Μετάβαση στο περιεχόμενο

Οι φωτιές

4 Ιουλίου, 2021

Υπάρχουν δυο τρόποι να αξιολογήσεις μια φωτιά.

Άλλο βλέπεις αν είσαι η φύση, άλλο βλέπεις αν είσαι άνθρωπος.

Ας ξεκινήσουμε από τους δεύτερους.

Η φωτιά προκαλεί ζημιές.

Καίει σπίτια, αυτοκίνητα, όλα τα περιουσιακά μας στοιχεία.

Καίει περβόλια, δέντρα, καλλιέργειες, οικόσιτα ζώα, κτηνοτροφικές μονάδες.

Η φωτιά από αισθητική άποψη είναι κάκιστη, αφού μαυρίζει το περιβάλλον και τη ψυχή όσων ζουν εκεί.

Η φωτιά σκοτώνει. Και σκότωσε 4 πλάσματα αυτή τη φορά.

Η φωτιά, λοιπόν,   προκαλεί πολλές ζημιές, παίρνει ζωές καταστρέφει την αισθητική.

…..

Αν είσαι η φύση, γίνεται πιο πολύπλοκο.

Στο φυσικό περιβάλλον δημιουργείται κάθε χρόνο τεράστια ποσότητα καύσιμης ύλης. Δέντρα, χόρτα, φύλλα, κομμένα κλαριά, κουκουνάρια. Όλη αυτή η καύσιμη ύλη μπορεί να βιοαποικοδομηθεί, μπορεί να παρασυρθεί από ρυάκια και ποτάμια πιο κάτω, προς τη θάλασσα, μπορεί να καεί.

Η φωτιά μπορεί όμως να είναι μέρος της φυσικής λειτουργίας –  εκτός από τα εγκληματικά ατυχήματα, ή τον κρετινισμό και τη εκδίκηση.

Το κάψιμο της ύλης που υπάρχει στην επιφάνεια του εδάφους, δίνει στον ήλιο και στον αέρα την ευκαιρία να αλληλοεπιδράσουν πάνω σε σπόρους που είναι κρυμμένοι στο έδαφος και επιτρέπει σε νέα φυτά να βλαστήσουν από αυτούς τους σπόρους.

Επίσης, πάρα πολλοί θάμνοι, του μεσογειακού περιβάλλοντος είναι εξαιρετικά ισχυροί κάτω από το έδαφος, και ενώ τα πράσινα τους μέρη καταστρέφονται πλήρως στο πέρασμα της φωτιάς, λίγες βδομάδας αργότερα βγάζουν καινούργια παραπούλια από τις ρίζες τους.

Πολύ σημαντική παράμετρος σε αυτή τη λειτουργία είναι ο υετός. Αν βρέξει την αμέσως επόμενη περίοδο μιας μεγάλης πυρκαγιάς μπορεί να έχουμε και θετικές και αρνητικές συνέπειες:

Τα νερά που τρέχουν πάνω στο γυμνό έδαφος χωρίς εμπόδια, αφού καήκαν όλα, μπορεί να κάνουν ζημιές, τα νεροφαγώματα μπορεί να καταστρέψουν εύφορα εδάφη, δρόμους, δόμες.

Μπορεί όμως να βοηθήσουν και τη νέα βλάστηση και κάτω από ιδανικές συνθήκες, λίγες βδομάδες μετά από τη φωτιά μπορεί να δούμε τη νέα ζωή σε πλήρη ανάπτυξη.

Δυστυχώς αυτό δεν θα το δούμε στην παρούσα συγκυρία. Είναι πολύ απίθανο να βρέξει στις περιοχές που κάηκαν τους επόμενους 2-3 μήνες.

Παρ’ όλα ταύτα, ας κρατήσουμε πως από μόνη της η φύση έχει δυνάμεις για να επαναφέρει μέρος της ζωής στα πιο μικρά φυτά και θάμνους.

…..

Είναι κάπως πιο πολύπλοκο για τα μεγάλα δέντρα.

Δάση που αποτελούνται κυρίως από κωνοφόρα δέντρα, είναι πολύ κακός στόχος. Οι ρητίνες που περιέχει ο κορμός αυτών των δέντρων, βοηθούν στη σημαντική αύξηση της έντασης της φωτιάς, και κατά κανόνα όλα τα κωνοφόρα δέντρα που καίγονται, τελειώνουν. Δεν έχουν τρόπο να «αναστηθούν». Το δάσος θα ξαναγίνει μόνο μέσα από την αρχέγονη διαδικασία: από τους σπόρους που υπάρχουν μέσα στα διαφόρων ειδών κουκουνάρια, οι οποίοι κάτω από ευνοϊκές συνθήκες, θα βλαστήσουν, θα μεγαλώσουν και μετά από πολλές δεκαετίες θα δημιουργήσουν ξανά το δάσος. (Η τεχνητή, ή υποβοηθούμενη αναδάσωση είναι άλλο θέμα.)

Εκτός από τα κωνοφόρα έχουμε όμως και άλλα μεσογειακά είδη. Δέντρα που υπάρχουν σε μεγάλους αριθμούς στην Κύπρο, σε καλλιέργειες αλλά και στο φυσικό περιβάλλον: ελιές, χαρουπιές, τρεμιθκιές και άλλα. Όλα αυτά τα δέντρα είναι εξαιρετικοί αγωνιστές και κατά κανόνα αντέχουν και επιβιώνουν της φωτιάς. Καίγονται φυσικά τα φύλλα και τα κλαριά, αλλά ο κορμός και οι ρίζες κρατούν συνήθως ζωή και πολύ σύντομα επαναρχίζουν τη πορεία τους.

Ήμουν μάρτυρας σε φωτιά που είχε ξεσπάσει κάποιο φθινοπωρινό μήνα, σε ημιορεινή περιοχή, ακολούθησε καλός χειμώνας και μετά όλα αυτά τα δέντρα που ανέφερα πιο πάνω είχαν πρασινίσει και ομόρφυναν τον τόπο.

Μπορούμε εύκολα να παρατηρήσουμε πως δάση που καίγονται ψηλά στα βουνά, αφήνουν για χρόνια αργότερα γυμνό τοπίο, ενώ σε περιοχές πιο κάτω 2-3 χρόνια μετά δύσκολα βλέπεις σημάδια.

Να σημειωθεί πως σε κάθε περίπτωση η φυσική αναγέννηση μιας καμένης περιοχής εξαρτάται και από τη συμπεριφορά του καιρού. Φωτιές μετά από τις οποίες ακολουθεί «κανονικός» καιρός, μπορεί να οδηγήσουν σύντομα σε επαναφορά της φυσικής ισορροπίας, ακόμη και σε ένα περιβάλλον με ακραίες θερμοκρασίες όπως το δικό μας.

Αν όμως ο «κανονικός» καιρός αλλοιωθεί λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, τότε η ισορροπία εύκολα ανατρέπεται και οι ελπίδες πως θα δουν ξανά πράσινο τα εγγόνια ή τα δισέγγονά μας, μειώνονται στο ελάχιστο.

…..

Υ.Γ. Δεν έχω εξιδεικευμένες γνώσεις βιολόγου ή δασολόγου. Έχω μόνο αρκετές εμπειρίες και καλή παρατηρητικότητα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: