Skip to content

Οι συνεντεύξεις του Έσπεν

Ιουλίου 24, 2017

 

Χτες ασχολήθηκα υπέρ το δέον με το αγαπημένο Κυπριακό πάλι. Αυτό, σε αντίθεση με την απόφαση μου να κάνω πίσω, αφού οι συνθήκες και οι πολιτικοί μας απέτυχαν να ολοκληρώσουν τη λύση του Κυπριακού. Και επειδή επαγγελματίας πολιτικός δεν είμαι, και επειδή έχω χίλια δυο άλλα πιο χρήσιμα πράγματα να κάνω, είπα πως θα τραβήξω πίσω.

Ε, αυτό δεν μπορεί να γίνει όταν σου δημιουργείται η εντύπωση πως κάποιοι σε περιπαίζουν. Δεν γίνεται η δική  μας πλευρά με σχετικά πιο ήπιους τόνους να επαναφέρει ΔΗΚΟικά (πάντως) ήθη και έθιμα στο δημόσιο διάλογο, τη στιγμή που ο Έλληνας Υπεξ  κάνει πολιτικό χουλιγκανισμό, τόσο που αν είχε πτυχίο διπλωματίας θα του το αφαιρούσαν, και εγώ να ποτίζω ανέμελα τον κήπο.

Βγήκαν δυο συνεντεύξεις του Έσπεν Μπαρθ Άιντε. Μια στον Αποστόλη Ζουπανιώτη, ως ΚΥΠΕ και μια στον Γιώργο Κακούρη του Πολίτη.

Εκεί βλέπουμε την άποψη, όχι του Νορβηγού, βλέπουμε την άποψη του ΟΗΕ, έστω και αν ο ανεκδιήγητος Κοτζιάς καταγγέλλει τον εκπρόσωπο του ΟΗΕ , στον ΟΗΕ γιατί λέει τις απόψεις του ΟΗΕ!

Η πρώτη από τις συνεντεύξεις δεν προβλήθηκε πολύ, σε κάποια φάση δεν άνοιγε καν στον τόπο που ήταν δημοσιευμένη.

Θεωρώ σωστό λοιπόν, να αναδημοσιεύσω εδώ και τις δυο συνεντεύξεις.

Για την ιστορία και (πάντα) στην κρίση σας.

(Χρονικά, νομίζω η δεύτερη συνέντευξη, προηγείται της πρώτης)

 

1 – ΚΥΠΕ – Αποστόλης Ζουπανιώτης

Συνέντευξη Έιντε: Τι λέγει για την κατάρρευση της διάσκεψης για την Κύπρο στο Κραν Μοντανά

Ηνωμένα Έθνη.- Του Αποστόλη Ζουπανιώτη

 

Αυτό που εμπόδισε τη λύση στις συνομιλίες του κυπριακού στο Κραν Μοντανά, δεν είναι ό,τι θα μπορούσε να είναι το τελικό αποτέλεσμα, αλλά η αδυναμία να φτάσουμε σε αυτό το τελικό αποτέλεσμα, είπε ο ειδικός σύμβουλος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Κύπρο, Έσπεν Μπαρθ Έιντε, σε συνέντευξη προς το ΚΥΠΕ μετά την κατάρρευση των δεκαήμερων συνομιλιών στο ελβετικό χιονοδρομικό θέρετρο.

 

Ο κ. Έιντε αναφέρθηκε στη συνέντευξή του σε “μια συλλογική αποτυχία”, η οποία – υποστηρίζει – “συμπεριλαμβάνει όλους όσους ήταν εκεί”. Αν κάτι αποτύχει, «όλοι πρέπει να σκεφτούν τι έπρεπε να κάνω για να το βελτιώσω, αντί να τρέχω και να πω ότι όλοι οι άλλοι έκαναν τα λάθη», εξήγησε.

 

Σχετικά με το ακανθώδες ζήτημα της κατάργησης του ισχύοντος συστήματος εγγυήσεων, όπως οριζόταν στις Συνθήκες του 1960 οι οποίες εγκαθίδρυσαν την Κυπριακή Δημοκρατία, ο κ. Έιντε ανέφερε ότι τα πράγματα κινούνταν προς μια “σημαντική πρόοδο (breakthrough) στις εγγυήσεις, αλλά εξακολουθούσαμε να έχουμε τα εκκρεμή ζητήματα στα στρατεύματα. Μεταξύ της «ρήτρας λήξης της ισχύος» και της αναθεώρησής της διαχρονικά, δεν είχαμε ακόμα την τελική συμφωνία “, είπε στο ΚΥΠΕ.

 

Ο κ. Έιντε δήλωσε ότι υπήρχαν κάποια «πολύ σημαντικά και πολύ εποικοδομητικά ανοίγματα από την ελληνοκυπριακή πλευρά … από τον κ. Αναστασιάδη, στο εσωτερικό μέτωπο», τα οποία παρουσιάστηκαν εντός του πλαισίου να ικανοποιείτο κι αυτός σε άλλα θέματα.

 

Απαντώντας σε ερωτήσεις, είπε ότι στο πολύωρο δείπνο της 6ης Ιουλίου που συνεχίστηκε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, «όλοι στο δωμάτιο καταλάβαιναν ότι αυτό δεν οδηγούσε κάπου. Υπήρχε επιδείνωση της εμπιστοσύνης … Το κλίμα, ο τόνος, ο τρόπος που μιλούσαν οι άνθρωποι μεταξύ τους και για τους άλλους, δεν ταίριαζε σε ανθρώπους που επρόκειτο να ενώσουν την πατρίδα τους».

 

O κ. Έιντε αναφέρθηκε σε μία συμφωνία πακέτο και μίλησε για έξι στρατηγικά θέματα που αφορούσαν την αντικατάσταση της Συνθήκης Εγγυήσεων από έναν μηχανισμό εφαρμογής, το μέλλον των στρατευμάτων, την εκ περιτροπής προεδρία, το μέλλον μιας «ιδιαίτερης τοποθεσίας» – όπως το περιγράφει, εννοώντας τη Μόρφου –  το καθεστώς του περιουσιακού και την ισοδύναμη ή ειδική μεταχείριση των Τούρκων υπηκόων.

 

«Αν είχαμε απαντήσει αυτά τα ερωτήματα, θα μπορούσαμε να είμαστε πέραν από το σημείο μη επιστροφής», παραδέχτηκε.

 

Ο αξιωματούχος του ΟΗΕ, σχολιάζοντας την κριτική ότι η Διάσκεψη δεν ήταν καλά προετοιμασμένη, είπε πως η ιδέα ότι τα Ηνωμένα Έθνη δεν ήταν προετοιμασμένα είναι παράδοξη και πρόσθεσε:

 

«Είχαμε προετοιμάσει αυτό το γεγονός για αρκετούς μήνες. Αν κάποιος ήταν απροετοίμαστος, ίσως είναι οι άνθρωποι που ήταν υπεύθυνοι, όχι οι άνθρωποι που απλά τους βοηθούσαν».

 

 

 

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

 

Ερ. Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με τη δήλωσή σας σχετικά με τη “συλλογική αποτυχία” στο Crans Montana. Είναι όλοι υπεύθυνοι, συμπεριλαμβανομένων και των Ηνωμένων Εθνών; Επειδή σας επικριθήκατε ως απροετοίμαστος.

 

Απ. Όταν λέω ότι πρόκειται για συλλογική αποτυχία, πρέπει να πω ότι περιλαμβάνει όλους όσοι ήταν εκεί. Αν κάτι αποτύχει, όλοι πρέπει να σκεφτούν τι πρέπει να κάνω για να το βελτιώσω, αντί να τρέχω και να πω ότι όλοι οι άλλοι έκαναν τα λάθη. Πρέπει να πω ότι αισθάνθηκα πως είμαστε πολύ καλά προετοιμασμένοι. Είχαμε πάρα πολλές διμερείς συναντήσεις, πηγαινο-ερχόμαστε μεταξύ των εγγυητών αναπτύσσοντας πολλές συγκεκριμένες ιδέες για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις και μπορώ να σας πω τώρα ότι από νωρίς είχα την πεποίθηση πως  η Συνθήκη Εγγυήσεων και το δικαίωμα επέμβασης έπρεπε να λήξουν αμέσως. Δεν υπάρχει χώρος γι’ αυτά σε ένα σύγχρονο κυρίαρχο κράτος.

 

Τα στρατεύματα είναι κάτι άλλο. Μερικά από τα στρατεύματα που βρίσκονται στην Κύπρο έχουν την προέλευσή τους στη Συνθήκη Συμμαχίας του 1960. Αυτή ήταν μια ιδέα κάποιου είδους αμυντικής συμμαχίας μεταξύ της Κύπρου και ορισμένων γειτονικών κρατών. Αυτό είναι πραγματικά φυσιολογικό. Πολλές χώρες έχουν αμυντική συνεργασία με άλλους. Μπορείτε να έχετε ή δεν μπορείτε να έχετε. Είναι μια επιλογή, υπό την έννοια ότι αν θέλετε την στρατιωτική παρουσία. Αλλά, τα στρατεύματα που ήρθαν το 1974 κατά την άσκηση του λεγόμενου δικαιώματος παρέμβασης – το οποίο βεβαίως αμφισβητείται – δεν δικαιολογούνται πλέον στην κατάσταση μετά τη διευθέτηση, διότι βάση του τουρκικού επιχειρήματος – με το οποίο οι Ελληνοκύπριοι δεν συμφωνούν – ήταν εκεί για να αποκαταστήσουν τη συνταγματική τάξη. Αν υπάρξει διευθέτηση, υπάρχει πραγματικά μια συνταγματική τάξη, έτσι ώστε το επιχείρημα να έχει εκλείψει.

 

Η ιδέα ήταν να αναπτυχθεί μια έννοια ασφάλειας, όπου τα στρατεύματα θα μειωθούν γρήγορα στο επίπεδο της Συνθήκη Συμμαχίας και επίσης θα επιστρέψουν στο σκοπό της Συνθήκης Συμμαχίας, την οποία θα μπορούσαμε να μετονομάσουμε. Θα μπορούσε να γίνει Σύμφωνο Φιλίας, όπου θα έχετε περιορισμένο αριθμό στρατευμάτων για κάποιο χρονικό διάστημα, αλλά χωρίς απολύτως καμία σύνδεση με οποιονδήποτε εσωτερικό ρόλο, με άλλα λόγια, χωρίς κανένα ρόλο στα εσωτερικά θέματα.

 

 

 

Ερ .: Αυτό που ονομάσατε τέταρτο πυλώνα …

 

Απ. Ακριβώς. Νομίζω ότι αυτό εξυπηρετεί σε μεγάλο βαθμό την ελληνοκυπριακή ανησυχία ότι ένα σύγχρονο κράτος δεν μπορεί να έχει ένα σύστημα όπου άλλα κράτη θα διατηρούν μονομερές δικαίωμα επέμβασης. Εάν κάποια στρατεύματα επρόκειτο να παραμείνουν, ακόμα και για κάποιο χρονικό διάστημα, έπρεπε να πλαισιωθούν στη λογική κάποιου είδους αμοιβαία συμφωνημένου αμυντικού διακανονισμού, δηλαδή αυτό που αρχικά ήταν γνωστό ως Συνθήκη Συμμαχίας.

 

Ωστόσο, για να φτάσουμε σε αυτόν τον στόχο, θα έπρεπε πρώτα να απαντήσουμε σε μια άλλη ερώτηση, που ήταν η ανησυχία των Τουρκοκυπρίων: Πώς μπορούμε να είμαστε ασφαλείς χωρίς την παρουσία τουρκικών στρατευμάτων; Τι θα συμβεί αν τα πράγματα καταλήξουν ξανά σε τρομερά λάθος, όπως συνέβη τότε μεταξύ 1963 και 1974; Τότε προσπαθήσαμε να πούμε ότι εάν είχαμε έναν διεθνή μηχανισμό παρακολούθησης της εφαρμογής τουλάχιστον για το χρόνο που θα χρειαστεί μέχρι να ολοκληρωθεί πλήρως η διαδικασία για όλες τις πτυχές της υλοποίησης, αυτό το γεγονός θα μπορούσε να αποκλείσει την ανάγκη ύπαρξης συστήματος εγγύησης, επειδή τώρα βρίσκεστε κάτω από κάποιο είδος μηχανισμού παρακολούθησης του ΟΗΕ. Αυτό, σε συνδυασμό με όλες τις εσωτερικές πτυχές – τη συνταγματική τάξη, τον σεβασμό της πολιτικής ισότητας και των μηχανισμών εσωτερικής ασφάλειας των ομοσπονδιακών και των συνιστωσών πολιτειών – θα εξυπηρετούσε αυτό το οποίο κάνει μια χώρα, με την ομοσπονδιακή, την πολιτειακή, την τοπική αστυνομία κλπ.

 

Το αποτέλεσμα θα ήταν μια θεμελιώδης αλλαγή στο σύστημα ασφαλείας, αλλά ταυτόχρονα θα απαντούσε σε μερικές από τις ανησυχίες των Τουρκοκυπρίων. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα – και για μερικούς από εμάς μια επιμορφωτική εμπειρία – ήταν η δεύτερη σύνοδος της Διάσκεψης το Μοντ Πελεράν, όπου έγινε πολύ σαφές σε όλους μας πως οι ανησυχίες του μέσου Ελληνοκύπριου και οι ανησυχίες των Τουρκοκυπρίων ήταν σε διαφορετικά επίπεδα. Οι Τουρκοκύπριοι έχουν κληρονομήσει από την ανάγνωση της ιστορίας της δεκαετίας του 1960 μια ανησυχία για τη ζωή και την περιουσία των ατόμων, αλλά και μια ανησυχία για την ταυτότητα και την κοινότητα. Έτσι οι ανησυχίες τους είναι του επιπέδου της κοινότητας.

 

Η ελληνοκυπριακή ανησυχία είναι περισσότερο η ανησυχία για την ασφάλεια του κράτους και πώςδιασφαλίζουμε ένα κυρίαρχο κράτος χωρίς κίνδυνο παρεμβάσεων από άλλες χώρες. Και οι δύο ανησυχίες είναι απόλυτα δικαιολογημένες και στην πραγματικότητα δεν είναι ασυμβίβαστες. Θα μπορούσατε να απαντήσετε και στα δύο με τον ίδιο τρόπο. Απομακρύνουμε το δικαίωμα των άλλων χωρών να παρέμβουν, αλλά διατηρούμε ένα διεθνές σύστημα που εγγυάται ότι η υλοποίηση θα συμβεί και κανείς δεν θα αποσπαστεί από το κράτος.

 

 

 

Ερ. Από αυτά που άκουσα, στο τέλος φτάσαμε στο (επίμαχο) ερώτημα και στη συνέχεια ο ΓΓ έκλεισε τη Διάσκεψη. Μήπως παρερμήνευσε τι του είπε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, ότι από την πρώτη μέρα δεν θα υπάρχει σύστημα εγγύησης; Αυτό συμβαίνει;

 

Απ. Είναι δύσκολο να μιλήσω για εμπιστευτικές συνομιλίες. Πρέπει να διατηρήσω κάποια πράγματα εμπιστευτικά. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι ο ΓΓ δεν παρερμήνευσε τίποτα. Ήμασταν στην ίδια συνάντηση και ήταν αρκετά σαφές τι συνέβαινε. Από τις διάφορες διμερείς επαφές είδαμε τη δυνατότητα να φτάσουμε εκείνη τη νύχτα στο τελικό συνολικό πακέτο. Ένα συνολικό πακέτο με πολλά στοιχεία σε αυτό, ένα από τα οποία θα ήταν το τέλος των εγγυήσεων.

 

 

 

Ερ. Εάν αυτό το πακέτο δεν παρουσιάστηκε εγγράφως σε όλους, πώς θα μπορούσε να συμφωνηθεί;

 

Απ. Η συμφωνία θα καταγραφόταν από εμάς αφού θα συμφωνείτο από τους επικεφαλείς της αντιπροσωπείας (των αντιπροσωπειών). Είναι κατ’ ακρίβεια μια φυσιολογική διαδικασία στο τέλος παρόμοιων διαπραγματεύσεων. Όλα τα μέρη είχαν ορισμένες γραπτές προτάσεις, αλλά υπήρχαν και  ορισμένα πράγματα που είπαν στον ΓΓ. Επειδή ο ΓΓ δοκίμαζε τα όρια του καθενός από τους συμμετέχοντες. Είπε, θέλω να ακούσω τι θέλεις, θέλω να μάθω ποια είναι η κόκκινη γραμμή σου και θέλω να κατανοήσω που είναι η ευελιξία σου.

 

 

 

Ερ,  Ο ΓΓ δήλωσε ότι «αυτό κατάλαβα ότι είπε ο κ. Τσαβούσουγλου, αυτό κατάλαβα ότι είπε ο κ. Αναστασιάδης κλπ.”. Όταν ο κ. Κοτζιάς ή ο κ. Αναστασιάδης ρώτησαν τον κ. Τσαβούσογλου, «το είπατε αυτό» και η απάντησή του ήταν όχι, πώς θα μπορούσε αυτό να παρουσιαστεί;

 

Απ. Δεν είναι ακριβώς ό,τι συνέβη. Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι συνομιλίες ήταν εμπιστευτικές. Αλλά μερικά από αυτά που έχω διαβάσει ότι φέρεται να ανέφερε σε εκείνο το δείπνο είναι απλά λάθος. Επιτρέψτε μου να πω αυτό. Σε αυτά τα ιδιαίτερα ευαίσθητα ζητήματα, ο ΓΓ, εγώ και δύο μέλη της ομάδας μου ήμασταν σε πάρα πολλές διμερείς συναντήσεις, εξετάζοντας τα όρια των απόψεων των ατόμων, συμπεριλαμβανομένης ασφαλώς της Τουρκίας, για να δούμε αν υπήρχε ένα τελικό πακέτο που πιστεύαμε ότι θα δεχτούν οι υπόλοιποι. Έτσι, αυτό που είπε ο ΓΓ στο δείπνο βασίστηκε σε αυτές τις συνομιλίες και δεν ήταν λάθος.

 

Επιτρέψτε μου να μιλήσω γενικά γιατί είναι ευκολότερο να απαντήσω. Ένα μέρος σε μια τέτοια συνάντηση μπορεί να πει, «αυτή είναι η θέση μου, αυτή είναι η θέση σου, αυτά δεν είναι συμβατά». Ένας διαμεσολαβητής ή ένας διευκολυντής μπορεί να πει «εάν εσείς μετακινηθείτε λίγο εδώ και αυτός λίγο εκεί, τότε, θα μπορούσαμε να βρούμε κάτι αμοιβαία αποδεκτό; Αυτό θα μπορούσε να είναι μια προφορική επικοινωνία και στη συνέχεια ο ΓΓ θα μπορούσε τελικά να πει «αυτή είναι η αίσθησή μου από τη συζήτηση» (“this is my reading of the room»).

 

Τότε θα μπορούσε να καταγραφεί. Ετσι ορισμένες φορές γίνεται σε δύσκολες διαπραγματεύσεις, όπως αυτές. Δεν είναι κάθε τι βασισμένο σε έγγραφες τοποθετήσεις.

 

Η σταθερή μας πεποίθηση ήταν και παραμένει ότι σε αυτή τη συνολική ανάγνωση θα ήταν δυνατόν – με βάση πολλούς παράγοντες – να τεθεί τέρμα στο σύστημα εγγυήσεων. Αυτό που δεν μπορούσαμε ακόμα να πούμε ήταν ότι είχαμε την τελική απάντηση στο χρόνο της παρουσίας των στρατευμάτων. Ήταν σαφές ότι τα στρατεύματα θα ήταν μειωμένα και ήταν επίσης σαφές ότι όταν μειώνονταν θα ήταν κάτω (πίσω) στα παλιά επίπεδα. Αλλά μεταξύ της ρήτρας λήξης ισχύος και της ρήτρας αναθεώρησης δεν είχαμε ακόμα την τελική συμφωνία.

 

Συνεπώς, προχωρούσαμε προς μια σημαντική πρόοδο όσον αφορά τις εγγυήσεις, αλλά εξακολουθούσαμε να έχουμε τα εκκρεμή ζητήματα στα στρατεύματα. Επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: Υπήρχε συμφωνία ότι ο αριθμός του ς θα ήταν πολύ χαμηλός μετά τη μείωση,  ο χρόνος δεν είχε ακόμη συμφωνηθεί.

 

 

 

Ερ .: Είπατε «κινούμασταν προς αυτήν την κατεύθυνση», αλλά δεν είχαμε ακόμα φθάσει στο «καμία εγγύηση».

 

Απ. Θα μπορούσαμε να το κάνουμε εκείνο το βράδυ. Αυτό είναι σαφές.

 

 

 

Ερ. Δεν ήταν η πρόταση του κ. Τσαβούσογλου τερματισμός της Συνθήκης Εγγυήσεων μετά από 15 χρόνια;

 

Απ. Η επίσημη θέση της Τουρκίας ήταν ότι οι εγγυήσεις θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά μετά από αρκετά χρόνια. Αυτή η άποψη ήταν γνωστή σε όλους. Αλλά πέραν τούτου, ο ΓΓ και εγώ όταν δοκιμάζαμε την ευελιξία όλων κατανοήσαμε ότι ως συμβολή στο τελικό πακέτο, θα έπρεπε να είναι δυνατόν όλοι να συμφωνήσουν σε άμεσο τερματισμό των επεμβατικών δικαιωμάτων  με την έναρξη της ισχύος – αλλά, φυσικά, μόνο εάν συμφωνήσουν με το υπόλοιπο του τελικού πακέτου.

 

Επιπλέον, θα έπρεπε αυτό να είναι μια συμβιβαστική πρόταση από το ΓΓ – όχι πρόταση από κανένα μέρος.  Στη διάρκεια της διάσκεψης, ο ΓΓ, ο κ Φέλτμαν και εγώ, είχαμε όλοι μας καταστήσει σαφές σε αυτούς ότι δεν πιστεύουμε καθόλου ότι μια συμφωνία θα είναι δυνατή χωρίς τερματισμό των επεμβατικών δικαιωμάτων. Κι αυτό ήταν αυξανόμενα κατανοητό σε όλους.

 

 

 

Ερ .: Γιατί λοιπόν δεν συνέχισε ο ΓΓ;

 

Απ. Έλαβε την απόφαση αυτή αφού πήρε την αίσθηση τι συνέβαινε στο δωμάτιο και τι έγινε εκείνο το βράδυ. Εξήγησα επί μακρόν στο Συμβούλιο Ασφαλείας – ότι τα διαφορετικά μέρη είχαν επικεντρωθεί σε διαφορετικά στοιχεία. Οι Τουρκοκύπριοι είχαν επικεντρωθεί σε θέματα πολιτικής ισότητας και οι Ελληνοκύπριοι σε θέματα ασφαλείας. Αυτό είναι θεμιτό. Θα είχαμε μια λύση που θα προσφέρει ένα νέο καθεστώς ασφαλείας, το οποίο θα μπορούσε να αποτελεί μέρος μόνο ενός συνολικού πακέτου. Δεν μπορούσε να υπάρχει από μόνο του.

 

Μία διαδοχική προσέγγιση, πρώτα κάνεις την ασφάλεια, στη συνέχεια το περιουσιακό, τη διακυβέρνηση κλπ δεν θα δούλευε. Στην κρίσιμη αυτή τελική στιγμή μία συμφωνία θα υλοποιείτο μόνο ως πακέτο, όπου όλοι θα κατόρθωναν να πάρουν ό,τι ήταν περισσότερο σημαντικό γι αυτούς ενώ θα βοηθούσαν τους άλλους να πάρουν ό,τι ενδιέφερε περισσότερο τους άλλους.

 

Επικεντρωθήκαμε σε αυτό, αλλά πρέπει να πω ότι υπήρξαν μερικά πολύ σημαντικά και πολύ εποικοδομητικά ανοίγματα από την ελληνοκυπριακή πλευρά .. από τον κ. Αναστασιάδη, στο εσωτερικό μέτωπο. Βεβαίως, ήταν και στο πλαίσιο «υπό όρους» (pretended) ή αντικείμενο άλλο επιτευγμάτων. . Δεν υπήρξαν προσφορές που θα ίσχυαν από μόνες τους. Εξαρτιόντουσαν από άλλα επιτεύγματα. Αυτό είναι λογικό.  Αυτό ακριβώς προσπαθούσαμε να κάνουμε. Ο ΓΓ ρωτούσε , «ποιά είναι τα τελικά χαρτιά σας, μπορείτε να πάτε λίγο μακρύτερα»  και κατά περίσταση τα μέρη μας έλεγαν» ναι, μπορούμε να προχωρήσουμε λίγο περισσότερο αν κι οι άλλοι πράξουν το ίδιο.»..

 

 

 

Ερ. Αν λοιπόν ήμασταν τόσο κοντά, γιατί δεν συνεχίσατε και ζητήσατε περίοδο «περισυλλογής» (cooling period) κλπ;

 

Απ. Θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε αύριο το πρωί, αν ήταν στο χέρι του ΟΗΕ. Αλλά χρειαζόμαστε όλα τα μέρη να συνεχίσουν και δεν διαισθάνομαι ότι αυτό συμβαίνει τώρα. Ελπίζω όμως να διαπιστώσω περισσότερα από τους ηγέτες όταν τους συναντήσω ξανά την επόμενη εβδομάδα.

 

 

 

Ερ .Ακούσατε κάποιον να λέει «Δεν θέλω να συνομιλήσω»; Η τελευταία λέξη ήταν του  ΓΓ.

 

Απ. Είπε ότι μετά από όσα που άκουσε κατά τη διάρκεια του δείπνου, δεν βλέπει καμία προοπτική συνέχισης της διάσκεψης, για παράδειγμα την επόμενη εβδομάδα, με δεδομένη τη διάθεση που δημιουργήθηκε. Ρώτησε τους συμμετέχοντες αν συμφωνούσαν και συμφώνησαν. Ήταν ένα κλειστό και πολύ ιδιαίτερο δείπνο. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι όλοι στο δωμάτιο κατανοούσαν ότι δεν πήγαινε πουθενά. Η επιδείνωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης ήταν προφανής.. Το κλίμα, ο τόνος, ο τρόπος που μιλούσαν οι άνθρωποι ο ένας για τον άλλο και μεταξύ τους δεν ταίριαζε σε ανθρώπους που επρόκειτο να ενώσουν την πατρίδα τους».

 

 

 

Ερ .: Δεν είναι μυστικό ότι είστε υποψήφιος  στις εκλογές της χώρας σας και κάποια στιγμή πριν από τις 11 Σεπτεμβρίου θα αποχωρήσετε  από τη θέση. Και θα πάτε να αποχαιρετήσετε τα μέρη.

 

Απ. Ναι, φυσικά θα το κάνω.

 

 

 

Ερ. Θα αποκομίσετε κατά τη διάρκεια αυτών των επισκέψεων κάποια αίσθηση την οποία θα διαβιβάσετε στον ΓΓ, ή θα είναι μόνο αποχαιρετιστήρια επίσκεψη;

 

Απ. Θα ήθελα πάρα πολύ να ακούσω τις σκέψεις τους, τι θέλουν να κάνουν στη συνέχεια, για να μοιραστώ τις εντυπώσεις μου με τον ΓΓ τώρα που η «φρέσκια σκόνη» μετά το Crans-Montana κατακάθισε. Επειδή το τελευταίο μου κύριο καθήκον σε αυτή την αποστολή θα είναι – μαζί με την ομάδα μου – να ετοιμάσω την έκθεση του Γενικού Γραμματέα για την ιστορία αυτών των συνομιλιών. Πρέπει να θυμόμαστε ότι ο κ. Αναστασιάδης και ο κ. Ακιντζί  έχουν πάρει αυτή τη διαδικασία πολύ πιο πέρα από ό, τι έχουμε δει πριν. Έχουμε κυριολεκτικά χιλιάδες σελίδες εγγράφων, σημειώσεων και τοποθετήσεων. Έχουμε ένα «πηγάδι» με το τι συνέβη σε αυτές τις εκατοντάδες και εκατοντάδες συναντήσεις. Κάποιος πρέπει να κάνει απολογισμό όλων αυτών. Υποθέτω ότι το κάνουν επίσης (οι πλευρές), αλλά εμείς τα Ηνωμένα Έθνη θα το κάνουμε σίγουρα. Και πάλι, πρέπει να πω ότι, παρά την θλιβερή έκβαση της Διάσκεψης, ήμουν πολύ εντυπωσιασμένος από αμφότερους τους ηγέτες και τις διαπραγματευτικές ομάδες τους και όλα όσα πέτυχαν – σε μια πραγματικά καθοδηγούμενη από τους ηγέτες διαδικασία.

 

 

 

Ερ .: Πότε πρόκειται να δημοσιευθεί αυτό το μπεστ- σέλερ;

 

Απ. (Γελάει) … Όταν τελειώσουμε! Ξεκινάμε τώρα …

 

 

 

Ε. Μπορεί να υπερβεί τη θητεία σας;

 

Απ. Η πρόθεσή μου είναι να τελειώσουμε ενόσω παραμένω στα καθήκοντα. Μιλάμε για το σχετικά εγγύς μέλλον.

 

 

 

Ερ .: Ανησυχείτε για το παιχνίδι αλληλοεπίρριψης ευθυνών. …

 

Απ. Πολύ. Νομίζω ότι είναι πολύ ανθυγιεινό και μετατρέπει τα περίπλοκα ζητήματα σε παρεκκλίσεις. Πρέπει να πω, από τότε που ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις Ακιντζί – Αναστασιάδη τον Μάιο του 2015, για ενάμιση ολόκληρο χρόνο δεν υπήρχε σχεδόν κανένα blame game σε επίπεδο ηγετών. Ασφαλώς ορισμένοι από τους πολιτικούς κύκλους και από τις δύο πλευρές κατηγορούν όλους τους άλλους όλη την ώρα, αλλά οι ηγέτες το απέφευγαν. Αλλά, κάποια στιγμή περίπου πέρυσι το χειμώνα αυτό άλλαξε και αρχίσαμε να βλέπουμε δημόσιες δηλώσεις που αμφισβητούσαν τις προθέσεις του άλλου και έκτοτε ένιωθα ότι αυτό γινόταν όλο και πιο δύσκολο.

 

Μερικές φορές επικρίθηκα ότι είμαι υπερβολικά αισιόδοξος στην Κύπρο. Ίσως ήμουν! Τώρα εδώ και μισό χρόνο δεν είμαι αισιόδοξος – να είμαι ειλικρινής – και δεν θα βρείτε ούτε μια πολύ αισιόδοξη δήλωση από μένα το 2017. Αλλά εξακολουθώ να έχω αυτή την εικόνα.

 

Καλά εντάξει – θέλω να πω τώρα – είναι καλή ώρα για να το πω – ότι ήμουν αισιόδοξος για δύο κύριους λόγους: Ο ένας ήταν επειδή είδα ότι όλα αυτά τα προβλήματα ήταν όλα απολύτως επιλύσιμα, αλλά ακόμα πιο σημαντικό, διότι για πολύ καιρό είδα την αποφασιστικότητα, την ηγεσία και τη θέληση των ηγετών να κόψουν δρόμο (cut through). Επιλύσαμε το θέμα της ιθαγένειας. Αυτό είναι μεγάλο. Επιλύσαμε τα ζητήματα των εσωτερικών ελευθεριών, θέτοντας τις βάσεις για ένα κανονικό, ομοσπονδιακό κράτος. Και ούτω καθεξής. Λύσαμε πολύ μεγάλα ζητήματα και στη συνέχεια κολλήσαμε σε ορισμένες ερωτήσεις που τις είδα ως σχετικά μικρά θέματα. Αλλά κάποια στιγμή στα τέλη του περασμένου φθινοπώρου, νομίζω ότι κάτι συνέβη το περασμένο φθινόπωρο. Οι ιστορικοί θα βρουν το γιατί. Κάποια στιγμή, το κλίμα και η εμπιστοσύνη επιδεινώθηκαν σημαντικά. Δεν μιλώ μόνο για την εμπιστοσύνη σε επίπεδο ηγετών, αλλά και η εμπιστοσύνη και η κατανόηση μεταξύ των δύο κοινοτήτων άρχισαν να αλλάζουν. Ίσως επειδή χάναμε τη δυναμική. Αυτές οι διαδικασίες έχουν το χρόνο τους κι αν ο χρόνος δεν ξοδευτεί καλά, μπορεί να χαθεί.

 

 

 

Ερ. Χάθηκε πολύς χρόνος μετά το ψήφισμα της κυπριακής Βουλής για την Ενώση, έπειτα περισσότερος χρόνος για άλλα ζητήματα και στη συνέχεια φτάσαμε στο τέλος, λίγους μήνες πριν τις εκλογές .. Δεν υπήρχε πολύς χρόνος για να ολοκληρωθεί το πράγμα. Έτσι, πιθανώς αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο κατηγορείστε ότι είσαστε απροετοίμαστος. Μιλάμε για περίπλοκα πράγματα όπως η συνθήκη της Βιέννης του 1955 και η συνθήκη για την απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων από τη Γερμανία κ.λπ. Ακόμα και στο Crans Montana χάθηκε χρόνος και ο καθαρός χρόνος διαπραγμάτευσης ήταν περιορισμένος.

 

Απ. Πολύ καλή ερώτηση, αλλά κάπως διαφωνώ με την υπόθεση. Το καθεστώς ιδιοκτησίας, για παράδειγμα, είναι εξαιρετικά πολύπλοκο. Ακόμα κι αν έχετε μια ευρεία συμφωνία, θα χρειαστούν μήνες για να το συντάξετε. Τα ζητήματα των διεθνών συνθηκών είναι εξαιρετικά δύσκολα πολιτικά, αλλά νομικά σχετικά εύκολο να τροποποιηθούν. Δεν είναι πολύ δύσκολο να τα αλλάξουμε, από τεχνικής άποψης, όταν οι πλευρές συμφωνήσουν για το νέο περιεχόμενο. Βασικά, θέλαμε μια συνθήκη να φύγει και μια άλλη συνθήκη να αλλάξει. Αυτό θα μπορούσε να γίνει από καλούς δικηγόρους μέσα σε μέρες – κυριολεκτικά. Αν εξετάσετε τις υπάρχουσες συνθήκες, είναι πολύ σύντομες. Μερικές παράγραφοι η κάθε μία, συμπεριλαμβανομένης κι αυτής που τελικά θα τερματιστεί.

 

Λέγοντας αυτά, δεν περιμέναμε να κατεβούμε από το βουνό με την πλήρη συμφωνία. Αυτό που ελπίζαμε και στοχεύαμε ήταν να έχουμε μια στρατηγική πρόοδο (breakthrough) σε έξι στρατηγικά ζητήματα. Τα οποία είναι:

 

Πώς θα αντικαταστήσουμε τη Συνθήκη Εγγυήσεων με έναν μηχανισμό εφαρμογής;

 

Τι κάνουμε με τα στρατεύματα;

 

Αν θα υπάρξει εκ περιτροπής προεδρία και εάν θα είναι με διασταυρούμενη ψήφο και ούτω καθεξής.

 

Τι θα συμβεί σε “ένα συγκεκριμένο μέρος” στην εδαφική ρύθμιση;

 

Τι συμβαίνει με το καθεστώς ιδιοκτησίας; Θα μπορούσαν να υπάρχουν δύο καθεστώτα, ένα για τις περιοχές που υπάγονται στην εδαφική αναπροσαρμογή και ένα για εκείνες που δεν υπόκεινται σε εδαφική προσαρμογή;

 

Πώς αντιμετωπίζουμε το ζήτημα της ισοδύναμης ή ειδικής μεταχείρισης των Τούρκων υπηκόων;

 

Αν είχαμε απαντήσει σε αυτές τις ερωτήσεις, θα μπορούσαμε να είχαμε ξεπεράσει το «σημείο μη επιστροφής». Θα πρέπει ακόμη να γράψουμε τη συμφωνία, όλα τα στοιχεία της συμφωνίας, αλλά να θυμάστε ότι είχαμε ήδη ετοιμάσει εκατοντάδες σελίδες. Δεν υπήρχε έλλειψη εργασίας. Από την πλευρά μας είχαμε μια εξαιρετική ομάδα, αλλά επίσης δεν μπορώ παρά να επαινέσω πολύ τον Ανδρέα Μαυρογιάννη και τον Οζντίλ Νάμι και τις ομάδες τους, που περιλάμβαναν δικηγόρους και έμπειρα άτομα,, οι οποίοι έχουν ήδη κάνει πολύ από αυτό το έργο. Αυτό που θα συνέβαινε αν είχαμε επιτύχει στο Κραν Μοντανά, θα ήταν να βάλουμε τότε μια ομάδα επιφανών δικηγόρων και να πούμε: Εδώ είναι η πολιτική συμφωνία, φτιάξτε τη σε σύνταγμα. Εδώ είναι η συμφωνία για το περιουσιακό  και γράψτε τη σε ένα κείμενο νόμου.

 

Ναι, θα χρειαζόταν λίγος χρόνος, αλλά η ιδέα ήταν να ξοδέψουμε αυτό τον χρόνο.

 

Τον Ιανουάριο του 2016 υπήρξε συμφωνία των ηγετών να αρχίσουν να εργάζονται για ένα σύνταγμα. Και οι δύο δεσμεύτηκαν ο ένας στον άλλο για να στείλουν τους καλύτερους δικηγόρους τους να αρχίσουν να συντάσσουν μόνο τα τμήματα που μπορούμε να γράψουμε. Επειδή υπήρχαν συμφωνίες και τελικά να τις συμπληρώσουμε. Δεν ξεκίνησε ποτέ.

 

 

 

Ερ. Ούτε η  Οικονομία και οι τράπεζες επίσης δεν ξεκίνησαν ποτέ.

 

Α. Ενημέρωσα το Συμβούλιο Ασφαλείας ότι εξακολουθούμε να περιμένουμε την Αξιολόγηση της Ποιότητας των Περιουσιακών στοιχείων (AQR, που σημαίνει ποιοτικό έλεγχο του τραπεζικού συστήματος στο βορρά). Δεν ξεκίνησε ποτέ.

 

Το ενδιαφέρον για την οικονομία είναι ότι το κεφάλαιο αυτό συμφωνήθηκε σχεδόν πλήρως, αλλά οι εργασίες υλοποίησης δεν έγιναν.

 

Αυτό που θέλω να πω και θέλω δώσω πρώτος το παράδειγμα, είναι ότι όλοι πρέπει να εξετάσουμε τι πρέπει να είχαμε κάνει διαφορετικά. Αλλά αυτή η ιδέα ότι δεν ήμασταν προετοιμασμένοι είναι λίγο παράδοξη. Έχω ακούσει από τότε που ανέλαβα ότι αυτή (η διαδικασία) είναι καθοδηγούμενη από τους ηγέτες και ανήκει σε αυτούς και εμείς απλά διευκολύνουμε. Προσυπογράφω πλήρως σε αυτό. Αν κάποιος ήταν απροετοίμαστος, ίσως είναι οι άνθρωποι που ήταν υπεύθυνοι, όχι οι άνθρωποι που τους βοήθησαν;

 

 

 

Ερ. Από τον Ιανουάριο επιμείνατε στην αλλαγή της μεθοδολογίας, με την πακετοποίηση ορισμένων ζητημάτων.

 

Aπ. Από τον Ιανουάριο, όταν είχαμε στις 11 του μήνα την πολύ επιτυχημένη άσκηση των χαρτών – πράγμα που σημαίνει ότι βρισκόμαστε για καλά στο 5ο κεφάλαιο και στη συνέχεια στη 12η Ιανουαρίου ανοίξαμε τη Διάσκεψη με επίκεντρο την ασφάλεια και τις εγγυήσεις – καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα υπόλοιπα ζητήματα “make or break” (ΣΣ ικανά για να φέρουν συμφωνία ή να σπάσουν τη διαπραγμάτευση, καθοριστικά ζητήματα) ήταν λίγα αλλά μεγάλα. Θα μπορούσαμε να ζήσουμε ολόκληρη τη ζωή μας στην ουδέτερη ζώνη προσπαθώντας να τα συζητήσουμε ένα προς ένα, αλλά δεν θα απέδιδε – θα μπορούσαν να λυθούν μόνο με κάποιο πάρε-δώσε.

 

Το θέμα της προεδρίας, για παράδειγμα, δεν θα συνέβαινε απλά μια ηλιόλουστη μέρα, εκτός αν κάποιος έλεγε «εντάξει, μπορείτε να έχετε την εκ περιτροπής προεδρία, ας δούμε τώρα τι μπορώ να πάρω». Ήταν ανάγκη να τα εξετάσουμε σε πακέτο. Εκείνη την εποχή δεν έγινε αποδεκτή και υπήρχαν κάποιοι φόβοι και αντιστάσεις στην ιδέα της πακετοποίησης, αλλά μόλις πήγαμε στο Κραν Μοντανά αυτό ήταν το παιγνίδι. Μόλις έφτασε ο Γενικός Γραμματέας, είπε αυτό που έλεγα από τον Ιανουάριο, ότι αυτό μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε ένα πακέτο. Και είπε, μετά από καλές προετοιμασίες εντοπίσαμε έξι ζητήματα ως τα καθοριστικά ζητήματα. Όλοι τους συμφώνησαν. Ενεγράφησαν σ’ αυτό και δεν ήταν κάτι που τους αναγκάσαμε. Πρέπει να γνωρίζουμε τι συμβαίνει με τις δύο συνθήκες, με το περιουσιακό κλπ.

 

Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε τα πάντα τώρα. Σε αυτές τις διαδικασίες θα υπάρχει μια φάση όπου οι δύο πλευρές λένε «μπορεί να λειτουργήσει ή μπορεί να μην λειτουργήσει». Έτσι θα πρέπει να προσπαθήσω να το κάνω να λειτουργήσει αλλά πρέπει να κρατήσω επιφύλαξη για τις επιλογές μου έτσι ώστε να είμαι εντάξει αν δεν λειτουργήσει. Και έπειτα φτάνεις σε ένα σημείο όπου κάνεις αυτό που ονομάζω «χειραψία», όπου μπορούμε να το κάνουμε να δουλέψει, να κάνουμε ένα κράτος. Μπορούμε να κάνουμε μια νέα κατάσταση πραγμάτων, μπορούμε να οικοδομήσουμε μια ομοσπονδιακή Κύπρο.

 

 

 

Ε. Υπήρξε επίσης κάποια συζήτηση σχετικά με την υποβολή γεφυρωτικών ιδεών γεφύρωσης. Δεν ήταν αυτό που έκανε ο ΓΓ;

 

Α. Στην πραγματικότητα, δεν βάλαμε καμία ιδέα γεφύρωσης. Αντιθέτως, πήραμε αυτό που ακούσαμε από έναν ή περισσότερους από τους συμμετέχοντες και προσπαθήσαμε να βρούμε ένα σημείο συνάντησης για όλους ώστε να συγκλίνουν. Διοργανώσαμε την προσέγγιση των τεσσάρων επιπέδων – ναι – αλλά όλα τα στοιχεία αυτού του πακέτου παρουσιάστηκαν από τις πλευρές. Η κύρια συμβολή του Γενικού Γραμματέα στο Κραν Μοντανά  ήταν να πει ότι αυτά τα έξι πράγματα μπορούν όλα να λυθούν εδώ, αλλά μόνο με τη μορφή ενός πακέτου. Η τραγωδία αυτού του γεγονότος που εμπόδιζε τη λύση δεν ήταν αυτό που θα μπορούσε να είναι το τελικό αποτέλεσμα, αλλά η αδυναμία να φτάσουμε σ ‘αυτό το τελικό αποτέλεσμα. Νομίζω ότι ξέρω ποια θα ήταν η τελική συμφωνία. Νομίζω ότι ο Νίκος Αναστασιάδης ξέρει και νομίζω ότι ο Μουσταφά Ακίντι ξέρει και ο κ. Τσαβούσογλου και ο κ. Κοτζιάς γνώριζαν πως θα έμοιαζε το τελικό αποτέλεσμα. Και η υποκειμενική μου άποψη είναι ότι όλοι θα μπορούσαν να ζήσουν με αυτό. Αλλά δεν μπορούσαμε να φτάσουμε εκεί, γιατί παλεύαμε για το πώς θα βάλουμε τα πράγματα σε μια ακολουθία με τρόπο που θα μπορούσε να κάνει όλο αυτό να δουλέψει. Και αυτό με κάνει να λυπούμαι.

 

Πηγή: Greeknewsonline

2-Πολίτης – Γιώργος Κακούρης

Δεν το είπε έτσι ο Τσαβούσογλου – Συνέντευξη Άιντε στον «Π»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΚΟΥΡΗΣ, 23.07.2017

Αμφισβητεί το αφήγημα της ε/κ πλευράς, χωρίς όμως να ρίχνει φως – Τι απαντά στον Έλληνα ΥΠΕΞ Νίκο Κοτζιά περί έλλειψης προετοιμασίας στην Ελβετία.

 

Μια εβδομάδα και κάτι μετά την αποτυχία της διάσκεψης στο Κραν Μοντανά, ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ Έσπεν Μπαρθ Άιντε μίλησε τηλεφωνικά στον «Π» από τη Νέα Υόρκη, μερικές ώρες μετά την ενημέρωση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο Νορβηγός διπλωμάτης ήταν φανερά απογοητευμένος από την έκβαση της προσπάθειας, όμως δεν δίστασε να απαντήσει έντονα στις κατηγορίες περί έλλειψης προετοιμασίας από τα Ηνωμένα Έθνη, αντιτείνοντας πως είναι οι πλευρές που αν και ήξεραν τι ήθελαν δεν κατάφεραν να δείξουν τη στρατηγική ευελιξία να τα πετύχουν.

Όσον αφορά το δείπνο της 6ης Ιουλίου, ο κ. Άιντε άφησε να νοηθεί πως υπήρξε πράγματι πρόταση Τσαβούσογλου που θα ικανοποιούσε την ε/κ πλευρά, αμφισβητώντας την ακρίβεια του αφηγήματος για υπαναχώρηση της τουρκικής πλευράς την τελευταία στιγμή, αλλά αποφεύγοντας να μπει σε λεπτομέρειες.

Για το τι θα γίνει από εδώ και πέρα, επανέλαβε πως τα ΗΕ είναι έτοιμα να συνδράμουν, όμως παραδέχθηκε πως δεν γνωρίζει αν και οι δύο πλευρές συνεχίζουν να στηρίζουν τις μέχρι σήμερα παραμέτρους για λύση. Το πλαίσιο Γκουτέρες, τονίζει, εξακολουθεί να αποτελεί κατά τη γνώμη των ΗΕ μια καλή βάση συζήτησης αν το θέλουν οι πλευρές.

 

Τα λάθη

Μετά την ενημέρωση του ΣΑ κάνατε λόγο για συλλογική αποτυχία και αναφέρατε πως όλες οι πλευρές βλέπουν μόνο τα λάθη των άλλων και όχι τα δικά τους. Ποια θεωρείτε ήταν τα δικά σας λάθη;

Θεωρώ πως όταν μια ομάδα ανθρώπων βρεθούν για να λύσουν ένα περίπλοκο πρόβλημα και αποτυγχάνουν, πρέπει όλοι να σκεφτούμε ο καθένας τον ρόλο του. Ένα πράγμα το οποίο σκέφτομαι, αν και δεν ξέρω τι θα έκανα διαφορετικά, είναι πως η όλη διαδικασία, όχι μόνο στο Κραν Μοντανά, ήταν αρκετά μυστικοπαθής καθώς οι ηγέτες δεν ήθελαν να δημοσιοποιούν τις πλείστες από τις συζητήσεις τους. Αντιλαμβάνομαι αυτή την ανάγκη, όμως σταδιακά άρχισε να υπάρχει απόσταση μεταξύ του τι πραγματικά συνέβαινε και των εντυπώσεων που δημιουργούνταν.

 

Ο κ. Κοτζιάς δήλωσε πως θεωρεί ότι ήσασταν απροετοίμαστος για τη διάσκεψη στο Κραν Μοντανά. Τι απαντάτε;

Νομίζω πως ήμασταν καλά προετοιμασμένοι εδώ και πολύ καιρό, και είχαν προηγηθεί πολλές συναντήσεις με όλες τις πλευρές. Ειδικά όμως με τις εγγυήτριες είχαμε αρχίσει να αναπτύσσουμε κάποιες ιδέες για την ασφάλεια. που ξεκίνησαν να συζητούνται στην πρώτη σύνοδο στη Γενεύη. Κατ’ ακρίβεια η δήλωση (του Έλληνα ΥΠΕΞ) με εξέπληξε καθώς μερικές από τις καλύτερες συζητήσεις τις είχα με τον κ. Κοτζιά. Είχαμε αμοιβαία κατανόηση του ποιος ήταν ο στόχος, δηλαδή το τέλος του συστήματος εγγυήσεων και η αντικατάστασή του από ένα σύγχρονο σύστημα με το οποίο να μπορούν να ζήσουν και οι δύο πλευρές. Το πρόβλημα ήταν πως οι πλευρές γενικότερα δεν ήταν προετοιμασμένες. Αν και τα μέρη στη διάσκεψη ήξεραν ξεκάθαρα ποιο ήθελαν να είναι το αποτέλεσμα, δεν μου έκανε τη θετικότερη εντύπωση το επίπεδο της στρατηγικής προσέγγισής τους για το πώς φτάνουμε σε αυτά τα αποτελέσματα. Ήταν δύσκολο να δημιουργηθεί το περιβάλλον για μια εποικοδομητική συζήτηση ενός θέματος το οποίο ήταν πραγματικά συναισθηματικό.

 

 

Ποιες παραμέτρους θέλουν;

Ζητήσατε από τις πλευρές να προβληματιστούν. Τι ακριβώς αναμένετε;

Αναμένω να αποφασίσουν αν θεωρούν πως υπάρχει ακόμα ελπίδα για διευθέτηση στο πλαίσιο της ΔΔΟ και όσων αναφέρονται στο κοινό ανακοινωθέν (της 11ης Φεβρουαρίου 2014). Γιατί, αν η μια πλευρά θέλει αυτές τις παραμέτρους και η άλλη θέλει διαφορετικές παραμέτρους λύσης, είναι δύσκολο να υπάρξει διαδικασία. Βρισκόμαστε σε κατάσταση αναμονής. Η διάσκεψη έχει κλείσει, όμως αν οι ηγέτες το θελήσουν από κοινού, είτε οι σημερινοί είτε κάποιοι μελλοντικοί, τα ΗΕ είναι πρόθυμα να βοηθήσουν. Στα Ηνωμένα Έθνη έχουμε μόνο τις παραμέτρους που έχουν τύχει της έγκρισης του ΣΑ. Άρα, είτε και οι δύο πλευρές θα επαναβεβαιώσουν πως θα ήθελαν να επανεκκινήσουν σε αυτή τη βάση είτε θα συμφωνήσουν σε κάτι άλλο και να έρθουν να μας ενημερώσουν.

 

Από τις επαφές σας με όλες τις πλευρές, θεωρείτε πως παραμένουν προσηλωμένες στον στόχο για λύση ΔΔΟ;

Δεν είμαι σίγουρος πως αυτό ισχύει και για τις δύο πλευρές. Ελπίζω να το διαπιστώσω την ερχόμενη εβδομάδα.

 

 

 

Το πλαίσιο δεν πάει χαμένο

Τι θα απογίνει το πλαίσιο Γκουτέρες; Θα μπορούσε να αποτελέσει κεκτημένο της διαπραγμάτευσης;

Το πλαίσιο Γκουτέρες συνάδει με τις παραμέτρους που ήδη είναι γνωστές. Ήταν νομίζω το καλύτερο το οποίο μπορούσαμε να παρουσιάσουμε και ένα από τα πιο οδυνηρά κομμάτια της εμπειρίας στο Κραν Μοντανά ήταν πως είχαμε όλα τα κομμάτια του παζλ εκείνο το βράδυ (της 6ης Ιουλίου) όμως οι συμμετέχοντες δεν κατάφεραν να τα ενώσουν, όχι λόγω της ουσίας, αλλά λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης. Το πλαίσιο βέβαια βρίσκεται ακόμα εκεί αν οι πλευρές θέλουν να το αξιοποιήσουν. Και ήταν, νομίζω, ο καλύτερος τρόπος επίλυσης των μόνων από τα εκκρεμούντα ζητήματα που είχαν στρατηγική σημασία για την κατάληξη της διαδικασίας.

 

 

Θα υπάρξει συγκεκριμένη καταγραφή των συμπερασμάτων Γκουτέρες, ενδεχομένως στην έκθεση για τις καλές υπηρεσίες του γ.γ. του ΟΗΕ;

Δεν έχουμε ξεκινήσει ακόμα αυτή την εργασία, η οποία αρχίζει τη Δευτέρα το πρωί. Είναι πολύ πιθανόν να το παρουσιάσουμε με λεπτομέρεια, ως την άποψή μας για το τι μπορούσε να γίνει στο Κραν Μοντανά.

 

 

 

Τι έγινε στο δείπνο;

Δηλώσατε πως όλα τα γεγονότα αναφορικά με τη διαδικασία των συνομιλιών θα καταγραφούν, όμως το περισσότερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα γεγονότα του δείπνου της 6ης Ιουλίου. Θα καταγραφούν λεπτομέρειες για εκείνο το βράδυ;

Έχουμε πρακτικά για λόγους εσωτερικής καταγραφής, όμως δεν μπορούμε να τα συμπεριλάβουμε όλα στην έκθεση λόγω της εμπιστευτικής φύσης κάποιων εκ των συναντήσεων. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, αλλά ειδικά την τελευταία ημέρα, ο ίδιος ο κ. Γκουτέρες είχε μια σειρά διμερών επαφών με όλους, θέλοντας να κατανοήσει τις κόκκινες γραμμές και τις ευαισθησίες. Κι εκεί διαπιστώσαμε πως υπήρχε περιθώριο ευελιξίας στις θέσεις. Μόνο όμως στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης.

 

 

Υπήρξε γραπτή ή προφορική πρόταση από την πλευρά της Τουρκίας για κατάργηση των εγγυήσεων και του μονομερούς δικαιώματος επέμβασης;

Νομίζω ξέρετε την απάντηση. Ο γενικός γραμματέας είπε πως στη βάση των διμερών συναντήσεων που έγιναν θεωρούσε πως μπορούσε να επιτευχθεί συμφωνία σε ένα συνολικό πακέτο. Και ένα από τα στοιχεία αυτού του πακέτου ήταν και η κατάργηση της Συνθήκης Εγγυήσεως και των επεμβατικών δικαιωμάτων από την πρώτη ημέρα της λύσης.

 

 

Γιατί τότε ο κ. Τσαβούσογλου είπε κατά τη διάρκεια του δείπνου πως ποτέ δεν έκανε λόγο για κατάργηση αυτών των στοιχείων;

Δεν είναι αλήθεια. Κατ’ ακρίβεια δεν είπε ακριβώς αυτό. Εδώ μπαίνουμε σε ζητήματα που εμπίπτουν στον εμπιστευτικό χαρακτήρα του δείπνου, όμως αυτό δεν ισχύει. Δεν μπορώ να πω περισσότερα καθώς είναι ένα θέμα άκρως εμπιστευτικό.

 

 

Γιατί δεν κατέστη δυνατό για τους πρωθυπουργούς της Βρετανίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας να μεταβούν στο Κραν Μοντανά;

Είχαν γίνει συγκεκριμένες προετοιμασίες από τα Ηνωμένα Έθνη (στη Γενεύη), όμως ένας πρωθυπουργός αποφάσισε πως θα ήταν πρόωρο κάτι τέτοιο και οι άλλοι αποφάσισαν πως δεν θα μπορούσαν να έρθουν.

 

 

Είναι ακόμα εφικτό να γίνει αυτή η συνάντηση με τη συμμετοχή πρωθυπουργών και των δύο κοινοτήτων στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο όπως φημολογείται;

Δεν έχουν γίνει τέτοιες προετοιμασίες, όμως και πάλι τα ΗΕ είναι διαθέσιμα αν χρειαστεί. Αν θέλουν να συναντηθούν μπορούν να το κάνουν εδώ, όμως δεν υπάρχει τέτοιος σχεδιασμός.

 

 

Θα συμμετείχατε κι εσείς σε μια τέτοια συνάντηση ή μέχρι τότε θα έχει λήξει το συμβόλαιό σας;

Η εντολή μου δεν ολοκληρώνεται ακόμα, αλλά, όπως έχω πει και στο παρελθόν, θα επιστρέψω στην πολιτική στη Νορβηγία για τις επικείμενες εκλογές. Δεν φεύγω λόγω του συμβολαίου μου καθώς αυτό θα μπορούσε να επεκταθεί. Όμως δεν είναι αυτό το κύριο θέμα αυτή τη στιγμή. Αν οι πλευρές θέλουν τη βοήθεια των Ηνωμένων Εθνών, αυτά θα βρουν τον τρόπο να την παρέχουν.

 

 

 

Οι πολίτες είχαν αφήσει το θέμα στα χέρια των ηγετών

Τα όσα έγιναν στο Κραν Μοντανά έχουν δημιουργήσει τεράστια απογοήτευση στην Κύπρο. Τι θα λέγατε στους Κυπρίους και στις δύο πλευρές;

Κι εγώ είμαι πολύ απογοητευμένος, όπως και όλη μου η ομάδα, πρώτον γιατί έχει γίνει πολλή δουλειά από πολλούς ανθρώπους και δεύτερον γιατί έχουμε όλοι Κύπριους φίλους και νοιαζόμαστε για τις δύο κοινότητες. Όλοι μας είμαστε πεπεισμένοι πως η ζωή όλων θα ήταν πιο ασφαλής, πιο ευημερούσα και πιο γεμάτη σε μια ενωμένη ομοσπονδιακή χώρα. Δεν θα σταματούσα να ελπίζω. Όμως όλοι πρέπει να διερωτηθούν αν μετά από τόσες αποτυχημένες προσπάθειες πρέπει η επόμενη να γίνει με τον ίδιο στόχο, αλλά ίσως με άλλη μέθοδο. Τον περασμένο μήνα η κοινωνία των πολιτών αυτό το αντιλήφθηκε, αλλά πολύ αργά. Πάντα θεωρούσα πως υπήρχε μια σιωπηλή πλειοψηφία που αποζητούσε πρόοδο, η οποία όμως ήταν πολύ επιεικής με τους ηγέτες στο ότι το άφησε στα χέρια τους, θεωρώντας πως θα έλυναν το πρόβλημα για αυτούς. Νομίζω χρειάζεται περισσότερη εμπλοκή από την ευρύτερη κοινωνία, πέρα από την κοινωνία των πολιτών, όπως από τον επιχειρηματικό κόσμο ή τις συντεχνίες, γιατί υπάρχει κόστος και γεωπολιτικό ρίσκο από τη μη λύση. Οι Κύπριοι θεωρώ ότι πρέπει να ξέρουν πως ενημερώνοντας χθες (την Τρίτη) το Συμβούλιο Ασφαλείας άκουσα και τα 15 μέλη να εκφράζουν την ελπίδα πως η Κύπρος θα βρει τον τρόπο να επανενωθεί και πως θα τη στηρίξουν. Και η ΕΕ θεωρεί το Κυπριακό τεράστιο ευρωπαϊκό θέμα καθώς έχουν να αντιμετωπίσουν την ανωμαλία ένα κράτος μέλος τους να είναι διαιρεμένο. Η χρηματοδότηση θα υπάρξει, όλοι οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί ήταν έτοιμοι να συνδράμουν. Πραγματικά δεν ξέρω κάποια άλλη διαδικασία ειρήνευσης με τόσους συμμάχους και με τόσους λίγους εχθρούς στο εξωτερικό. Στο τέλος της ημέρας, εξαρτάται από τους Κυπρίους. Αν είστε έτοιμοι να ξεπεράσετε τις σχετικά μικρές διαφορές σας, τότε θα έχετε τεράστια στήριξη από τον έξω κόσμο.

 

 

Πηγή: Πολίτης

Advertisements
No comments yet

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: