χειμωνιάτικου μεσογειακού καιρού, που στις περιοχές μας εμφανίζεται 1 ή περισσότερες φορές κάθε χρόνο, χωρίς όμως να υπάρχει Η συγκεκριμένη περίοδος κατά την οποία τις παρατηρούμε.
      Τα άλλα περί μετατόπισης των εποχών σηκώνουν πολλή συζήτηση…

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: