Μετάβαση στο περιεχόμενο

Όπου το «κακό σύστημα» υπερασπίζεται τον εαυτό του από  τους χειρότερους.

29 Σεπτεμβρίου, 2022

Έχετε ακούσει πολλές φορές για το «κακό σύστημα», τις αγορές και τους θεσμούς του, με ένα εκ των κορυφαίων το ΔΝΤ – το διεθνές νομισματικό ταμείο, του οποίου σκοπός είναι «η επιβολή της καπιταλιστικής θέλησης των μεγάλων και πλουσίων στους μικρούς αδύναμους και φτωχούς».

Μέσα σε αυτή τη διάσταση ήταν όντως πρωτοφανής η τελευταία ανακοίνωση του ΔΝΤ που σχολιάζει τις πρόσφατές οικονομικές αποφάσεις της νέας Βρετανικής κυβέρνησης της κ Λιζ Τρας: «Ωστόσο, δεδομένων των αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, δεν συνιστούμε μεγάλα και μη στοχευμένα δημοσιονομικά πακέτα σε αυτή τη συγκυρία, καθώς είναι σημαντικό η δημοσιονομική πολιτική να μην λειτουργεί σε αντιπαράθεση με τη νομισματική πολιτική.

Επιπλέον, η φύση των μέτρων του Ηνωμένου Βασιλείου πιθανότατα θα αυξήσει την ανισότητα.»

Πολλοί οικονομολόγοι είχαν ήδη επικρίνει το μέγεθος των φορολογικών αποκοπών που ανέρχονται σε 45 δις στερλίνες, αλλά που δεν είναι στοχευμένες, ευνοούν κυρίως τους πιο πλούσιους και θα πρέπει να αντικατασταθούν με δανεισμό.

Ανάγκη νέου μεγάλου δανεισμού σημαίνει άμεση αύξηση των επιτοκίων που ζητούν αυτοί που μπορούν να δανείσουν το ΗΒ. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε αύξηση του κινδύνου αποπληρωμής. Γιατί όσο πιο μεγάλο είναι το επιτόκιο τόσο πιο δύσκολο είναι να δημιουργήσει ο δανειζόμενος αρκετό νέο εισόδημα για να πληρώσει τις δόσεις του.  Η συνέχεια είναι γνωστή: αύξηση του οικονομικού κινδύνου για ό,τι αφορά το ΗΒ, άρση της εμπιστοσύνης προς τη στερλίνα και φυσικά μείωση της αξίας της.

Παράπλευρη συνέπεια είναι η αύξηση του βάρους των δόσεων. Είτε αυτές αφορούν τη χώρα (η αύξηση ήδη είναι στα πολλά δις επί του συνολικού χρέους του ΗΒ), αλλά και τα δάνεια των εταιρειών και των νοικοκυριών. Γενικώς ένα domino effect που μέσα σε λίγες μέρες έβαλε σε μεγάλους μπελάδες την οικονομία του ΗΒ.

Ήδη χτες η Κεντρική Τράπεζα της χώρας αναγκάστηκε να επέμβει στις αγορές για να προστατέψει δεκάδες ταμεία συντάξεων που είχαν σημαντικές επενδύσεις σε κυβερνητικά χρεόγραφα και έκριναν πως ήταν ορθό να προχωρήσουν σε μαζική ρευστοποίηση. Η ενέργεια της κεντρικής τράπεζας μπορεί μεν να απορρόφησε την προσφορά, αλλά ουσιαστικά μετέφερε το βάρος στον Βρετανό φορολογούμενο.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι στόχοι που ήταν η μεγιστοποίηση της ανάπτυξης, η ώθηση της παραγωγής και η αύξηση της κατανάλωσης δεν φαίνεται να πετυχαίνει. Για να γίνει κάτι τέτοιο πρέπει ο κόσμος να έχει περισσότερο ρευστό στην τσέπη αλλά και να μη βλέπει λόγους να είναι συντηρητικός στις αγορές του.

Οι αγορές «τιμώρησαν» λοιπόν τις ανεύθυνες οικονομικές πολιτικές και έσπευσαν να «θωρακίσουν» το «κακό σύστημα». Και οι πολιτικές αυτές δεν προέρχονται από κάποιο Βαρουφάκη, ας πούμε, αλλά από το Βρετανικό συντηρητικό κόμμα!

Για να καταλάβετε που φτάσαμε, ο ίδιος ο Economist κατηγορεί την κυβέρνηση της χώρα πως χειρίζεται την οικονομία με την τυφλή (και παράλογη) πίστη που έχουν οι …«επιπεδιστές». (Flat earthers!)

Φυσικά, πάντα υπάρχει αντίλογος: η πανδημία και ο πόλεμος του Πούτιν έχουν δημιουργήσει παντού ανάγκες οι οποίες χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο με δανεισμό. Στην πράξη αυτό σημαίνει μείωση των στοιχείων ενεργητικού και του διαθέσιμου εισοδήματος των παιδιών και εγγονιών μας. Μπορεί να ήταν αναγκαίες αυτές οι δημοσιονομικές επεκτάσεις αλλά είναι αλήθεια πως εν πολλοίς άφησαν απαθές το ΔΝΤ και τις αγορές.

Από την άλλη υπάρχει το παράδειγμα της Τουρκίας με τις παντελώς ανορθόδοξες οικονομικές θεωρίες του Ταγίπ Ερντογάν, που ναι μεν έχουν ήδη επιφέρει σοβαρό κόστος στην οικονομία της χώρας, αναμένεται να φέρουν μείωση του ΑΕΠ το 2022, που όμως κατέγραψε σημαντική αύξηση μεταξύ 2020 και 2021.   

Εν ολίγοις, τα πράγματα είναι «στρογγυλεμένα» στα άκρα. Το «κακό σύστημα» – βασικά ο καπιταλισμός, λειτουργεί, γενικά λειτουργεί ικανοποιητικά, αλλά σίγουρα δεν είναι απεικόνιση της τελειότητας. Οι ίδιες του οι δομές είναι ευάλωτες σε εκπλήξεις σε νέες παραμέτρους, σε απρόβλεπτα κτυπήματα και ισχυρογνώμονες δεσποτικούς ηγέτες.

Αλλά κάποιοι στόχοι παραμένουν πάντα ορατοί και θεμιτοί: ποιος περίμενε το «κακό σύστημα» μέσω του ΔΝΤ να κάνει κριτική σε μια από τις πιο πλούσιες χώρες του κόσμου γιατί με δικές της αποφάσεις μπορεί να αυξήσει την ανισότητα μεταξύ των πλουσιότερων και των πιο ευάλωτων πολιτών της;

Μου αρέσει αυτό το σύστημα.

Advertisement
One Comment leave one →
  1. Ανώνυμος permalink
    29 Σεπτεμβρίου, 2022 09:32

    Κοίταξε…

    υπάρχουν , μελέτες της παγκόσμιας τράπεζας που χρονολογούνται τουλάχιστον δεκαετία που αναγνωρίζουν ότι οι ανισότητες είναι τροχοπέδη στην ανάπτυξη….
    πρόσεξε… όχι ειναι άδικες… δεν συμφέρουν….

    σιγά σιγά, ψελίζουν για την ανισότητα ακόμα και το ΔΝΤ , ο οικονομιστ , και φαινανσιαλ ταιμς…. κλασικά προπύργια του νεοφιλελευθερισμού…. ακόμα δεν εκατάλαβα γιατί… κόφτει τους… εκαταλάβαν ότι ώσπου συνεχίζουν εννα πολύνουν οι τραμπ – και οι τραμπ δεν συφέρουν ;

    γιατί το δικό τους αφήγημα της αιτιοτητας (που επίστεψε και φιλελευθερη σοσιαλδημοκρατια) εφάνηκε από τα νούμερα λανθασμένο.

    ελέαν δηλαδή :
    μειώστε τους φόρους στου πλούσιους, αυτοί θα χρησιμοποιήσουν το έξτρα εσόδημα για επενδύσεις , θα ανοίξουν δουλειές θα αυξηθούν τα έσοδα του κράτους και θα μπορεί να κάμει και κοινωνική πολιτική.

    και έτσι εχρησιμοποιούσαν το γνωστό «επιχείρημα»… πως θα κάμεις κοινωνική πολιτική αν το κράτος δεν έχει πόρους ;

    εδοκιμάστηκε , και απέτυχε – τουλάχιστόν ως προς του διακυρηγμένους στόχους του…..(εγώ θα έλεγα επέτυχε προς τους πραγματικούς του στόχους).
    Δεν έφεραν οι νεοφιλελευθερες μεταρυθμίσεις των 80ς, 90ς, 2000+ , μεγαλύτερη ανάπτυξη από τις δεκαετίες 50, 60 , 70….
    Το μόνο που εκαταφέραν ήταν μεταφορά πλούτου από τους χαμηλές και μεσαίες τάξεις στους πλούσιους. Και οι λόγοι είναι ξεκάθαροι

    Τωρά πλέον , κάποιοι αντιλαμβανονται ότι αντιμετωπίζοντας τες ανισότητες βοηθά και την ανάπτυξη.

    Απλά δεν έχει φτάσει ακόμα στους «οικονομολογους» των πανεπιστημίων , για να αλλάξουν τα μοντέλα τους.

    Η τρους , δηλώνη ακόμα φανατική θαυμαστής, του θατσερισμού…. Και έτσι ακολουθά τες ίδιες πολιτικές.

    Δηλαδή , αντί να πληρώνουν οι πλούσιοι σε φόρους αυτό που τους αναλογεί για να συντηρείται το κράτος… έρκουνται και δανείζουν το κράτος (που έχει πλέον αυξημένες ανάγκες) και φκάλουν και το κατιτίς τους…. και όλος αυτός ο δανεισμός συν οι τόκοι μεταφέρουνται στους πιο κατω….

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: