Μετάβαση στο περιεχόμενο

«Δίκαιο της ανάγκης»: «εργαλείο για να επιτευχθούν πολιτικοί σκοποί της κυβέρνησης χωρίς οποιαδήποτε τεκμηρίωση»

8 Ιουλίου, 2022

Σε ένα «κλασσικό» άρθρο, ο τότε πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Μύρων Νικολάτος, αναφερόταν στα 50χρονα του «δικαίου της ανάγκης», που το 2014 είχε κλείσει 50 χρόνια.

Ο δικαστής Νικολάτος, αναφερόταν στις προϋποθέσεις που είχαν θέσει οι δικαστές πριν 58 χρόνια:

«Οι προϋποθέσεις εφαρμογής του Δικαίου της Ανάγκης, όπως διατυπώθηκαν από τους τρεις προαναφερόμενους Δικαστές, σε ξεχωριστές αποφάσεις (ιδιαίτερα από το Δικαστή Ιωσηφίδη), συνοψίζονται ως εξής:

(α) Θα πρέπει να υπάρχει μια επιτακτική και αναπόφευκτη ανάγκη ή εξαιρετικές περιστάσεις.

(β) Δεν θα πρέπει να υπάρχει διαθέσιμη οποιαδήποτε άλλη θεραπεία.

(γ) Τα μέτρα που λαμβάνονται θα πρέπει να είναι ανάλογα με την ανάγκη, και

(δ) Τα μέτρα θα πρέπει να είναι παροδικού χαρακτήρα και περιορισμένα, χρονικά, στην περίοδο των εξαιρετικών περιστάσεων.»

Στη συνέχεια ο δικαστής Νικολάτος προειδοποιούσε με ήπιο τρόπο για τη συνταγματική ανωμαλία:

«Από το 1964, επίκληση του δικαίου της ανάγκης έγινε σε πολλές περιπτώσεις περιλαμβανομένων και των περιπτώσεων των τροποποιήσεων του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίες έγιναν με την ψήφο των Ελληνοκυπρίων μόνο βουλευτών, εξαιτίας της μη επανόδου των Τουρκοκυπρίων βουλευτών (….)

Η επίκληση του δικαίου της ανάγκης, για πενήντα χρόνια, μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά συνταγματική «ανωμαλία», έσωσε όμως την Κυπριακή Δημοκρατία και επέτρεψε την ομαλή λειτουργία των τριών εξουσιών της, παρά τις φοβερά αντίξοες συνθήκες που δημιουργήθηκαν το 1963-64 και επετάθηκαν, σε υπέρμετρα μεγαλύτερο βαθμό, από το 1974.»

Είναι σαφές πως το «δίκαιο της ανάγκης» είναι άλλη μια αρνητική συνέπεια της επιλογής της μη λύσης και είναι επίσης μια ωρολογιακή βόμβα που απειλεί την ύπαρξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Χρησιμοποιείται επίσης κατά το δοκούν για ενίσχυση της θέσης της εκάστοτε προεδρικής εξουσίας και της απαλοιφής οποιωνδήποτε checks and balances που διαθέτουν όλα τα ώριμα κράτη.

Για κάποιους μπορεί και να είναι επαρκές κίνητρο για να δυναμιτίσουν οποιοδήποτε σχέδιο λύσης, αφού ντε φάκτο, ο θεσμός του «δικαίου της ανάγκης» κατοχυρώνει μια Κυπριακή Δημοκρατία που ελέγχεται και διοικείται πλήρως μόνο από την ελληνοκυπριακή κοινότητα.

Αν λάβει κανείς υπόψιν τις ανωτέρω προϋποθέσεις της νομοθετικής πράξης που είχε γίνει το 1964, θα πρέπει σίγουρα να ανησυχήσει για το που πάνε τα πράγματα.

Ο βετεράνος νομικός κ. Πόλυς Πολυβίου με πρόσφατη σειρά άρθρων, φαίνεται να αντιλαμβάνεται την τραγική κατάσταση στην οποία έχουμε περιέλθει μετά την επιλογή της μη λύσης. Στο τελευταίο του άρθρο αναφερόταν στην τροποποίηση του συντάγματος που τελικά εγκρίθηκε χτες από τη βουλή και έγραφε:

«Όπως είναι τώρα διατυπωμένη η προτεινόμενη τροποποίηση του συντάγματος, η ελληνοκυπριακή πλευρά παραδέχεται ότι το δίκαιο της ανάγκης  δεν είναι ένας θεσμός υψίστης σημασίας μέσω του οποίου διεσώθη το κράτος το 1964 αλλά ένα εργαλείο για να επιτευχθούν πολιτικοί σκοποί της κυβέρνησης χωρίς οποιαδήποτε τεκμηρίωση.

Είναι η πρώτη φορά που ρύθμιση που έγινε με βάση το δίκαιο της ανάγκης μέσω τροποποίησης του συντάγματος κάτι που συνεπάγεται παραδοχή ότι η επίκληση του δικαίου της ανάγκης ήταν ένα μεγάλο νομικό ολίσθημα όταν διατυπώθηκε το 1964 από τους σπουδαιότερους τότε Κυπρίους νομικούς.» (Πολίτης, 6 Ιουλίου 2022)

Λοιπόν, εγώ ανησυχώ. ΚΑΙ για αυτό.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Αρέσει σε %d bloggers: